Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 阉人 §386-455

凯雷亚乔装与斯拉索的自夸

第 9 段,共 20 段 · 拉丁语

内容简介

帕尔梅诺和凯雷亚决定执行计划,凯雷亚进屋伪装成阉人。与此同时,爱吹嘘的军人斯拉索和他的帮闲格纳托一同登场,在自夸其才智之后,向出现的泰丝打招呼。

§386Quod qui rescierint culpent: illud merito factum omnes putent.
知道这件事的人会指责,但那一件事大家都会认为是理所当然的。
§387Quid istic? si certum est facere facias: verum ne post conferas §388Culpam in me. §388bNon faciam.
随你怎么着吧。 既然你下定决心要做,那就做吧;只是事后别把责任我不会的。
§388cIubesne?
这是您的命令吗?
§388dIubeo, cogo, atque impero.
我命令、我强迫、而且我下令。
§389Numquam defugiam auctoritatem: sequere.
我决不逃避这责任。 跟来吧。
§389bDi vortant bene.
愿神明保佑一切顺利。
§390Magnas vero agere gratias Thais mihi?
泰丝真的非常感谢我吗?
§391Ingentes.
非常感激。
§391bAin tu? laeta est?
你当真? 她高兴吗?
§391cNon tam ipso quidem §392Dono quam abs te datum esse: id vero serio
倒不是因为礼物本身,而是因为那是您送的。
§393Triumphat.
她真的为此欣喜若狂。
§393bHuc proviso ut, ubi tempus siet,
我出来看看,等时间到了好把他们带进去。
§394Deducam: sed eccum militem.
不过瞧,那军人在这儿呢。
§394bEst istuc datum §395Profecto ut grata mihi sint quae facio omnia.
我所做的一切都讨人喜欢,这确实是我的天赋。
§396Adverti hercle animum.
我确实注意到了。
§396bVel rex semper maximas §397Mihi agebat quidquid feceram; aliis non item.
就连国王,无论我做了什么,也总是向我表示极大的感谢;对其他人可不是这样。
§398Labore alieno magnam partam gloriam §399Verbis saepe in se transmovet qui habet salem,
有智慧和幽默感的人,常常能用言辞把别人辛苦得来的伟大荣耀据为己有,而这就是您所拥有的。
§400Quod in te est. §400bHabes.
您确实有。
§400cRex te ergo in oculis— §400dScilicet.
所以国王才把您当成掌上明珠一样—— 那当然。
§401Gestare.
——捧着。
§401bVero: credere omnem exercitum, §402Consilia.
没错:他把整个军队和战略决策都信赖地交给了我。
§402bMirum.
真是不可思议。
§402cTum sicubi eum satietas §403Hominum, aut negoti si quando odium ceperat, §404Requiescere ubi volebat, quasi—nostin?
而且,如果他对人感到厌烦,或者对公事感到厌恶,想要休息时,就仿佛——你懂吗?
§404bScio: §405Quasi ubi illam exspueret iniseriam ex animo.
我懂:就好像他要把那种痛苦从心里吐出来一样。
§405bTenes.
你懂了。
§406Tum me convivam solum abducebat sibi.
那时他就会只带我一个人去当他的宴会伴客。
§406bHui!
嚯!
§407Regem elegantem narras.
您说的这位国王可真有品味。
§407bImmo sic homo est §408Perpaucorum hominum.
不,他真的是个只跟极少数人交往的人。
§408bImmo nullorum arbitror, §409Si tecum vivit.
不,要是跟您生活在一起,我看他跟谁都没交往。 如果旦那样和您生活在一起。
§409bInvidere omnes mihi; §410Mordere clanculum: ego non flocci pendere.
所有人都嫉妒我,暗地里中伤我;而我根本不在乎。
§411Illi invidere misere: verum unus tamen §412Impense, elephantis quem Indicis praefecerat.
他们嫉妒得要命;但有一个人嫉妒得尤为厉害,就是国王派去管理印度战象的那个人。
§413Is ubi molestus magis est, "Quaeso," inquam, "Strato, §414Eone es ferox quia habes imperium in belluas?"
当那家伙变得更纠缠不休时,我说:“请问,斯特拉托,你之所以这么神气,难道是因为你管着那些畜生吗?
§415Pulchre mehercle dictum, et sapienter.
” 说得太漂亮、太有智慧了!
Papae!
呀!
§416Iugularas hominem.
您这是直插那人的死穴啊。
Quid ille?
他怎么样了?
§416bMutus ilico.
当场哑口无言。
§417Quidni esset?
能不哑口无言吗?
§417bDi vestram fidem! hominem perditum §418Miserumque, et illum sacrilegum.
神啊! 真是个无可救药的可怜虫,而那个家伙真是个厚颜无耻之徒。
§418bQuid illud Gnatho
那件事呢,格纳托?
§419Quo pacto Rhodium tetigerim in convivio,
我在一次宴会上是怎么挖苦一个罗德岛人的,我有没有跟你说过?
§420Numquam tibi dixi?
从未听过。
§420bNumquamn: sed narra, obsecro.
不过求您讲讲吧。
§421Plus millies audivi.
我都听了上千遍了。
§421bUna in convivio §422Erat hic quem dico Rhodius adolescentulus.
在一次宴会上,同席的就有我说的这个罗德岛年轻人。
§423Forte habui scortum: coepit ad id alludere, §424Et me irridere.
碰巧我带着一个妓女,那家伙开始对她动手指点,并嘲笑我。
"Quid agis," inquam, "homo impudens?
我说:“你在干什么,不要脸的家伙?
§425Lepus es, et pulpamentum quaeris?"
你是一只兔子,居然还想寻肉吃?
§425bHa, ha, he.
” 哈,哈,嘿!
§426Quid est?
怎么了?
§426bFacete, lepide, laute; nihil supra.
幽默、风雅、体面,简直绝了!
§427Tuumne, obsecro te, hoc dictum erat? vetus credidi.
请问这真的是您的名言吗? 我还以为是个古老的段子呢。
§428Audieras?
你听过?
§428bSaepe; et fertur in primis.
经常听人提起,而且被奉为经典。
§428cMeum est.
这是我的原创。
§429Dolet dictum imprudenti adolescenti et libero.
那句话着实让那个轻率而出身自由的年轻人难堪。
§430At te Di perdant.
愿神明惩罚你。
§430bQuid ille, quaeso?
请问,他后来怎么样了?
§430cPerditus.
彻底垮了。
§431Risu omnes qui aderant emoriri: denique §432Metuebant omnes iam me.
在场的所有人都笑得要死;总之,现在人人都怕我了。
§432bNon iniuria.
理所当然。
§433Sed heus tu, purgone ego me de istac Thaidi, §434Quod ear me amare suspicata est?
不过喂,关于她怀疑我爱上了别的女人这件事,我要向泰丝解释清楚吗?
§434bNihil minus.
千万别。
§435Immo auge magis suspicionem.
相反,还要加深她的怀疑。
§435bCur?
为什么?
§435cRogas?
这还用问?
§436Scin? si quando illa mentionem Phaedriae §437Facit, aut si laudat, te ut male urat.
您知道吗? 一旦她提起斐德里亚,或者赞美他,都是为了让您妒火中烧。
§437bSentio.
我有感觉。
§438Id ut ne fiat haec res sola est remedio.
为了不让这种事发生,唯有这一个对策。
§439Ubi nominabit Phaedriam, tu Pamphilam §440Continuo: si quando illa dicet, "Phaedriam §441Commissatum intromittamus:" tu, "Pamphilam §442Cantatum provocemus.
当她提到斐德里亚时,您立刻提潘菲拉;如果她什么时候说:“我们让斐德里亚进来喝酒寻欢吧”,您就说:“我们把潘菲拉叫出来唱歌吧”。
"Si laudabit haec §443Illius formam, tu huius contra.
如果她赞美他的相貌,您就反过来赞美她的。
Denique §444Par pro pari referto, quod eam mordeat.
总之,以牙还牙,好让她心里难受。
§445Siquidem me amaret, tum istuc prodesset, Gnatho.
格纳托,要是她真的爱我,那这招倒有用。
§446Quando illud quod tu das exspectat atque amat, §447Iam dudum te amat, iam dudum illi facile fit
既然她期盼并喜爱您给她的东西,她早就爱上您了。
§448Quod doleat; metuit semper quem ipsa nunc capit §449Fructum ne quando iratus tu alio conferas.
要让她痛苦早就非易事;她总是害怕,怕您哪天一发火,就把她现在享有的好处转送给别人了。
§450Bene dixti: at mihi istuc non in mentem venerat.
说得好;不过我压根没往这方面想。
§451Ridiculum: non enim cogitaras: caeterum §452Idem hoc tute melius quanto invenisses Thraso!
真好笑。 您只是没去想罢了;不然,您自己想出同样这招该会比这妙上多少倍啊,斯拉索老爷!
§453Audire vocem visa sum modo militis.
我刚才好像听到了那个军人的声音。
§454Atque eccum.
果然就在那儿。
Salve mi Thraso.
你好啊,我的斯拉索。
§454bO Thais mea, §455Meum suavium, quid agitur? ecquid nos amas
噢,我的泰丝,我的甜心,近来如何? 你爱我吗?

