Humanitext Reader

西塞罗 · 致友人书信集 §6.21.1-6.21.3

预见内战结局与从容应对的决心

第 121 段,共 413 段 · 拉丁语

内容简介

在内战局势的背景下,作者回顾了过去唯有他们两人预见到了这场战争的悲惨结局。他表达了无论发生什么都将温和承受的决心,并承诺将为彼此的尊严与安全尽最大努力。

§6.21.1etsi cum haec ad te scribebam, aut appropinquare exitus huius calamitosissimi belli aut iam aliquid actum et confectum videbatur, tamen cotidie commemorabam te unum in tanto exercitu mihi fuisse adsensorem et me tibi, solosque nos vidisse quantum esset in eo bello mali, in quo spe pacis exclusa ipsa victoria futura esset acerbissima, quae aut interitum adlatura esset, si victus esses, aut si vicisses, servitutem.
虽然我给你写这封信的时候,这场最惨重的战争的结局似乎要么正在临近,要么已经尘埃落定,但我每天都在回忆,在如此庞大的军队中,唯有你是我的赞同者,而我亦是你的,而且唯有我们俩看清了这场战争中蕴含着多么大的灾祸,在这场战争中,由于和平的希望被排除,胜利本身也将是极其痛苦的,它若非在你战败时带来毁灭,就是在你战胜时带来奴役。
itaque ego, quem tum fortes illi viri et sapientes, Domitii et Lentuli, timidum esse dicebant (eram plane; timebam enim ne evenirent ea quae acciderunt), idem nunc nihil timeo et ad omnem eventum paratus sum.
因此,当时那些勇敢而聪慧的人——德米提乌斯们和伦图卢斯们——所说的那位胆怯的我(我确实显而易见地胆怯;因为我害怕那些已经发生的事情会真的发生),如今同一个我却毫无所惧,并对任何结果都做好了准备。
Cum aliquid videbatur caveri posse, tum id neglegi dolebam; nunc vero eversis omnibus rebus, cum consilio profici nihil possit, una ratio videtur, quicquid evenerit, ferre moderate, praesertim cum omnium rerum mors sit extremum et mihi sim conscius me, quoad licuerit, dignitati rei p. consuluisse et hac amissa salutem retinere voluisse.
当似乎还可以防范某些事情的时候,我曾为那些事情被忽视而感到痛苦;但现在,在一切都被颠覆、靠谋划无法取得任何进展的时候,唯一的办法似乎就是温和地承受所发生的一切,尤其是因为死亡是一切事物的终结,而我内心也明白,在被允许的范围内,我曾为国家尊严尽力筹谋,而在国家尊严丧失之后,我曾希望保全安全。
§6.21.2haec scripsi, non ut de me ipse dicerem, sed ut tu, qui coniunctissima fuisti mecum et sententia et voluntate, eadem cogitares.
我写下这些,并不是为了谈论我自己,而是为了让你——在见解和意志上都与我最紧密地联结在一起的你——也能产生同样的想法。
Magna enim consolatio est cum recordare, etiamsi secus acciderit, te tamen recte vereque sensisse.
因为,即使结果不尽人意,当你回想起自己当时的看法确实是正确且真实的时候,这也是极大的安慰。
atque utinam liceat aliquando aliquo rei p. statu nos frui inter nosque conferre sollicitudines nostras, quas pertulimus tum cum timidi putabamur, quia dicebamus ea futura quae facta sunt.
但愿有朝一日我们能够享受国家的某种体制,并在我们之间倾诉我们曾承受的焦虑——那些我们在被认为是胆怯时所承受的焦虑,因为我们当时说那些将会发生的事情如今都已经发生了。
§6.21.3de tuis rebus nihil esse quod timeas praeter universae rei p. interitum tibi confirmo; de me autem sic velim iudices, quantum ego possim, me tibi, saluti tuae liberisque tuis summo cum studio praesto semper futurum.
至于你的事情,我向你保证,除了整个国家的覆灭之外,你没有什么可担心的;至于我,我希望你这样认为,在我的能力范围内,我将永远怀着极大的热忱,为你、为你的安全以及你的孩子们提供帮助。
vale.
祝好。

词汇与语法注释

  1. 6.21.1me tibi — 承接前文的结构 `te unum in tanto exercitu mihi fuisse adsensorem`(在如此庞大的军队中唯有你是我的赞同者),此处省略了“宾格+不定式”结构 `me tibi [adsensorem fuisse]`(我亦是你的赞同者)。
  2. 6.21.1si victus esses, aut si vicisses, servitutem — 虚拟语气过去完成时,表示从过去立足点来看的未来假设。条件句 `si victus esses`(如果你被击败)的归结句是前文的 `quae aut interitum adlatura esset`(将会带来毁灭),而条件句 `si vicisses`(如果你获胜)的归结句则是 `servitutem [adlatura esset]`(将会带来奴役),其中省略了动词短语。
  3. 6.21.1dignitati — 动词 `consulere` 接宾格时意为“向……咨询、求教”,但接与格(此处为 `dignitati`)时,意为“为……着想、顾及……的利益、关照”。
  4. 6.21.2recordare — 异态动词 `recordor` 第二人称单数现在时 `recordaris` 的变体形式(以 `-re` 结尾)。与接续词 `cum`(当……时)连用,表示泛指的第二人称“当(人们)回想起来时”。

引用这一段

西塞罗, 致友人书信集 §6.21.1-6.21.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:6.21.1-6.21.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。