Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 福尔米奥 §70-143

盖塔叙述主人不在时年轻人的恋爱与成婚

第 5 段,共 20 段 · 拉丁语

内容简介

盖塔向达乌斯讲述了主人不在时发生的事情,详细叙述了斐德里亚的恋情,以及福尔米奥如何设计奇策使安提波娶了一位美丽但无依无靠的孤女。

§70Sic est ingeniun.
人的性格就是如此。
§70bOh, regem me esse oportuit.
哦,要是我能当国王就好了!
§71Abeuntes ambo hic tum senes, me filiis §72Relinquunt quasi magistrum.
那两位老人当时都离家去了,留下我做他们儿子们的主人。
§72bO Geta, provinciam §73Cepisti duram.
噢,盖塔,你承担了一项艰巨的任务。
§73bMihi usus venit, hoc scio: §74Memini relinqui me Deo irato meo.
我从经验中知道了这一点,这我很清楚:我记得,当我被留下时,我的守护神正在对我发怒。
§75Coepi adversari primo.
起初我开始反对他们。
Quid verbis opus est?
还用多说什么呢?
§76Seni fidelis dum sum, scapulas perdidi.
当我向老爷保持忠诚的时候,我的肩膀却挨了鞭子。
§77Venere in mentem mili istaec; "Namque inscitia est, §78Adversum stimulum calces?"
我脑海里想起了这些话:“因为,逆着刺去踢,难道不是愚蠢吗?
§78bCoepi iis omnia §79Facere, obsequi quae vellent.
” 于是我开始为他们做一切事情,顺从他们所渴望的一切。
§79bScisti uti foro.
你懂得如何适应市场的变化。
§80Noster mali nihil quicquam primo.
我们的少爷起初没有任何劣迹。
Hic Phaedria §81Continuo quandam nactus est puellulam §82Citharistriam: hanc amare coepit perdite.
但这位斐德里亚很快遇到了一个女孩,一个弹琴的,便开始对她爱得死心塌地。
§83Ea serviebat lenoni impurissimo; §84Neque quod daretur quicquam: id curarant patres.
她属于一个极其肮脏的皮条客;而且他没有什么可以给她的,因为父亲们已经做好了手脚。
§85Restabat aliud nihil nisi oculos pascere, §86Sectari, in ludum ducere, et reducere.
除了饱眼福、追随她、送她去排练场并接她回来之外,别无他路。
§87Nos otiosi operam dabamus Phaedriae.
我们闲着无事,便全力协助斐德里亚。
§88In quo haec discebat ludo, exadversum ei loco §89Tonstrina erat quaedam.
在她学习的那个排练场的正对面,有一家理发店。
Hic solebamus fere §90Plerumque eam opperiri dum inde iret domum.
我们平时几乎总是习惯在这里等她,直到她从那里回家。
§91Interea, dum sedemus illi, intervenit §92Adolescens quidam lacrimans.
其间,正当我们坐在那里时,一个青年哭着走了进来。
Nos mirarier.
我们感到惊讶。
§93Rogamus quid sit? "Nunquam aeque," inquit, "ac modo §94Paupertas mihi onus visum est et miserum et grave.
我们问发生了什么事。 他说:“从未像刚才那样,贫穷让我觉得是一个既悲惨又沉重的负担。
§95Modo quandam vidi virginem hic viciniae §96Miseram suam matrem lamentari mortuam.
刚才我看见这附近的一个姑娘,正在为她死去的母亲痛哭。
§97Ea sita erat exadversum: neque illi benevolens §98Neque notus neque cognatus extra unam aniculam §99Quisquam aderat qui aciutaret funus.
她母亲就横躺在正对面;除了一个可怜的老太婆,她身边没有任何好心人,也没有熟人或亲戚来帮忙办丧事。
Miseritum est.
我真是同情极了。
§100Virgo ipsa facie egregia.
姑娘本身长得极其美丽。
"Quid verbis opus est?
”还用多说什么呢?
§101Commorat omnes nos.
他打动了我们所有人。
Ibi continuo Antipho, §102"Vultisne eamus visere?" alius, "Censco; §103Eamus: due nos, sodes.
当时安提波立刻说: “你们想去看看吗? ”另一个说:“我赞成;我们去吧:请带我们去。
"Imus; venimus; §104Videmus.
”我们去了;我们到了;我们看到了。
Virgo pulchra; et quo imagis diceres, §105Nihil aderat adiumenti ad pulchritudinem.
姑娘很美;而且让你更想这么说的是,没有任何粉饰来辅助她的美丽。
§106Capillus passus, nudus pes, ipsa horrida, §107Lacrimae, vestitus turpis; ut, ni vis boni §108In ipsa inesset forma, haec formam extinguerent.
头发蓬乱,光着脚,她自己显得很憔悴,泪流满面,衣衫褴褛;以至于如果不是美貌本身蕴含着强大的力量,这些东西早就把她的美貌掩盖了。
§109Ille qui illam amabat fidicinam tantummodo, §110"Satis," inquit, "scita est:" noster vero—
那个只爱那个琴女的人说: “挺标致的。
§110bIam scio: §111Amare coepit.
”但我们的少爷却—— 我已经知道了:他开始坠入爱河。
§111bScin quam? Quo evadat vide.
