Humanitext Reader

康涅利乌斯·尼波斯 · 阿提库斯传 §12.1-12.5

与阿格里帕联姻及在公敌宣告中拯救友人

第 12 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

由于阿提库斯的高尚品德,阿格里帕选择与他的女儿联姻,安东尼奥也为此撮合。在公敌宣告期间,阿提库斯利用其影响力解救了萨乌菲乌斯和诗人卡利杜斯等身陷危机的友人。

§12.1His igitur rebus effecit ut M. Vipsanius Agrippa, intima familiaritate coniunctus adulescenti Caesari, cum propter suam gratiam et Caesaris potentiam nullius condicionis non haberet potestatem, potissimum eius deligeret affinitatem praeoptaretque equitis Romani filiam generosarum nuptiis.
因此,通过这些举措,他使马尔库斯·维普萨尼乌斯·阿格里帕——这位与年轻的恺撒有着极其亲密友谊的人——尽管凭借自身的影响力和恺撒的权势,没有任何联姻条件是他无法获得的,却最优先选择了他(阿提库斯)的姻亲关系,并且宁愿娶一位罗马骑士的女儿,也不愿与出身高贵的女子结婚。
§12.2atque harum nuptiarum conciliator fuit (non est enim celandum) M. Antonius, triumvirum rei publicae constituendae.
\n 而这桩婚事的撮合者(因为不应隐瞒)正是重建国家三人委员会成员之一马尔库斯·安东尼奥。
cuius gratia cum augere possessiones posset suas, tantum afuit a cupiditate pecuniae, ut nulla in re usus sit ea nisi in deprecandis amicorum aut periculis aut incommodis.
尽管阿提库斯本可利用他的好意来增加自己的财产,但他对金钱的欲望是如此淡泊,以至于除了在为朋友排忧解难、化解危机或不幸之外,他从未在任何事情上利用过这种影响力。
§12.3quod quidem sub ipsa proscriptione perillustre fuit.
\n 这一点在公敌宣告(清洗)期间尤为显著。
nam cum L. Saufei equitis Romani, aequalis sui, qui complures annos studio ductus philosophiae habitabat Athenis habebatque in Italia pretiosas possessiones, tresviri bona vendidissent consuetudine ea, qua tum res gerebantur, Attici labore atque industria factum est ut eodem nuntio Saufeius fieret certior se patrimonium amisisse et recuperasse.
因为当时,三人委员会按照当时的惯行,变卖了与阿提库斯同龄的罗马骑士路基乌斯·萨乌菲乌斯的财产(此人因对哲学怀有极高热情而在雅典居住了多年,并在意大利拥有贵重的产业);多亏了阿提库斯的奔走与努力,才使得萨乌菲乌斯从同一个信使那里,同时得知了自己既失去了家产又重新夺回了它。
§12.4idem L. Iulium Calidum, quem post Lucretii Catullique mortem multo elegantissimum poetam nostram tulisse aetatem vere videor posse contendere, neque minus virum bonum optimisque artibus eruditum, post proscriptionem equitum propter magnas eius Africanas possessiones in proscriptorum numerum a P. Volumnio, praefecto fabrum Antonii, absentem relatum expedivit.
\n 同样,他也搭救了路基乌斯·尤利乌斯·卡利杜斯——在卢克莱修和卡图卢斯去世之后,我似乎可以真正地断言,他是我们这个时代所产生的心灵最细腻、最优雅的诗人,而且他同样是一位品德高尚、精通最高深学问的人。 这位诗人在骑士清洗之后,因在非洲拥有广大的地产,被安东尼奥的工兵长官普布利乌斯·沃鲁姆尼乌斯在本人缺席的情况下列入了公敌宣告名单,而阿提库斯将其解救了出来。
§12.5quod in praesenti utrum ei laboriosius an gloriosius fuerit, difficile est iudicare, quod in eorum periculis non secus absentes quam praesentes amicos Attico esse curae cognitum est.
\n 这件事在当时对他来说是更为艰难还是更为光荣,实在难以判断,因为人们由此得知,在朋友遭遇危险时,阿提库斯对不在身边的朋友的关切,丝合不亚于对在身边的朋友。

词汇与语法注释

  1. §12.1nullius condicionis non haberet potestatem — 双重否定(nullius ... non)表示强烈的肯定:“没有任何联姻条件是他不拥有决定权的”,即“他可以任意选择任何想要的联姻”。这里的 condicio 特指“婚姻条件、亲事”。
  2. §12.2triumvirum rei publicae constituendae — triumvirum 是 triumvirorum(复数属格)的古旧简写形式,意为“(重建国家)三人委员会成员之一”。rei publicae constituendae 是表示目的或职务范围的动形容词属格(与 rei publicae 一致)。
  3. §12.2tantum afuit a cupiditate pecuniae, ut nulla in re usus sit ea — 使用了“tantum abesse ut...”句型,表示“他离对金钱的欲望是如此之远(即绝无贪念),以至于……”。代词 ea 是夺格,指代前文的 gratia(安东尼奥的青睐或影响力),作 usus sit(动词 utor 的完成时虚拟式)的宾语。
  4. §12.4quem post Lucretii Catullique mortem multo elegantissimum poetam nostram tulisse aetatem vere videor posse contendere — 关系代词 quem(指代 L. Iulium Calidum)在由“nostram aetatem tulisse [quem]”(我们的时代产出了他)构成的“主格/对格+不定式”结构中充当宾语,而这一结构又由“videor posse contendere”(我似乎能够真正断言)所支配。multo elegantissimum poetam 是 quem 的同位语/补足语。
  5. §12.5Attico esse curae — 双与格结构。由 Attico(指人的与格)和 curae(表示目的或作用的与格)结合,字面意思是“对阿提库斯而言是关心的对象”,即“阿提库斯非常关心(他的朋友们)”。

引用这一段

康涅利乌斯·尼波斯, 阿提库斯传 §12.1-12.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo025.humanitext-lat2:12.1-12.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。