词汇与语法注释

  1. §386Quod qui rescierint culpent — 虚拟语气 culpent 和 putent 作为条件关系从句 qui rescierint(“那些知道这件事的人”即“如果人们知道了这件事”)的归结从句中的虚拟语气(表示潜在或假设的判断)。Quod 是关系代名词,指代前文提到的欺骗父亲的计划。
  2. §390Magnas vero agere gratias Thais mihi — agere 是历史不定式(historical infinitive),与主语 Thais(单数主格)连用,生动地描述过去正在进行的情况(“泰丝真的非常感谢我吗?”)。
  3. §398Labore alieno magnam partam gloriam verbis saepe in se transmovet qui habet salem — 从句 qui habet salem 充当关系从句,修饰主句中省略的主语(如 is)。整句核心结构为 qui habet salem, [is] saepe transmovet in se verbis gloriam...(“拥有机智的人常常用言辞将……荣耀据为己有”)。partam 是修饰 gloriam 的完成分词。
  4. §400cRex te ergo in oculis— — 习语 in oculis gestare(“极其珍视”,字面意为“捧在眼里”)在格纳托与斯拉索的对话中被拆分。格纳托先说 Rex te ergo in oculis,斯拉索用 Scilicet 打断,最后格纳托补上 Gestare(历史不定式),从而完成这一习语。
  5. §446iam dudum illi facile fit quod doleat — 从句 quod doleat(“使她痛苦的事”或“她的痛苦”)充当 facile fit 的逻辑主语,意为“让她痛苦是一件很容易的事”。虚拟语气 doleat 用于特征关系从句中,刻画痛苦的性质。

引用这一段

泰伦提乌斯, 阉人 §386-455. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi003.humanitext-lat2:386-455

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。