§258Bonas, me absente, hic confecistis nuptias.
“在我不在的时候,你们在这儿办了一桩好婚事啊。
§259Eho, an id succenses nunc illi?
” “哎呀,叔父,您现在就为了这事对他发火吗?
§259bO. artificem probum.
” “(旁白)嚯,真是个出色的戏子。
§260Egone illi non succenseam? Ipsum gestio
” “我能不对他发火吗?
§261Dari mihi in conspectum, nunc sua culpa ut sciat §262Lenem patrem illum factum me esse acerrimum.
我正渴望着他出现在我面前,好让他现在因自己的过错而晓得,我这个曾经温和的父亲,已经变成了一个极其严厉的人。
§263Atqui nihil fecit, patrue, quod succenseas.
” “可是叔父,他并没有做出任何值得您生气的事。
” “瞧瞧,全都一个样;他们全都一个鼻孔出气;认得一个,就认得全部。
§265bHaud ita est.
” “并非如此。
§266Hic in noxa est: ille ad defendendam causam adest.
” “这一个犯了过错,那一个就来替他辩护。
§267Quum ille est, praesto hic est: tradunt operas mutuas.
他在那儿,这位就在跟前:他们互相勾结,狼狈为奸。
§268Probe horum facta imprudens depinxit senex.
” “(旁白)这老头在无意中把他们的勾当描绘得太绝了。
§269Nam ni haec ita essent, cum illo haud stares, Phaedria.
” “因为如果不是这样,斐德里亚,你就绝不会站在他那一边。
§270Si est, patrue, culpam ut Antipho in se admiserit, §271Ex qua re minus rei foret aut famae temperans; §272Non causam dico quin quod meritus sit ferat.
” “叔父,如果真是安提福自己犯了过错,从而不顾惜自己的家产或名誉;我绝不反对他去承受应得的惩罚。
§273Sed si quis forte, malitia fretus sua, §274Insidias nostrae fecit adolescentiae, §275Ac vicit; nostrane ea culpa est an iudicum,
但是,如果有人凭着自己的险恶,对我们的年轻无知设下陷阱,并且胜了诉;那这是我们的错,还是法官的错呢?
法官们常常出于嫉妒而剥夺富人,或者出于怜悯而施舍穷人。
§278Ni nossem causam, crederem vera hunc loqui.
” “(旁白)如果我不知道内幕,我都要信了他的鬼话了。
可是,当你自己连一句话都不回答的时候,又有什么法官能明白你的公理呢?
§281Ita ut ille fecit?
就像他那样?
Postquam ad iudices §283Ventura est, non potuit cogitata proloqui: §284Ita eum tum timidum ibi obstupefecit pudor.
等到要上法庭面对法官时,他却无法把心里想的话说明白:那一刻,羞怯让胆小的他不知所措,呆立当场。
§285Laudo hunc;
” “(旁白)我得夸夸他。
sed cesso adire quamprimum senem?
不过我干嘛还不赶紧过去找那个老头?
§286Here, salve: salvum te advenisse gaudeo.
老爷,向您问安。 很高兴您平安归来。
” “哟,大好管家,你好啊,真是我家的顶梁柱,我离开这儿时,把儿子托付给的那个人。
” “我已经听了半天,您一直在指责我们所有人,这太不公平了,而在所有人里,我是最冤枉的一个。
§291Nam quid me in hac re facere voluisti tibi?
因为在这件事上,您想要我为您做些什么呢?
法律不允许奴隶为官司辩护,也不能提供证词。
§293bMitto omnia.
” “这些我都不计较了。
§294Addo istuc; imprudens timuit adolescens: sino.
我还承认这一点:那个年轻人没经验、害怕了。 我都随你。
你是个奴隶。 可是,就算她真的是最亲近的亲属,也用不着非得娶她。
§297Dotem daretis; quæreret alium virum.
而是,按照法律的规定,你们给一笔嫁妆,让她去另寻丈夫便是。
§298Qua ratione inopem potius ducebat domum?
他凭什么要把一个一文不名的丫头娶回家来?
§299Non ratio, verum argentum deerat.
” “不是缺少理由,而是缺少银子。
§300bAlicunde? nihil est dictu facilius.
” “从哪儿借? 说起来倒容易得很。
§301Postremo, si nullo alio pacto, foenore.
” “退一步讲,实在没办法,就算借高利贷也行。
§303bNon, non sic futurum est: non potest.
” “不行,决不能这样,绝不可以。
§304Egone illam cum illo ut patiar nuptam unum diem?
我怎能容忍她和他做一天的夫妻?
§305Nihil suave meritum est.
没什么好商量的。
Hominem commonstrarier §306Mihi istum volo, aut ubi habitet demonstrarier.
我要那个家伙被指认给我看,或者告诉我他住在哪里。
§307Nempe Phormionem?
” “您是指波尔米奥吗?
§307bIstum patronum mulieris.
” “那个女人的靠山。
§308Iam faxo hic aderit.
” “我这就让他到这儿来。
§308bAntipho ubi nunc est?
” “安提福现在在哪儿?
§308cForis.
” “在外面。
§309Abi, Phaedria: eum require atque adduce huc.
” “去吧,斐德里亚,去找他并把他带到这儿来。
§310bNempe ad Pamphilam.
” “(旁白)当然是去找潘菲拉了。
§311At ego Deos Penates hinc salutatum domum §312Devertar; inde ibo ad forum, atque aliquot mihi §313Amicos advocabo ad hanc rem qui assient, §314Ut ne imparatus sim, si adveniat Phormio.
” “而我,要回趟家先向家神们请安;然后我要去广场,请几个朋友在这件事上支持我,免得波尔米奥来的时候,我毫无准备。
§315ITANE patris ais conspectum veritum hinc abisse?
” “这么说,你是说他害怕见到他父亲,就从这儿逃走了?
§315bAdmodum.
” “是的。
§316Phanium relictam solam?
” “把帕尼乌姆一个人丢下了?
§316bSic.
” “是的。
§316cEt iratum senem?
” “老家伙还大发雷霆?
§317Oppido.
” “可不是嘛。
§317bAd te summa solum, Phormio, rerum redit.
” “波尔米奥,这桩大局的全部重担都落在你一个人肩上了。
§318Tute hoc intristi: tibi omne est exedendum.
自己和的泥,你就得把它吃干净。
Accingere.
准备大干一场吧。
§320Quid si reddet?
” “要是他要把她退回去呢?
§320dSubveni.
” “帮帮我吧。
§321Cedo senem: iam instructa sunt mihi in corde consilia omnia.
” “把老头叫来吧:我心中早已谋划好了所有的计策。
§322Quid ages?
” “你打算怎么做?
§322bQuid vis nisi uti maneat Phanium, atque ex crimine hoc §323Antiphonem eripiam, atque in me omnem iram derivem senis?
” “你还想要什么? 无非是让帕尼乌姆留下,并从这项指控中把安提福救出来,并将老头所有的怒火都引到我身上来?
§324O vir fortis, atque amicus.
” “噢,好一个勇士,好一个朋友!
Verum hoc saepe, Phormio, §325Vereor, ne istaec fortitudo in nervum erumpat denique.
但是,波尔米奥,我常常害怕你那股英勇劲儿,到头来会害你戴上镣铐。