Humanitext Reader

西塞罗 · 致阿提库斯书信集 §8.15.1-8.15.2

回复阿提库斯来信与渡海去留的抉择困境

第 191 段,共 461 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗回复了阿提库斯的多封来信,表达了自己在留在意大利与渡海追随庞培之间面临的深刻道德困境,并讨论了执政官们的动向以及巴尔布斯的来信副本。

§8.15.1A. d. v Nonas Martias epistulas mihi tuas Aegypta reddidit, unam veterem iiii Kal.
3月3日,埃古普塔将你的来信递交给我。
quam te scribis dedisse Pinario quem non vidimus; in qua exspectas quidnam praemissus agat Vibullius qui omnino non est visus a Caesare (id altera epistula video te scire ita esse), et quem ad modum redeuntem excipiam Caesarem quem omnino vitare cogito, et †authemonis† fugam intendis commutationemque vitae tuae, quod tibi puto esse faciendum, et ignoras Domitius cum fascibusne sit.
一封是2月26日的旧信,你写道你已将它托付给皮纳里乌斯(我们并没有见到他);在这封信中,你正关注着被派往那里的维布利乌斯在做什么,而他根本没有被恺撒见到(我从另一封信中看到你已知道情况确实如此),以及我将如何接待返回的恺撒(我正打算完全避开他),而且你打算让†authemonis†逃亡并改变你的生活方式(我认为这是你应当做的),并且你不知道多米提乌斯是否带着他的束棒。
quod cum scies, facies ut sciamus.
当你得知此事时,请务必让我知晓。
habes ad primam epistulam.
这是给第一封信的回复。
§8.15.2secutae sunt duae pr. Kal. ambae datae quae me convellerunt de pristino statu iam tamen, ut ante ad te scripsi, labantem.
接踵而至的是两封同在2月28日写就的信,它们彻底将我从先前的状态中拉了出来,然而正如我先前写信给你的那样,这一状态当时已经有所动摇。
nec me movet quod scribis "Iovi ipsi iniquum.
你所写的“甚至对朱庇特本人也是不公的”这一说法并没有打动我。
" nam periculum in utriusque iracundia positum est, victoria autem ita incerta ut deterior causa paratior mihi esse videatur.
因为危险在于双方的愤怒,而胜利又是如此具有不确定性,以至于在我看来,那更坏的大义准备得更为充分。
nec me consules movent qui ipsi pluma aut folio facilius moventur.
那些比羽毛或树叶更容易被动摇的执政官们也无法打动我。
offici me deliberatio cruciat cruciavitque adhuc.
关于职责的反复权衡折磨着我,且至今仍在折磨着我。
cautior certe est mansio, honestior existimatur traiectio.
留下来当然更为安全,而渡海则被认为更加光荣。
malo interdum multi me non caute quam pauci non honeste fecisse existiment.
有时我宁愿多数人认为我做事不审慎,也不愿少数人认为我做事不体面。
de Lepido et Tullo quod quaeris, illi vero non dubitant quin Caesari praesto futuri in senatumque venturi sint recentissima tua est epistula Kal.
至于你问起雷皮杜斯和图路斯的情况,他们确实毫不怀疑自己将会恭候恺撒并出席元老院会议。
data, in qua optas congressum pacemque non desperas.
你最新的一封信是3月1日寄出的,在信中你期盼着会谈,且对和平未感绝望。
sed ego cum haec scribebam, nec illos congressuros nec, si congressi essent, Pompeium ad ullam condicionem accessurum putabam.
但在我写下这些话的时候,我认为他们既不会会谈,而且即使会谈了,庞培也不会接受任何条件。
quod videris non dubitare, si consules transeant, quid nos facere oporteat, certe transeunt vel, quo modo nunc est, transierunt.
如果执政官们渡海过去,关于我们应当做什么,你似乎毫不怀疑;他们确实正在渡海,或者在目前的局势下,已经渡海过去了。
sed memento praeter Appium neminem esse fere qui non ius habeat transeundi.
但请记住,除了阿皮乌斯,几乎没有人没有渡海的权利。
nam aut cum imperio sunt ut Pompeius, ut Scipio, Sufenas, Fannius, Voconius, Sestius, ipsi consules quibus more maiorum concessum est vel omnis adire provincias, aut legati sunt eorum.
因为他们要么拥有帝国命令权,如庞培、西庇阿、苏非纳斯、凡尼乌斯、沃科尼乌斯、塞斯提乌斯,以及执政官本人(根据祖宗律法,他们被允许前往任何行省),要么就是他们的副官。
sed nihil decerno; quid placeat tibi et quid prope modum rectum sit intellego.
但我什么也不做决定;我明白什么令你感到满意,也明白什么大致是正确的。
plura scriberem, si ipse possem.
如果我自己能写,我会写得更多。
sed, ut mihi videor, potero biduo.
但正如我所认为的那样,我两天后就能写了。
Balbi Corneli litterarum exemplum quas eodem die accepi quo tuas misi ad te, ut meam vicem doleres, cum me derideri videres.
我把在收到你信的同一天收到的巴尔布斯·康奈利乌斯的信件副本寄给你,好让你在看到我被嘲弄时能为我的处境感到悲哀。

词汇与语法注释

  1. §8.15.2labantem — 现在分词 `labantem`(单数宾格)与宾格代词 `me` 一致,而非夺格名词 `statu`。因此,其结构为“将已经有所动摇的我,从先前的状态中拉了出来”。
  2. §8.15.2malo ... existiment — 表示偏好的动词 `malo` 直接支配不带连词 `ut` 的虚拟式现在时从句 `existiment`(“我宁愿他们认为……”)。宾格 `me` 充当不定式 `fecisse` 的逻辑主语。
  3. §8.15.2misi — 这是“书信体过去时”(epistolary past)的用法。写信人站在收信人阅读信件的角度,使用了完成时 `misi`(我寄去),但在翻译时,自然地处理为现在时(“寄去/送去”)。

引用这一段

西塞罗, 致阿提库斯书信集 §8.15.1-8.15.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:8.15.1-8.15.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。