Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 福尔米奥 §144-199

青年的苦恼与急报父亲归来的盖塔

第 6 段,共 20 段 · 拉丁语

内容简介

达乌斯和盖塔离开后,安提福与斐德里亚正在倾诉各自在爱情中的苦恼,此时盖塔急匆匆地跑来,带回了父亲已经归来的惊人消息。

§144Quid paedagogus ille, qui citharistriam?
达乌斯:那个跟班,就是管着那弹琴女孩的,怎么样了?
§145Quid rei gerit?
他情况如何?
§145bSic tenuiter.
盖塔:也就马马虎虎。
§145cNon multum habet §146Quod det fortasse.
也许他没多少东西可送。
§146bImmo nihil nisi spem meram.
达乌斯:不,除了一味的希望之外一无所有。
§147Pater eius rediit an non. ?
他父亲回来没有?
§147bNondum.
盖塔:还没有。
§147cQuid? senem
达乌斯:什么?
§148Quoad exspectatis vestrum?
你们那老头子,还要等多久才回来?
§148bNon certum scio;
盖塔:我也不确定。
§149Sed epistolam ab eo allatam esse audivi modo, §150Et ad portitores csse delatam: hanc petam.
但我刚听说他有一封信寄到了,送到了税务官手里,我正要去取。
§151Numnquid, Geta, aliud me vis?
达乌斯:盖塔,你还要我帮你做什么吗?
§151bUt bene sit tibi.
盖塔:祝你好运。
§152Puer, hens.
喂,小子!
Nemone huc prodit? Cape, da hoc Dorcio.
没人出来吗? 拿着,把这个给多尔基乌姆。
§153Adeon rem redisse ut qui mihi consultum optime velit esse, §154Phaedria, patrem ut extimescam, ubi in mentem eius adventi venit?
安提福:斐德里亚,事情难道已经到了这种地步,以至于每当我想起那个最盼着我好的人——我的父亲要回来时,我竟会如此害怕?
§155Quod ni fuissem incogitans, ita eum exspectarem ut par fuit.
要不是我当时糊涂,我本该像常人一样期盼他回来。
§156Quid istuc est?
斐德里亚:你这是什么意思?
§156bRogitas, qui tam audacis facinoris mihi conscius sis?
安提福:你居然还问,你可是我做下这等大胆之事的知情者啊!
§157Quod utinam ne Phormioni id suadere in mentem incidisset, §158Neu me cupidum eo impulisset, quod mihi principium est mali.
但愿波尔米奥根本没想过出那个主意,也别怂恿当时利令智昏的我,那真是我痛苦的根源。
§159Non potitus essem: fuisset tum illos mihi aegre aliquot dies: §160At non quotidiana cura haec angeret animum.
就算我没有得到她,当时也无非是难受几天罢了;但至少不会像现在这样,天天为焦虑所折磨。
§160bAudio.
斐德里亚:我听着呢。
§161Dum exspecto quam mox veniat qui adimat hanc mihi consuetudinem.
安提福:我还要整天提心吊胆,等着那个随时会来拆散我和她的人。
§162Aliis quia defit quod amant aegre est: tibi quia superest dolet.
斐德里亚:别人因为得不到所爱而痛苦,你却因为所爱过于满盈而发愁。
§163Amore abundas, Antipho.
安提福,你这是身在福中不知福。
§164Nam tua quidem hercle certo vita haec expetenda optandaque est.
凭赫拉克勒斯起誓,你现在的生活绝对是人人向往、梦寐以求的。
§165Ita me Di bene ament ut mihi liceat tam diu quod amo frui; §166Iam depecisci morte cupio: tu coniicito caetera;
愿神明保佑,让我能像你一样长久地与所爱之人相守;为了这个,我情愿立刻用死来交换。 剩下的话你自己琢磨吧。
§167Quid ego ex hac inopia nunc capiam, et quid tu ex hac copia; §168Ut ne addam quod sine sumtu ingenuam liberalem nactus es; §169Quod habes, ita ut voluisti, uxorem sine mala fama palam; §170Beatus ni unum hoc desit, animus qui modeste istaec ferat.
我现在因这匮乏承受着什么,而你因这富余又享受着什么;更不用说,你没花一分钱,就得到了一个出身高贵、温文尔雅的姑娘;你如愿以偿,娶她为妻,名正言顺,没有任何坏名声;要不是少了这唯一的一样——一颗能安心承受这一切的心,你简直就是个大福星。
§171Et si tibi res sit cum eo lenone quocum mihi est, tum sentias.
要是你也得去应付我面对的那个老鸨,你就能体会到了。
§172Ita plerique ingenio sumus omnes: nostri nosmet poenitet.
我们大多数人天生都是这个脾气:总是对自己不满意,怨天尤人。
§173At tu mihi contra nunc videre fortunatus, Phaedria,
安提福:但在我看来,斐德里亚,你现在反而很幸运。
§174Cui de integro est potestas etiam consulendi quid velis; §175Retinere, amare, amittere.
你还有重头来过、自主决定要怎么做的权力:是留住她、继续爱她,还是放弃她。
