Humanitext Reader

普劳图斯 · 粗鲁汉 §316-383

迪尼亚胡斯的悔恨与同普罗内西乌姆的重逢

第 6 段,共 16 段 · 拉丁语

内容简介

迪尼亚胡斯接替阿斯塔菲乌姆登场,他一边后悔挥霍了财产,一边又被刚洗完澡出来的普罗内西乌姆的美貌所倾倒。两人温存重逢后,迪尼亚胡斯开始追问她趁自己不在时所做的可疑勾当。

§316tam esse tristem posse.
他竟然能如此阴沉。
at pol ero benevolens visust suo.
不过凭波鲁克斯起誓,他对他的主人看来倒是挺忠诚(好意)的。
§317verum ego illúm, quamquam violentust, spero inmutari pote §318blandimentis, oramentis, ceteris meretriciis; §319vidi equom ex indomito domitum fieri atque alias beluas.
不过,虽然他很粗暴,我希望通过甜言蜜语、妆容粉饰以及其他娼妓的手腕,他还是能够改变的;我曾见过野马变得温顺,其他野兽也是如此。
§320nunc ad eram revidebo.
现在我要回去看看女主人。
sed eccum ódium progreditur meum.
瞧,我讨厌的家伙走过来了。
§321tristis exit.
他悲伤地走出来。
haud convenit etiam hic dum Phronesium.
我还没在这里遇见过普罗内西乌姆呢。
§322Piscis ego credo, qui usque dum vivont lavant, §323minus diú lavare quam haec lavat Phronesium.
我相信,那些终生都在洗澡的鱼儿,洗澡的时间也没有这个普罗内西乌姆洗得久。
§324si proinde amentur, mulieres diu quam lavant, §325omnes amantes balneatores sient.
如果女人被爱的程度和她们洗澡的时间成正比,那么所有的情人都会变成浴室管理员了。
§326Non quis parumper durare opperirier?
你不能稍微耐心等一会儿吗?
§327Quin hercle lassus iam sum durando miser: §328mihi quoque prae lassitudine opus est ut lavem.
凭赫拉克勒斯起誓,我等得已经疲惫不堪、痛苦万分了:因为太累,我也需要洗个澡了。
§329sed obsecro hercle, Astaphium, i intro ac nuntia §330me adesse, ut properet suade, iam ut satis laverit.
但是凭赫拉克勒斯起誓,阿斯塔菲乌姆,求你进去报告说我来了,劝她快点,她现在洗得已经足够了。
§331Licet.
行。
§331bAudin etiam?
你还在听吗?
§331cQuid vis?
你想要什么?
§331dDi me perduint, §332qui te revocavi.
愿神明惩罚我,我竟然把你叫回来。
non tibi dicebam i modo?
我刚才不是叫你快走吗?
§333Quidnam revocabas? improbu's nihilique homo:
那你干嘛把我叫回来?
§334tute tibi mille passum peperisti moram. —
你真是个卑劣、一无是处的男人:你自己给自己造成了一千步的延迟。
§335Sed quid haec hic autem tam diu ante aedis stetit?
可是,她刚才为什么在门前站了这么久?
§336nescio quem praestolata est; credo, militem.
她是在等什么人;我想,是那个军人。
§337illum student iam; quasi volturii triduo §338prius praédivinant, quo die esuri sient: §339illum inhiant omnes, illi est animus omnibus; §340me nemo magis respiciet, ubi is huc venerit, §341quasi abhinc ducentos annos fuerim mortuos.
她们现在一心巴结他;就像秃鹫提前三天预知它们哪天会挨饿一样:所有人都在觊觎他,所有人的心思都在他身上;一旦他到了这里,就不会有人再看我一眼,就像我已经死了两百年一样。
§342ut rem servare suave est! vae misero mihi,
保持财产是多么令人愉快的事啊!
§343post factum flector, qui antepartum perdidi.
可怜的我啊,事情发生后才转意,我竟丢掉了先前所得的一切。
§344verum nunc si qua mi obtigerit hereditas §345magna atque luculenta, nunc postquam scio §346dulce atque amarum quid sit ex pecunia, §347ita ego íllam edepol servem itaque parce victitem, §348ut—nulla faxim cis dies paucos siet; §349ego istós, qui nunc me culpant, confutaverim.
但是现在,如果我得到什么巨大而丰厚的遗产,在如今我知道了金钱带来的甘甜与苦涩究竟是何滋味之后,凭埃德波尔起誓,我一定会好好保管它,生活得极其节俭,以至于—— 我会让它在几天之内荡然无存;我会让那些现在指责我的人闭嘴。
§350sed aestuosas sentio aperiri fores, §351quae obsorbent quidquid venit intra pessulos.
但我感觉到那扇炽热的门正打开,它吞噬着进入门闩内的一切。
§352Num tibi nam, amabo, ianua est mordax mea, §353quo intro ire metuas, mea voluptas?
亲爱的,我的门难道会咬人吗,以至于你害怕进去,我的宝贝?
§353bVer vide, §354ut tota floret, ut olet, ut nitide nitet.
看这春天啊,她是多么绚丽绽放,多么芬芳,多么明亮耀眼。
§355Quid tam inficetu's, Lemno adveniens qui tuae §356non des amicae, Diniarche, savium?
迪尼亚胡斯,你从莱姆诺斯回来,却不给你的女友一个吻,怎么这么无趣呢?
§357Vah, vapulo hercle ego nunc, atque adeo male.
啊,凭赫拉克勒斯起誓,我现在被击中了,而且被治得服服帖帖。
§358Quo te avortisti?
你为什么把脸转过去?
§358bSalva sis, Phronesium.
你好,普罗内西乌姆。
§359Salve.
你好。
hicine hodie cenas, salvos cum advenis?
既然你平安归来,今天就在这里吃晚饭吗?
§360Promisi.
我答应了。
§360bVbi cenabis?
你在哪里吃?
§360cVbi tu iusseris.
听你吩咐的地方。
§361Hic me lubente facies.
在这里,让我高兴地这样做吧。
§361bEdepol me magis.
凭埃德波尔起誓,我更乐意。
§362nempe tú eris hodie mecum, mea Phronesium?
今天你一定会和我在一起吧,我的普罗内西乌姆?
§363Velim, si fieri possit.
如果可以的话,我倒想。
§363bCedo soleas mihi, §364properate, auferte mensam.
给我拖鞋,快点,把桌子撤走。
§364bAmabo, sanun es?
求求你,你疯了吗?
§365Non edepol bibere possum iam, ita animo malest.
凭埃德波尔起誓,我现在喝不下去了,心里难受得很。
§366Mane, aliquid fiet, né abi.
等一下,总会有办法的,别走。
§366bAh, aspersisti aquam.
啊,你泼了水。
§367iam rediit animus.
现在我的精神又回来了。
deme soleas, cedo bibam.
脱掉我的拖鞋,拿酒来,我要喝。
§368Idem es mecastor qui soles.
凭卡斯托耳起誓,你还和以前一模一样。
sed dic mihi, §369benene ambulatumst?
不过告诉我,旅途顺利吗?
§369bHuc quidem hercle ad te bene, §370quia tui videndi copia est.
凭赫拉克勒斯起誓,来到你这里这一段确实很顺利,因为得以见到你。
§370bComplectere.
拥抱我。
§371Lubens.
心甘情愿。
heia, hoc est melle dulci dulcius.
嘿,这比甜美的蜂蜜还要甜。
§372hoc tuis fortunis, Iuppiter, praestant meae.
朱庇特啊,我的幸福胜过你的福气。
§373Dan savium?
给我一个吻吗?
§373bImmo vel decem.
不,十个都行。
§373cEm istoc pauper es: §374semper plus pollicere quam ego abs te postulo.
瞧,你就是因为这而变穷的:你总是许诺得比我要求的还多。
§375Vtinam a principio reí item parsisses meae §376ut nunc reparcis saviis.
我真希望你从一开始就省惜我的财产,就像你现在用吻来省惜我一样。
§376bSi quid tibi §377compendi facere possim, factum edepol velim.
如果我能为你省下什么,凭埃德波尔起誓,我真希望已经做到了。
§378Iam lauta es?
你现在洗干净了吗?
§378bIam pol mihi quidem atque oculis meis.
凭波鲁克斯起誓,对我以及对我的眼睛来说,确实已经洗干净了。
§379num tibi sordere videor?
你觉得我显得脏吗?
§379bNon pol mihi quidem; §380verum tempestas, memini, quondam etiam fuit, §381cum inter nos sordebamus alter de altero.
凭波鲁克斯起誓,对我来说当然不脏;但我记得,曾经也有过一个时期,我们彼此看对方都觉得肮脏。
§382sed quid ego facinus audivi adveniens tuom, §383quod tu hic me absente novi negoti gesseris?
但我一回来就听说了你的什么勾当,你趁我不在时在这里搞了什么新名堂?