你知道有多深吗? 看看这会发展到什么地步。
§112Postridie ad anum recta pergit: obsecrat §113Sibi ut eius faciat copiam.
第二天他径直去找那个老太婆:央求她让他能与她相会。
Illa enim se negat; §114Neque eum aequum facere ait: illam civem esse Atticam, §115Bonam, bonis prognatam: si uxorem velit,
但老太婆拒绝了他;并说他做得不公平:那姑娘是雅典公民,品行端正,出身名门。
§116Lege id licere facere; sin aliter, negat.
如果他想娶她为妻,法律允许他这么做;但如果是别的方式,她就拒绝。
§117Noster quid ageret nescire; et illam ducere §118Cupiebat, et metuebat absentem patrem.
我们的少爷不知道该怎么办;他既渴望娶她,又害怕不在家的父亲。
§119Non, si redisset, ei pater veniam daret?
如果父亲回来,难道不会原谅他吗?
§120Ille indotatam virginem atque ignobilem §121Daret illi? Nunquam faceret.
那位父亲会让一个没有嫁妆、身份低微的姑娘嫁给他吗? 他绝不会这么做的。
§121bQuid fit denique?
最后怎么样了?
§122Quid fiat? Est parasitus quidam Phormio, §123Homo confidens; qui illum Di omnes perduint.
怎么样了? 有一个叫福尔米奥的食客,一个厚颜无耻的人;愿神明惩罚他!
§124Quid is fecit?
他做了什么?
§124bHoc consilium quod dicam dedit.
他献出了我将要告诉你的这个计策。
§125Lex est, ut orbae qui sunt genere proximi §126Eis nubant; et illos ducere eadem haec lex iubet.
“法律规定,孤女必须嫁给血缘最近的亲属;而这同一部法律也命令那些亲属娶她们。
§127Ego te cognatum dicam, et tibi scribam dicam: §128Paternum amicum me assimulabo virginis: §129Ad iudices veniemus.
我会说你是她的亲戚,并起诉你:我会假装是姑娘父亲的朋友:我们会来到法官面前。
Qui fuerit pater, §130Quae mater, qui cognata tibi sit, omnia haec §131Confingam, quod erit mihi bonum atque commodum.
她的父亲是谁,母亲是谁,她怎么是你的亲戚,所有这些我都会编造出来,怎么对我有利、怎么方便就怎么编。
§132Quum tu horum nihil refelles, vincam scilicet.
当你对这些都不予反驳时,我自然就会胜诉。
§133Pater aderit: mihi paratae lites: quid mea?
你父亲会回来:诉讼都冲着我来:这关我什么事?
§134Illa quidem nostra erit. "
姑娘反正就会是我们的了。
§134bIocularem audaciam!
” 真是滑稽的大胆!
§135Persuasum est homini; factum est; ventum est; vincimur: §136Duxit.
少爷被说服了;事情做成了;来到了法庭;我们败诉了:他娶了她。
§136bQuid narras?
你说什么?
§136cHoc quod audis.
就是你听到的这样。
§136dO Geta, §137Quid te futurum est?
噢,盖塔,你以后会怎么样?
§137bNescio hercle: unum hoc scio; §138Quod fors feret feremus aequo animo.
凭赫拉克勒斯起誓,我不知道:我只知道这一件事;命运带来什么,我们就会以平常心去承受。
§138bPlacet.
好样的。
§139Hem, istuc viri est officium.
哼,这才是男子汉的本分。
§139bIn me omnis spes mihi est.
我把所有的希望都寄托在自己身上。
§140Laudo.
我赞美你。
§140bAd precatorem adeam credo, qui mihi §141Sic oret; "Nunc amitte, quaeso, hunc: caeterum §142Posthac, si quicquam, nihil precor;
我想我会去找一个说客,他会替我这样哀求:“请您这次宽恕他吧;但是此后,如果他再犯,我绝不求情。
"tantummodo §143Non addat: "Ubi ego hinc abiero, vel occidito.
”只要他别加上这句:“等我离开这里之后,您杀了他也行。
"

词汇与语法注释

  1. 74Memini relinqui me Deo irato meo. — me relinqui 是作动词 memini(记住,记得)宾语的不定式从句。Deo irato meo 被解释为夺格绝对结构(“在我的守护神发怒的情况下”,即意为“在不祥的星象下”)。
  2. 92mirarier — 用于主句中以增强叙事紧张感的“历史不定式”(historical infinitive)。在形态上,它是异态动词 mirari(惊讶,怪异)的古体现在时不定式形式。
  3. 107ni vis boni / In ipsa inesset forma, haec formam extinguerent. — 这是一个针对过去事实的虚拟条件句,条件从句(ni...inesset)和主句(extinguerent)均使用未完成过去时虚拟语气。在早期拉丁语中,未完成过去时虚拟语气常用于表示过去无法实现的情况。
  4. 140bqui mihi / Sic oret — 关系代词 qui 引导的关系从句中使用了现在时虚拟语气 oret,表示目的或特征(“……那样的人”)。

引用这一段

泰伦提乌斯, 福尔米奥 §70-143. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi004.humanitext-lat2:70-143

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。