Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §8.17.1-8.17.2

卡埃利乌斯的反思与对恺撒阵营的厌弃

第 173 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

Caelius 后悔自己在 Cicero 投奔 Pompeius 时的选择,并指责 Cicero 未尽到朋友的体贴之责。同时,他感叹 Caesar 阵营的道德沦丧,并透露自己正暗中引导平民转向支持 Pompeius 派。

§8.17.1ergo me potius in Hispania fuisse tum quam Formiis, quom tu profectus es ad Pompeium! quod utinam taut Appius Claudius in ista parte C. Curio, quoius amicitia me paulatim in hanc perditam causam imposuit; nam mihi sentio bonam mentem iracundia et amore ablatam.
这么说来,当你出发投奔 Pompeius 的时候,我当时真该是在西班牙,而不是在 Formiae! 但愿你们那一派里有 Appius Claudius,或者<我们这边里有> C. Curio,正是他的友谊一步步将我推入了这一毁灭性的事业;因为我感到,我的理智已被愤怒和爱意夺走了。
tu: tu porro, cum ad te proficiscens Ariminum noctu venissem, dum mihi pacis mandata das ad Caesarem et mirificum civem agis, amici officium neglexisti neque mi consuluisti.
你,更是你,当我向着你出发并于夜间抵达 Ariminum 时,当你交给我给 Caesar 的和平指令并扮演一位了不起的公民时,你却忽视了朋友的职责,没有为我的利益着想。
§8.17.2neque haec dico quod diffidam huic causae, sed, crede mihi, perire satius est quam hos videre.
我这么说并不是因为我不信任这一事业,但是,请相信我,死也比看着这群人要好。
quod si timor vestrae crudelitatis non esset, eiecti iam pridem hinc essemus; nam hic nunc praeter faeneratores paucos nec homo nec ordo quisquam est nisi Pompeianus.
然而,如果不是因为对你们残暴的恐惧,我们早就被从这里赶出去了;因为现在这里,除了少数高利贷者,没有任何人或阶层不是 Pompeius 派的。
equidem iam to effeci ut maxime plebs et, qui antea noster fuit, populus vester esset.
事实上,我已经促成,尤其是平民以及此前属于我们这一边的民众,都将属于你们。
'cur hoc?' inquis.
“为什么这样? ”你问。
immo reliqua exspectate; vos invitos vincere coegero.
不,等待接下来的事吧;即使你们不愿意,我也将迫使你们获胜。
†Arruntanum me Catonem; vos dormitis nec haec adhuc mihi videmini intellegere, qua nos pateamus et qua simus imbecilli.
将我<称为>†阿鲁恩提乌斯式的 Cato 吧;你们还在沉睡,似乎至今仍未理解这一点:我们在哪里暴露无遗,又在哪里衰弱无力。
atque hoc nullius praemi spe faciam sed, quod apud me plurimum solet valere, doloris atque indignitatis causa.
而我做这件事不抱任何回报的希望,而是为了痛苦与愤慨,这在我心中一向起着最大的作用。
quid istic facitis? proelium exspectatis, quod firmissimum †haec? vestras copias non novi; nostri valde depugnare et facile algere et esurire consuerunt.
你们在那边做什么? 在等待一场战斗,那难道是你们最稳固的†<防线吗>? 我不了解你们的军队;我们的士兵习惯于顽强战斗,且易于忍受寒冷和饥饿。

词汇与语法注释

  1. 8.17.1me potius in Hispania fuisse tum quam Formiis — 感叹对格与不定式结构(accusative with infinitive of exclamation),表示对过去状况的强烈遗憾或感叹。
  2. 8.17.1quod utinam aut Appius Claudius in ista parte... aut C. Curio — 句首的 quod 是连接性关系代词。utinam 引导与现在事实相反的愿望,后接虚拟式未完成过去时(此处省略了 esset)。
  3. 8.17.1ad te proficiscens — 手稿中的 ad te proficiscens(向着你出发)在 Caelius 代表 Cicero 前往 Ariminum 军营的文境下有些不自然,因此有人校勘为 a te(从你那里出发)。若保留原貌,则理解为“在去你那里的路上”或“为了你的事而出发”。
  4. 8.17.2timor vestrae crudelitatis — vestrae crudelitatis 是修饰 timor 的宾格性属格(objective genitive),意为“对你们(Pompeius 派)残暴手段的恐惧”。
  5. 8.17.2eiecti iam pridem hinc essemus — 归结从句中的虚拟式过去完成时 eiecti... essemus 与条件从句中的虚拟式未完成过去时 esset 配合,构成过去反事实条件句。
  6. 8.17.2vos invitos vincere coegero — 将来完成时 coegero 表示在未来某个时间点必将完成的动作,或表达说话者强烈的决心与确信。
  7. 8.17.2Arruntanum me Catonem — 此处文本有损。对格形式 me Catonem 在语境中可理解为省略了表示称呼或视作的动词(如 habetote 或 vocate),意为“把我看作……的 Cato 吧”,或者作为感叹对格。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §8.17.1-8.17.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:8.17.1-8.17.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。