词汇与语法注释

  1. §321haud convenit etiam hic dum Phronesium — 虽然抄本中的 'convenit' 可以被解释为非人称动词(合适、方便),但这里遵循通行的校勘,将其视为第一人称完成式 'conveni' 的误写,译为“我还没在这里遇见过普罗内西乌姆”。'hic dum'(或作 'hicdum')是意为“在此还”的副词性表达。
  2. §343antepartum — 前置词 'ante'(在……之前)与名词 'partus'(获得之物、财产)的结合。在语境中,这句喜剧性的台词双重地表达了对他挥霍财产的自嘲与后悔:“在(获得)之前就失去了的自己”或“把先前获得的东西弄丢了的自己”。
  3. §347-348ita ego íllam edepol servem itaque parce victitem, ut—nulla faxim cis dies paucos siet — 采用 'ita... ut...' 结构,起初让观众期待一个正面的结果(“我会好好保管它,生活得极其节俭,以至于……”),但随后在 'ut' 从句中通过包袱转折:“……以至于几天之内它就会荡然无存!”,以此来自嘲他不可抑制的挥霍本性。
  4. §375-376utinam a principio reí item parsisses meae ut nunc reparcis saviis — 动词 'parco'(以及 'reparco')支配与格(或夺格),意为“省惜、节约”。针对普罗内西乌姆慷慨地表示“亲十个都行”,迪尼亚胡斯反讽地对比了自己被掏空的财产,表示“但愿你从一开始省惜我的财产,就像你现在用吻来‘省惜’(慷慨对待)我一样”。

引用这一段

普劳图斯, 粗鲁汉 §316-383. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi020.humanitext-lat2:316-383

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。