§159signat humum, gestit paribus conludere et iram §160colligit ac ponit temere et mutatur in horas.
用脚在地上踏步,渴望与同龄人共同嬉戏,容易动怒而又轻易消气,且时刻都在发生变化。
§161inberbis iuvenis, tandem custode remoto, §162gaudet equis canibusque et aprici gramine campi, §163cereus in vitium flecti, monitoribus asper, §164utilium tardus provisor, prodigus aeris, §165sublimis cupidusque et amata relinquere pernix.
无须的青年终于摆脱了监护人,便喜好骏马、猎犬和洒满阳光的广场草地;他像蜡一样容易被塑向邪恶,对规劝者态度生硬,迟于筹备有益的事物,挥霍金钱,心高气傲且欲望强烈,又极易抛弃先前所爱。
§166conversis studiis aetas animusque virilis §167quaerit opes et amicitias, inservit honori, §168conmisisse cavet quod mox mutare laboret.
志趣发生改变,成年人的年龄和心智开始追求财富和友谊,服务于名誉,并警惕自己做出不久后就需要费力去改变的事情。
§169multa senem circumveniunt incommoda, vel quod §170quaerit et inventis miser abstinet ac timet uti, §171vel quod res omnis timide gelideque ministrat, §172dilator, spe longus, iners avidusque futuri, §173difficilis, querulus, laudator temporis acti §174se puero, castigator censorque minorum.
许多不便围绕着老人,要么是因为他追求财富却在得到后惨痛地克制不用、且害怕去使用,要么是因为他做事总是胆怯而冷淡,拖延不决、寄希望于长远、消极怠惰且贪求未来,性情乖戾、满腹牢骚、颂扬他自己还是孩子时的过去岁月,并对晚辈严加训诫和指摘。
§175multa ferunt anni venientes commoda secum, §176multa recedentes adimunt: ne forte seniles §177mandentur iuveni partes pueroque viriles: §178semper in adiunctis aevoque morabitur aptis.
随之而来的岁月带走许多便利,离去的时间又将其夺走;免得老人的角色被分给青年,或者成年人的角色被分给孩子,我们必须始终留心于与各年龄相连且相符的事物。
§179aut agitur res in scaenis aut acta refertur.
事情要么在舞台上表演,要么表演过后被叙述。
§180segnius inritant animos demissa per aurem §181quam quae sunt oculis subiecta fidelibus et quae §182ipse sibi tradit spectator: non tamen intus
通过耳朵传入脑海的事物,不如呈现在忠实的眼睛面前、由观众自己传递给自己的事物那样能强烈地打动心灵。
§183digna geri promes in scaenam multaque tolles §184ex oculis, quae mox narret facundia praesens: §185ne pueros coram populo Medea trucidet §186aut humana palam coquat exta nefarius atreus §187aut in avem Procne vertatur, Cadmus in anguem.
然而,你不要把应该在幕后发生的事情搬上舞台,并且要把许多事情从眼帘中移开,这些事情不久后将由在场的雄辩者来叙述:不要让美狄亚在民众面前屠杀她的孩子,不要让不义的阿特柔斯公然烹煮人肉内脏,也不要让普罗克涅化为飞鸟、卡德摩斯化为毒蛇。
§188quodcumque ostendis mihi sic, incredulus odi.
任何以此种方式向我展示的事物,我都无法相信且深感厌恶。
一部渴望被人们争相要求、并在观看后重新上映的戏剧,既不要短于五幕,也不要长于五幕。
除非出现了配得上这样一位解救者的难关,否则不要让神明介入;也不要让第四个角色费力去说话。
§193actoris partis chorus officiumque virile §194defendat, neu quid medios intercinat actus §195quod non proposito conducat et haereat apte.
歌队应当维护演员的角色和男子汉的职责,且在各幕之间不要歌唱任何与主旨无关、不能妥帖结合的内容。
§196ille bonis faveatque et consilietur amice §197et regat iratos et amet pacare tumentis, §198ille dapes laudet mensae brevis, ille salubrem §199iustitiam legesque et apertis otia portis, §200ille tegat conmissa Deosque precetur et oret, §201ut redeat miseris, abeat fortuna superbis.
