Humanitext Reader

普劳图斯 · 普塞乌多卢斯 §813-890

厨子的自吹自擂与巴利奥的争吵

第 14 段,共 21 段 · 拉丁语

内容简介

厨子吹嘘自己的厨艺和奇异调料,与巴克斯就其盗窃恶习和高昂费用展开讽刺性的争论,最后被带进巴克斯家中开始准备晚餐。

§813eas hérbas herbis aliis porro condiunt: §814indunt coriandrum, feniculum, alium, atrum holus, §815apponunt rumicem, brassicam, betam, blitum, §816eo láserpici libram pondo diluont, §817teritur sinapis scelera, quae illis qui terunt §818prius quám triverunt oculi ut extillent facit.
他们把那些草,再加上其他的草来进行调味:他们放进香菜、茴香、大蒜、黑芹,他们端上酸模、卷心菜、甜菜、灰菜,在那里面,他们溶进了一磅重的阿魏,还要磨碎那该死的芥末,这会让磨芥末的人,甚至在磨完之前,眼睛就直流泪水。
§819ei homines cenas ubi coquont, cum condiunt, §820non condimentis condiunt, sed strigibus, §821vivis convivis intestina quae exedint.
那些人做晚宴、调味的时候,他们不是用调料来调味,而是用吸血怪鸟,那些怪鸟会蚕食活生生的食客的内脏。
§822hoc hic quidem homines tam brevem vitam colunt, §823quom hasce herbas huius modi in suom alvom congerunt, §824formidulosas dictu, non essu modo.
正因如此,这儿的人寿命才如此短暂,当他们把这类草堆进自己的肚子时,莫说去吃,就是听起来都令人胆战心惊。
§825quas herbas pecudes non edunt, homines edunt.
连牲畜都不吃的草,人却拿来吃。
§826Quid tu? divinis condimentis utere,
那你呢?
§827qui prorogare vitam possis hominibus, §828qui ea culpes condimenta?
你莫非使用的是神圣的调料,能够延长人们的寿命,因而才对那些调料横加挑剔吗?
§828bAudacter dicito; §829nam vel ducenos annos poterunt vivere §830meas qui éssitabunt escas quas condivero.
尽管大胆地说吧;因为那些将经常吃我调味的食物的人,甚至能活上两百年。
§831nam egó cocilendrum quando in patinas indidi §832aut cepolendrum aut maccidem aut secaptidem, §833eaepse sese fervefaciunt ilico.
因为当我把“香菜香”放进盘子里,或者放进“洋葱香”、“麦奇斯”或“塞卡普蒂斯”时,它们自己会立刻在里面沸腾起来。
§834haec ad Neptuni pecudes condimenta sunt: §835terrestris pecudes cicimalindro condio, §836hapalocopide aut cataractria.
这些是给涅普顿的生灵准备的调料;至于陆地上的牲畜,我用“奇奇马林德鲁姆”、 “哈帕洛科皮斯”或“卡塔拉克特里亚”来调味。
§836bAt te Iuppiter §837dique omnes perdant cum condimentis tuis §838cumque tuis istis omnibus mendaciis.
愿朱庇特和所有的神明连同你的调料以及你所有那些谎言,一起毁灭你。
§839Sine sis loqui me.
请让我说完。
§839bLoquere, atque i in malam crucem.
你说吧,然后去死吧。
§840Vbi omnes patinae fervont, omnis aperio: §841is odos dimissis manibus in caelum volat.
当所有的盘子都沸腾时,我把它们全部打开:那香味张开双手,飞上天空。
§842Odos dimissis manibus?
香味张开双手?
§842bPeccavi insciens.
我无意中说错了。
§843Quidum?
怎么说?
§843bDimissis pedibus volui dicere.
我是想说“张开双脚”。
§844eum odorem cenat Iuppiter cottidie.
朱庇特每天都拿那香味当晚餐。
§845Si nusquam is coctum, quidnam cenat Iuppiter?
如果你不去任何地方做饭,朱庇特到底吃什么?
§846It incenatus cubitum.
那他就饿着肚子上床睡觉。
§846bI in malam crucem.
去死吧你。
§847istacine causa tibi hodie nummum dabo?
难道就为了这个,我今天才要给你一个硬币吗?
§848Fateór equidem esse me coquom carissumum; §849verum pro pretio facio ut opera appareat §850mea quo conductus venio.
我确实承认我是个最贵的厨子;但为了这个身价,我一定会让我的劳动表现出来,展现出我的价值。
§850bAd furandum quidem.
确实是在偷窃方面。
§851An tu invenire postulas quemquam coquom §852nisi miluinis aut aquilinis ungulis?
难道你指望能找到任何一个厨子,不是长着鸢和鹰一样的爪子的吗?
§853An tu coquinatum te ire quoquam postulas, §854quin ibi constrictis ungulis cenam coquas?
难道你指望去任何地方做菜时,那里的厨子不是攥紧爪子做晚饭的吗?
§855nunc adeo tu, qui meus es, iam edico tibi, §856ut nostra properes amoliri ómnia, §857tum ut huius oculos in oculis habeas tuis: §858quoquo hic spectabit, eo tu spectato simul; §859si quo hic gradietur, pariter progredimino; §860manum sí protollet, pariter proferto manum: §861suom sí quid sumet, id tu sinito sumere; §862si nostrum sumet, tu teneto altrinsecus.
既然如此,你这当我的奴隶的,我现在命令你,快把我们所有的东西都收起来,还要用你的眼睛死死盯着这个家伙的眼睛:他往哪里看,你就同时往哪里看;他要是往哪儿走,你也同样跟上;他要是伸手,你也同样伸手:如果他拿他自己的东西,你就随他拿;如果他拿我们的东西,你就在另一边拽住。
§863si iste ibit, ito, stabit, astato simul; §864si conquiniscet istic, conquiniscito.
他走你也走,他停你也停在旁边;如果他在那儿蹲下,你也蹲下。
§865item his discipulis privos custodes dabo.
同样,我也要给他的这些徒弟每人派一个看守。
§866Habe módo bonum animum.
你尽管放宽心。
§866bQuaeso, qui possum, doce, §867bonum animum habere qui te ad me adducam domum?
我怎么能放宽心,当我把你带回我家的时候?
§868Quia sorbitione faciam ego hodie te mea, §869item ut Medea Peliam concoxit senem, §870quem medicamento et suis venenis dicitur §871fecisse rursus ex sene adulescentulum, §872item ego te faciam.
因为今天我将用我的汤,就像美狄亚煮了年老的培利亚斯那样,据说她用药和她的毒草,使他从老人重新变回了年轻小伙子,我也将对你如此。
§872bEho, an etiam es veneficus?
哎呀,难道你还是个下毒犯?
§873Immo edepol vero hóminum servator.
不,凭波吕克斯起誓,确实是人类的救星。
§873bEhem, §874_875quanti istuc unum me †coquinare perdoces?
哦,你彻底教会我这唯一的一门厨艺要收多少钱?
§876Quid?
什么?
§876bVt te servem, ne quid surripias mihi.
好让我防着你,免得你偷走我的任何东西。
§877Si credis, nummo; si non, ne mina quidem.
如果你信任我,一个硬币就行;如果不信,一明纳也不行。
§878sed utrum tu amicis hodie an inimicis tuis §879daturu’s cenam?
不过你今天准备给你的朋友,还是给你的仇人准备晚餐?
§879bPol ego amicis scilicet.
凭波吕克斯起誓,当然是给朋友。
§880Quin tuós inimicos potius quám amicos vocas?
那你为什么不请你的仇人,反而请你的朋友?
§881nam ego ita convivis cenam conditam dabo §882hodie atque ita suavi suavitate condiam: §883ut quisque quicque conditum gustaverit, §884ipsus sibi faciam ut digitos praerodat suos.
因为我今天给食客们提供的晚餐将是如此调味的,调配得如此甘甜美味:只要任何人尝了一口调味好的菜,我一定会让他咬掉自己的手指。
§885Quaeso hercle, prius quam quoiquam convivae dabis, §886gustato tute prius et discipulis dato, §887ut praerodatis vostras furtificas manus.
凭赫拉克勒斯起誓,在给任何食客之前,请你自己先尝尝,再给你那些徒弟尝尝,好让你们咬掉自己那双偷窃的小手。
§888Fortasse haec tu nunc mihi non credis quae loquor.
或许你现在不相信我说的这些话。
§889Molestus ne sis, nimium tinnis; non taces?
别烦人了,你话太多了;还不闭嘴?
§890em illíc ego habito.
瞧,我就住在那儿。
íntro abi et cenam coque.
进去做晚餐吧。

