§327Quot me censes homines iam deverberasse usque ad necem,
“你以为我至今已经把多少人打得要死了?
§328Hospites, tun cives? quo magis novi, tanto saepius.
” “是外邦人,还是公民? 认识得越深,打得就越频繁。
§329Cedodum, en unquam iniuriarum audisti mihi scriptam dicam?
” “请告诉我,你可曾听说过有人起诉我犯了伤害罪?
§330Qui istuc?
” “怎么会呢?
§330bQuia non rete accipitri tenditur neque miluo, §331Qui male faciunt nobis: illis qui nihil faciunt tenditur.
” “因为人们不会给鹰或鹞子设网,” “它们才是伤害我们的;网是给那些无害的鸟设的。
§332Quia enim in illis fructus est; in illis opera luditur.
” “因为在后者身上有油水;而在前者身上则是白费力气。
” “人人都从能刮出油水的地方遇到危险:” “他们知道我一无所有。
Dices, "Ducent damnatum domum:"
你会说:‘他们会把判罪的人带回家去。
§335Alere nolunt hominem edacem; et sapiunt, mea quidem sententia, §336Pro maleficio si beneficium summum nolunt reddere.
’” “但他们可不想白养一个大胃王;在我的看法里,他们倒是聪明,” “如果他们不想用最大的恩惠去回报恶行的话。
§337Non potest satis pro merito ab illo tibi referri gratia.
” “他对你,是无论如何也无法按你的功劳来充分回报的。
§338Immo enim nemo satis pro merito gratiam regi refert.
” “不,事实上,没有人能对主君的恩情回报得足够。
§339Tene asymbolum venire, unctum atque lautum e balneis, §340Otiosum ab animo, quum ille et cura et sumtu absumitur §341Dum tibi sit quod placeat; ille ringitur, tu rideas; §342Prior bibas, prior decumbas; coena dubia apponitur.
” “你不用付一分钱,从澡堂里涂着香油、洗得干干净净地走来,” “心无忧虑,而他却在为满足你的喜好而消耗精力和财力;” “他愁眉苦脸,你却在笑;你先喝酒,你先入席;摆在你面前的是疑惑之宴。
§343Quid istuc verbi est?
” “这是什么话?
§343bUbi tu dubites quid sumas potissimum.
” “就是让你疑惑最该先吃哪一样。
§344Haec cum rationem ineas quam sint suavia et quam cara sint, §345Ea qui praebet non tu hunc habeas plane praesentem Deum?
当你算一算这些东西是多么甜美,又是多么昂贵时,” “对于提供这些的人,难道你不会把他完全当成活生生的神明吗?
§346Senex adest: vide quid agas: prima coitio est acerrima.
” “老头来了,看你怎么做:第一回合交锋是最激烈的。
§347Si eam sustinueris, postilla iam, ut libet, ludas licet.
如果你能挺过去,此后你就可以随心所欲地摆弄他了。
” “你们可曾听说过,有人受过比我这桩更具侮辱性的伤害吗?
§350Adeste, quaeso.
请过来支持我。
§350bIratus est.
” “他生气了。
§350cQuin tu hoc age: st!
” “别废话,专心应对。 嘘!
§351Iam ego hunc agitabo.
” “现在我要开始挑逗他了。
Pro Deum immortalium!
天哪,不死的神明啊!
§352Negat Phanium esse hanc sibi cognatam Demipho?
德米波否认帕尼乌姆是他的亲戚吗?
§353Hanc Demipho negat esse cognatam?
德米波否认她是亲戚?
§353bNegat.
” “他否认。
§354Neque eius patrem se scire qui fuerit?
” “他也不认识她父亲是谁?
§354bNegat.
” “他否认。
§355Ipsum esse opinor de quo agebam.
” “(旁白)我想他就是我刚才说的那个人。
Sequimini.
跟着我。
§356Nec Stilphonem ipsum scire qui fuerit?
” “连斯蒂尔波本人是谁,他也不认识?
§356bNegat.