歌队应当拥护善者,并给予友好的规劝,控制易怒之人,乐于平息愤怒者的情绪;歌队应当赞美简朴餐桌上的肴馔,赞美有益的公正和法律,以及城门敞开的和平;歌队应当保守秘密,并向神明祈祷哀求,愿好运重回不幸者身上,让傲慢者失去好运。
§202tibia non, ut nunc orichalco, vincta tubaeque §203aemula, sed tenuis simplexque foramine pauco §204adspirare et adesse choris erat utilis atque §205nondum spissa nimis complere sedilia flatu; §206quo sane populus numerabilis, utpote parvos, §207et frugi castusque verecundusque coibat.
笛子不像现在这样由黄铜箍紧并与军号媲美,而是纤细、简单、开孔甚少,曾对伴奏和辅助歌队大有裨益,并用其笛声填满尚未过度拥挤的观众席;实际上,由于人数稀少而易于清点的民众—— 他们既朴素、纯洁又谦逊——过去正是聚集在此。
§208postquam coepit agros extendere victor et urbis §209latior amplecti murus vinoque diurno §210placari Genius festis inpune diebus, §211accessit numerisque modisque licentia maior.
在征服者开始扩张领土、更宽广的城壁开始包围城市、且在节日里白昼饮酒取悦守护神而不受惩罚之后,音律和调式便获得了更大的放纵。
因为,当不学无术、免除劳作的乡下人与城里人混杂在一起,卑贱者与高贵者混同之时,他们能有什么鉴赏力呢?
§214sic priscae motumque et luxuriem addidit arti §215tibicen traxitque vagus per pulpita vestem; §216sic etiam fidibus voces crevere severis, §217et tulit eloquium insolitum facundia praeceps §218utiliumque sagax rerum et divina futuri §219sortilegis non discrepuit sententia Delphis.
因此,笛手为古老的艺术增添了舞蹈动作和华丽装饰,并在舞台上四处徘徊,拖曳着长袍;因此,昔日严谨的弦琴也增加了音调,奔放的雄辩带来了不寻常的措辞;而那洞察有益事物并预言未来的判词,也与传达神谕的德尔斐毫无二致。
§220carmine qui tragico vilem certavit ob hircum, §221mox etiam agrestis Satyros nudavit et asper §222incolumi gravitate iocum temptavit eo quod §223inlecebris erat et grata novitate morandus §224spectator functusque sacris et potus et exlex.
那个为了一个卑贱的公羊而用悲剧诗歌进行竞争的人,不久也让野性的萨堤罗斯赤裸登场,并以粗犷的方式在不失庄重的前提下尝试开玩笑;因为观众在行完祭礼后既醉酒又无法无天,必须用诱惑和讨喜的新奇感来留住他们。
§225verum ita risores, ita commendare dicacis §226conveniet Satyros, ita vertere seria ludo, §227ne, quicumque Deus, quicumque adhibebitur heros, §228regali conspectus in auro nuper et ostro, §229migret in obscuras humili sermone tabernas §230aut, dum vitat humum, nubis et inania captet.
但是,要推介那些好笑的、诙谐的萨堤罗斯,并以此将严肃的事物转化为游戏,应当如此进行:无论引入的是哪位神明或哪位英雄,若他刚才还穿着王室的金饰和紫袍受人瞻仰,就不要让他用卑俗的语言移入阴暗的酒馆,也不要让他因避开地面而企图去抓住云雾和虚无。
§231effutire levis indigna tragoedia versus, §232ut festis matrona moveri iussa diebus, §233intererit Satyris paulum pudibunda protervis.
悲剧不屑于喋喋不休地吐露轻浮的诗句,像在节日里被要求跳舞的贵妇一样,她会带着几分羞涩,稍微混迹于放荡的萨堤罗斯之中。
§234non ego inornata et dominantia nomina solum §235verbaque, Pisones, Satyrorum scriptor amabo §236nec sic enitar tragico differre colori, §237ut nihil intersit, Davusne loquatur et audax §238Pythias, emuncto lucrata Simone talentum, §239an custos famulusque Dei Silenus alumni.
皮索家的人们啊,作为一个萨堤罗斯剧的写作者,我不会仅喜欢那些朴实无华、占主导地位的名词和动词;我也不想为了与悲剧的色彩有所区别而如此费力,以至于不管是达乌斯说话,还是大胆的皮提亚斯——她通过欺骗西蒙而赢得一塔兰同——说话,或者是作为养子神明的监护人和随从的西勒诺斯说话,都没有任何区别。
§240ex noto fictum carmen sequar, ut sibi quivis
我将致力于创作一部取材于熟知事物的诗作,使得任何人