词汇与语法注释

  1. 817sinapis scelera, quae illis... oculi ut extillent facit — 主句为 `teritur sinapis scelera`,其中中性复数名词 `scelera`(罪恶、害处)与 `sinapis` 同位使用,隐喻“该死的芥末”。在关系从句中,充当 `facit` 宾语的 `ut` 从句(`ut oculi extillent`)的主语 `oculi` 被倒装置于 `ut` 之前。
  2. 821quae exedint — `exedint` 是 `exedo`(蚕食、吃尽)的古风式现在时虚拟语气第三人称复数形式(古典标准形式为 `exedant`)。在此用于关系代词 `quae` 引导的特征关系从句中(先行词为 `strigibus`),表示“会蚕食……的(怪鸟)”。
  3. 867bonum animum habere qui te ad me adducam domum? — `habere` 是表示愤怒或惊异的感叹不定式(infinitivus indignantis),表示强烈的否定和不信(“我怎么可能放宽心?”)。`qui` 是疑问副词,意为“如何、怎么”,强调了巴克斯对厨子的极度不信任。
  4. 874_875quanti istuc unum me... perdoces? — `quanti` 是价格属格(genitivus pretii),意为“以多少代价、多少钱”。动词 `perdoces`(彻底教授)带双宾格:被教授的人 `me` 和教授的内容 `istuc unum`,整句意为“你教我那唯一的一件事要收多少钱?”。

引用这一段

普劳图斯, 普塞乌多卢斯 §813-890. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi016.humanitext-lat2:813-890

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。