” “他否认。
” “因为那个可怜的姑娘被丢在贫困中,父亲就被忽视,” “她自己也被冷落:看啊,贪婪能做出什么事来。
§359Si herum insimulabis avaritiae, male audies.
” “如果你指责我家老爷贪婪,你会听到难听的话。
§360O audaciam! etiam me ultro accusatum advenit?
” “好一个胆大包天的家伙! 他居然还主动来指责我?
§361Nam iam adolescenti nihil est quod succenseam, §362Si illum minus norat: quippe homo iam grandior, §363Pauper, cui opera vita erat, ruri fere §364Se continebat: ibi agrum de nostro patre §365Colendum habebat.
因为现在,我没有任何理由对那个年轻人发火,” “如果他不太认识那个人;毕竟那个人已经年纪很大了,” “贫穷,以劳作为生,几乎总是呆在乡下:他在那里租种我父亲的土地。
Saepe interea mihi senex §366Narrabat se hunc negligere cognatum suum:
其间,那位老人经常对我说起,” “他冷落了这位亲戚:但那是怎样的一个人啊!
§367At quem virum! quem ego viderim in vita optimum.
他是我一生中见过的最好的人。
§368Videas te atque illum ut narras.
” “愿你照你所说的那样看待你自己和他吧。
§368bI in malam crucem.
” “见鬼去吧。
§369Nam nisi ita eum existimassem, nunquam tam graves §370Ob hanc inimicitias caperem in vestram familiam, §371Quam is aspernatur nunc tam illiberaliter.
” “因为若非我这样看待他,我绝不会为了她而对你们家结下如此深重的仇怨,” “而他现在却如此无情地拒绝了她。
§372Pergin hero absenti male loqui, impurissime?
” “你还要继续说我不在场的老爷的坏话吗,你这个最肮脏的家伙?
§373Dignum autem hoc illo est.
” “但这正是符合他身份的事。
§373bAin tandem, career?
” “你真的这么说吗,你这个坐牢的料?
§373cGeta.
” “盖塔。
§374Bonorum extortor, legum contortor.
” “财产勒索者,法律歪曲者。
§374bGeta.
” “盖塔。
§375Responde.
” “回答我。
§375bQuis homo est? ehem!
” “是谁啊? 哦!
§375cTace.
” “闭嘴。
” “在您不在的时候,他对您说尽了不配您的、却配得上他自己的侮辱之词,” “今天他一刻也没停过。
§377bOhe, desine.
” “好啦,别说了。
§378Adolescens, primum abs te hoc bona venia peto, §379Si tibi placere potis est, mihi ut respondeas:
” “年轻人,首先我请求你宽恕,” “如果你愿意的话,请回答我:你口中那个是你的朋友的家伙,是谁?
给我解释清楚:还有,他凭什么说我是他的亲戚。
§382Proinde expiscare, quasi non nosses.
” “你尽管打听吧,就像你不知道似的。
§382bNossem?
” “我知道?
§382cIta.
” “对。
§383Ego me nego: tu qui ais redige in memoriam.
” “我说我不知道;说知道的你,来帮我回忆起来吧。
§384Eho, tu sobrinum tuum non noras?
” “哎呀,你不认识你自己的表亲吗?
§385bNomen?
” “名字?
§385cMaxime.
” “对。
Quid nunc taces?
你现在怎么沉默了?
§386Perii hercle: nomen perdidi.
” “(旁白)该死,我把名字忘了。
§386bHem, quid ais?
” “啐,你说什么?
Hem, §388Non dico: quasi non noris, tentatum advenis.
哼,” “我不说:就像你不知道似的,你跑来试探我。
§389Egone autem tento?
” “我是在试探你吗?
§389bStilpho.
” “斯蒂尔波。
§389cAtque adeo quid mea?
” “况且这关我什么事?
§390Stilpho est.
是斯蒂尔波。
§390bQuem dixti?
” “你说是谁?
§390cStilphonem, inquam, noveras?
” “斯蒂尔波,我说,你认识他吗?
§391Neque ego illum noram; neque mihi cognatus fuit
” “我既不认识他,他也绝不是我的亲戚。 ”