Humanitext Reader

普劳图斯 · 粗鲁汉 §384-456

假产骗局的坦白与迪尼亚胡斯的承诺

第 7 段,共 16 段 · 拉丁语

内容简介

普罗内西乌姆向迪尼亚胡斯坦白,她用替身婴儿假装分娩,以此欺骗军人并获取其财产。深受感动的迪尼亚胡斯向她许诺了一份丰厚的礼物,而普罗内西乌姆内心则在担心计划是否会失败。

§384Quid id est?
那是什么?
§384bPrimumdum, cum tu es aucta liberis §385cumque bene provenisti salva, gaudeo.
首先,既然你喜得贵子,并且平安健康地渡过难关,我感到高兴。
§386Concedite hinc vos intro atque operite ostium.
你们从这儿进去吧,把门关上。
§387tu nunc superstes solus sermoni meo es.
现在只剩你一个人听我说话了。
§388tibi mea consilia summa semper credidi.
我总是把我最重要的计划托付给你。
§389equidem neque peperi puerum neque praegnas fui; §390verum adsimulavi me esse praegnatem: haud nego.
事实上,我既没生过孩子,也没怀孕过;但我假装自己怀孕了:我不否认。
§391Quem propter, o mea vita?
为了谁,啊,我的心上人?
§391bPropter militem §392Babyloniensem, qui quasi uxorem sibi §393me habebat anno, dum hic fuit.
为了那个军人,那个巴比伦军人,他在那时,有一年时间把我当作自己的妻子一样看待。
§393bEgo senseram.
这我早看出来了。
§394sed quid istuc? cui rei te adsimulare retulit?
但那是为了什么? 假装怀孕对你有什么好处?
§395Vt esset aliquis laqueus et redimiculum, §396reversionem ut ad me faceret denuo.
好让他有某种羁绊和束缚,从而再次回到我身边。
§397nunc huc remisit nuper ad me epistulam, §398sese experturum quanti sese penderem: §399si quod peperissem id non necarem ac tollerem, §400bona sua med habiturum omnia.
现在,他最近给我寄来了一封信,说他要试探我有多么重视他:如果我没有弄死我所生下的孩子而是养育他,我就会拥有他的全部财产。
§400bAusculto lubens.
我很乐意听下去。
§401quid denique agitis?
那么,你们到底怎么做的?
§401bMater ancillas iubet, §402quoniam iam decimus mensis adventat prope, §403aliam aliorsum ire, praemandare et quaerere §404puerum aut puellam, qui supponatur mihi.
母亲命令女仆们,既然已经快到第十个月了,分头到各处去,提前交代并寻找一个男孩或女孩,来冒充我的孩子。
§405quid multa verba faciam? tonstricem Suram §406novisti nostram, quae mercedem sese habet?†
何必多费口舌? 你认识我们的理发女师苏拉吧,就是那个自食其力的女人?
§407Novi.
认识。
§407bHaec ut opera circumit, per familias, §408puerum vestigat; clanculum ad me detulit, §409datum sibi esse dixit.
她因为工作在各家各户之间转悠,寻找孩子的踪迹;她偷偷把孩子带给我,说是人家给她的。
§409bO mercis malae.
噢,真是差劲的货色!
§410eum núnc non illa peperit, quae peperit prior, §411sed tu posterior.
所以现在,不是生下他的前一个女人,而是你这后一个女人成了他的母亲。
§411bOrdine omnem rem tenes.
你把整件事的原委都理得清清楚楚。
§412nunc ut praemisit nuntium miles mihi, §413non multo post hic aderit.
现在,由于军人已经派了信使来,他不久后就会到这里。
§413bNunc tu te interim §414quasi pro puerpera hic procuras?
在此期间,你现在在这里调养身体,就像个刚生完孩子的产妇一样?
§414bQuippini, §415ubi sine labore res geri pulcre potest?
为什么不呢,既然不用费力就能把事情办得漂漂亮亮的?
§416ad suom quemque aequom est quaestum ésse callidum.
每个人为了自己的利益而精明,这是理所当然的。
§417Quid me futurum est, quando miles venerit?
当军人来的时候,我该怎么办?
§418relictusne abs te vivam?
我要过着被你抛弃的生活吗?
§418bVbi illud quod volo §419habebo ab illo, facile inveniam quo modo §420divortium et discordiam inter nos parem: §421post id ego tecum, mea voluptas, usque ero §422assiduo.
一旦我从他那里得到了我想要的东西,我很容易就能找到办法,在我们之间制造不和与决裂:在那之后,我的宝贝,我将永远和你在一起,寸步不离。
§422bImmo hercle vero accubuo mavelim.
不,凭赫拉克勒斯起誓,我更愿意是同榻共枕。
§423Dis hodie sacruficare pro puero volo, §424quinto die quod fieri oportet.
今天我想为了孩子向神明献祭,这是在第五天应该做的事。
§424bCenseo.
我赞成。
§425Non audes aliquid mihi dare munusculum?
你不想送我点微薄的礼物吗?
§426Lucrum hercle videor facere mi, voluptas mea, §427ubi quippiam me poscis.
凭赫拉克勒斯起誓,我的宝贝,当你向我要任何东西时,我都觉得自己是在赚钱呢。
§427bAt ego, ubi abstuli.
而我呢,是在我拿到手的时候。
§428Iam faxo hic aderit.
我马上办好。
servolum huc mittam meum.
我会把我的小仆人派到这里来。
§429Sic facito.
就这样办吧。
§429bQuidquid attulerit, boni consulas.
无论他带来什么,还请你多包涵。
§430Ecastor munus te curaturum scio, §431ut cuius me nón paeniteat mittatur mihi.
凭卡斯托耳起誓,我知道你会办好这件礼物的,好让送来的是不会让我感到不满意的东西。
§432Num quippiam aliud me vis?
你还想要我做别的什么吗?
§432bVt quando otium §433tibi sit ad me revisas, et valeas. —
就是当你闲暇时再来看看我,并祝安好。
§433bVale.
再见。
§434pro di immortales, non amantis mulieris,
不朽的神明啊!
§435sed sociae únanimantis, fidentis fuit §436officium facere quod modo haec fecit mihi, §437suppositionem pueri quae mihi credidit, §438germanae quod sorori non credit soror.
她刚才对我所做的举动,不是一个普通恋爱中女人的本分,而是一个同心协力、充满信任的伙伴的所为,她竟然把婴儿掉包的秘密信任地告诉了我,这是亲姐妹之间都不会互相信任吐露的事。
§439ostendit sese iam mihi medullitus: §440scio mi ínfidelem numquam, dum vivat, fore.
她现在已经对我敞开了心扉:我知道,只要她活着,就绝对不会对我不忠。
§441egone illam ut non amem? egone illi ut non bene velim?
我怎能不爱她? 我怎能不期盼她好?
§442me potius non amabo quam huic desit amor.
我宁可不爱自己,也不能对她的爱有所缺失。
§443ego istí non munus mittam? iam † modo ex hoc loco
我能不给她送礼物吗?
§444iubebo ad istam quinque deferri minas, §445praeterea obsonari una dumtaxat mina.
现在就从这里,我会派人给她送去五米纳,此外,再用整整一米纳来采购食品。
§446multo illi potius bene erit quae bene volt mihi, §447quam mihi, qui mihimet omnia facio mala. —
比起把我的一切搞得一团糟的我,让那个真心对我好的她过得好,要好得多。
§448Puero ísti date mammam.
给那个孩子喂奶。
út miserae §449_450matrés sollicitaeque éx animo sumus crúciamurque!
唉,我们这些当母亲的是多么可怜,整天提心吊胆,心里备受煎熬!
§451edepól commentum mále, cumque eam rem in córde agito, §452nimió—minus perhibemúr malae quam sumus íngenio.
凭埃德波尔起誓,这可真是个坏主意;每当我在心里琢磨这件事时,比起我们天性中的阴险,世人把我们说得可真是好太多了。
§453egó prima dé me, domó docta, díco.
我自己就是第一个例子,我是深有体会才这么说的。
§454_455quanta ést cura in animo, quantum corde capio §456dolorem—dolus ne occidat morte pueri:
我的脑子里有多少忧虑,我的心里承受着多少痛苦—— 生怕那个孩子一死,我这诡计也跟着落空:

词汇与语法注释

  1. §384baucta liberis — 惯用表达“auctus liberis”(喜得贵子)的阴性单数形式。这里用于对普罗内西乌姆虚构的产子一事表示客套的祝贺。
  2. §394cui rei te adsimulare retulit — 无人称动词 refert(对……有关系、有益)的完成时形式 retulit。“cui rei” 是目的或关系与格,意思是“对什么事情有用?”或“有什么好处?”。
  3. §398quanti sese penderem — “penderem” 是引导间接疑问从句的未完成过去时虚拟式。“quanti” 是表示价值的属格(多么重视)。“sese” 在此不是指从句的主语(普罗内西乌姆),而是作为间接反身代名词,指代主句的主语(军人)。
  4. §422baccubuo — 迪尼亚胡斯针对前一句中普罗内西乌姆所说的副词 “assiduo”(不断地、陪伴在侧)而即兴创造的幽默双关词,意为“同榻而眠”。
  5. §441egone illam ut non amem — 带有疑问小词 -ne 的主格代词 ego 与 ut 加虚拟式构成的“愤慨、反问感叹句”。表示强烈的肯定:“我怎能不爱她呢(绝不可能不爱)”。
  6. §453domo docta — 字面意思是“在家里受过教导”。这是一个罗马惯用语,意为“凭着自身的经历而深有体会”或“从自己的背景中完全知晓”。
  7. §456dolus ne occidat — “ne” 从句用于具体解释前一行中 “cura”(忧虑)和 “dolor”(痛苦)的内容,表示一种担忧或害怕(生怕……)。动词 “occidat” 在此处意为“失败、落空、破灭”。

引用这一段

普劳图斯, 粗鲁汉 §384-456. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi020.humanitext-lat2:384-456

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。