Ego in eumn incidi infelix locum §176Ut neque mihi eius sit amittendi nec retinendi copia.
我这个倒霉蛋,却陷入了这样一个境地:既没有放弃她的自由,也没有留住她的能耐。
§177Sed quid hoc est? videone ego Getam currentem huc advenire?
不过,那是怎么回事? 我看见盖塔正朝这边跑过来吗?
§178Is est ipsus: hei timeo miser quam hic nunc mihi nuntiet rem.
果然是他。 唉,可怜的我,真害怕他待会儿会给我报信说出什么事来。
§179Nullus es, Geta, nisi iam aliquod tibi consilium celere repperis: §180Ita nunc imparatum subito tanta te impendent mala, §181Quae neque uti devitem scio, neque quo modo me inde extraham:
盖塔:你完蛋了,盖塔,除非你现在立刻想出一个应急的妙计:在毫无防备的情况下,这么大的灾祸突然压到了你头上,我既不知道怎么躲避,也不知道怎么从中脱身。
§182Nam non potest celari nostra diutius iam audacia.
因为我们那胆大包天的行为,再也瞒不下去了。
§183Quidnam ille commotus venit?
安提福:他究竟为什么急成那个样子走过来?
§184Tum temporis mihi punctum ad hanc rem est.
盖塔:留给我应付这事的时间连一分一秒都没有了。
Herus adest.
老爷回来了。
§184bQuid istuc mali est?
安提福:那是什么坏消息?
§185Quod quum audierit, quod eius remedium inveniann iracundiae?
盖塔:等他听说了这事,我拿什么来平息他的怒火?
§186Loquarne? incendam: taceam? instigem: purgem me? laterem lavem.
我该说吗? 那是在火上浇油。 我该保持沉默吗? 那是火上挑拨。 我该为自己辩护吗? 那是白费力气。
§187Eheu me miserum: quum mihi paveo, tum Antipho me excruciat animi: §188Eius me miseret: ei nunc timeo: is nunc me retinet;
唉,我好命苦啊! 我一方面为自己害怕,一方面又为安提福心急如焚:我真可怜他,现在为他担惊受怕。
nam absque eo esset, §189Recte ego mihi vidissem, et senis essem ultus iracundiam: §190Aliquid convasassem, atque hinc me protinam coniicerm in pedes.
也是因为他,我才留在这里;要不是为了他,我早就为自己打算好了,狠狠报复那老头子的怒气:把东西收拾收拾,然后立刻拔腿开溜。
§191Quam hic fugam aut furtum parat?
斐德里亚:这家伙在密谋什么逃跑或者偷盗计划?
§192Sed ubi Antiphonem reperiam? aut qua quaerere insistam via?
盖塔:可是我在哪里能找到安提福呢? 或者该顺着哪条路去找他?
§193Te nominat.
斐德里亚:他在叫你的名字。
§193bNescio quod magnum hoc nuntio exspecto malum.
安提福:我预感到这个消息会带来什么天大的祸事。
§194Ah, sanusne es? §194bDomum ire pergam: ibi plurimum est.
盖塔:我还是回家去吧,他多半在那儿。
§195Revocemus hominem.
斐德里亚:我们把他叫回来。
§195bSta ilico. §195cHem,
安提福:站住!
§196Satis pro imperio, quisquis es.
盖塔:哟,好大的口气,不管你是谁。
§196bGeta.
安提福:盖塔!
§196cIpse est quem volui obviam.
盖塔:正是我想要见的那位主。
§197Cedo quid portas, obsecro? atque id, si potes, verbo expedi.
安提福:求求你,快告诉我你带回了什么消息? 如果可以的话,用一句话交代。
§198Faciam.
盖塔:遵命。
§198bEloquere.
安提福:快说。
§198cModo apud portum— §198dMeumne?—
盖塔:刚才在港口—— 安提福:我父亲?
§198eIntellexti.
—— 盖塔:您猜到了。
§198fOccidi.
安提福:我死定了。
§198gHem.
斐德里亚:天哪。
§199Quid agam?
安提福:我该怎么办?

词汇与语法注释

  1. §154adventi — 第四变化名词 adventus(到来、归来)的属格形式,在此处采用了早期拉丁语中常见的第二变化属格词尾 -i,而非古典时期的 adventūs。
  2. §155Quod ni fuissem incogitans, ita eum exspectarem ut par fuit. — 这是一个混合条件句,将虚拟式过去完成时 fuissem(对过去事实相反的假设:“如果我当时没有糊涂”)与虚拟式未完成时 exspectarem(对现在事实相反的结果:“我本该在期盼着”)结合在一起。
  3. §186laterem lavem — 拉丁语传统谚语,字面意思是“洗(未烧制的泥)砖”,洗涤会导致泥砖溶化瓦解,比喻无论怎么努力也无济于事的“徒劳”。
  4. §188nam absque eo esset — 短语 absque eo esset 是早期拉丁语中的惯用表达,相当于 si sine eo esset(“要不是因为他”),作虚拟语气条件从句。主句使用虚拟式过去完成时 vidissem 和 essem ultus,表示对过去事实相反的结果。

引用这一段

泰伦提乌斯, 福尔米奥 §144-199. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi004.humanitext-lat2:144-199

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。