Humanitext Reader

普劳图斯 · 普塞乌多卢斯 §512-578

与西蒙的赌约及普塞乌多鲁斯的独白

第 9 段,共 21 段 · 拉丁语

内容简介

普塞乌多鲁斯宣称他将执行双重计划:从西蒙处骗取资金,并从邻近的皮条客手中夺走笛手姑娘,并说服西蒙与卡里丰观看他的妙计。两人退场后,普塞乌多鲁斯向观众独白,表达了他对自身智谋的信心以及呈现崭新表演的决心。

§512si apstuleris, mirum et magnum facinus feceris.
要是你真搞走了,那你可就成了一件惊人而伟大的壮举了。
§513Faciam.
我一定会办到。
§513bSi non apstuleris?
要是你没搞走呢?
§513cVirgis caedito.
就用皮鞭抽死我。
§514sed quid, si apstulero?
可是,要是我搞走了又该怎么样?
§514bDo Iovem testem tibi, §515te aetatem impune habiturum.
我向你指朱庇特为证,你将终生平安无事,不挨惩罚。
§515bFacito ut memineris.
您可要记住这话。
§516Egon ut cavere nequeam, cui praedicitur?
我既然已经得到了预告,难道还会无法防备吗?
§517Praedico, ut caveas.
我预告您要防着。
dico, inquam, ut caveas.
我说,我再说一遍,防着点。
cave.
防备吧。
§518em istis mihi tu hodie manibus argentum dabis.
瞧,您今天就会用您那双手把钱给我的。
§519Edepol mortalem graphicum, si servat fidem.
凭波鲁克斯起誓,要是他真能守信,那可真是个妙人。
§520Servitum tibi me abducito, ni fecero.
我要是没办到,您就把我拉去一辈子服侍您。
§521Bene atque amice dicis.
你说得对,也很仗义。
†nam nunc, nam meust.
因为现在,因为他是我的了。
§522Vin etiam dicam quod vos magis miremini?
你们想不想再听听一件会让你们更惊奇的事?
§523Studeo hercle audire, nam ted ausculto lubens.
凭赫拉克勒斯起誓,我极想听听,因为我乐意听你说话。
§524Prius quam ístam pugnam pugnabo, ego etiam prius §525dabo aliam pugnam claram et commemorabilem.
在我打那场仗之前,我甚至还要在这之前,打另一场著名且值得纪念的仗。
§526Quam pugnam?
什么仗?
§526bEm ab hoc lenone vicino tuo §527per sycophantiam atque per doctos dolos §528tibicinam illam, tuos quam gnatus deperit, §529ea círcumducam lepide lenonem.
瞧,就是从你隔壁的那个皮条客那儿,通过欺骗和巧妙的诡计,把你儿子爱得要死的那位笛手姑娘,在那件事上,巧妙地把皮条客骗过(把女的带走)。
§529bQuid est?
什么?
§530Effectum hoc hodie reddam utrumque ad vesperum.
今天傍晚之前,这两件事我都会办妥。
§531Siquidem ístaec opera, ut praedicas, perfeceris, §532virtute regi ágathocli antecesseris.
要是你真能像你宣告的那样完成这些事,你在能耐上可就超过阿加托克利斯国王了。
§533sed si non faxis, numquid causaest, ilico §534quin te in pistrinum condam?
但要是你没办到,还有什么理由不让我立刻把你关进磨房里去?
§534bNon unum in diem, §535verum hercle in omnis, quantumst;
别说一天,凭赫拉克勒斯起誓,一辈子所有日子都行。
sed si effecero, §536dabin mi argentum, quod dem lenoni, ilico, §537tua voluntáte?
但如果我办到了,您会不会立刻、心甘情愿地把钱给我,让我去给皮条客?
§537bIus bonum orat Pseudolus; §538dabo inque.
普塞乌多鲁斯的要求非常合理;就答应说“我给”吧。
§538bAt enim scin quid mihi in mentem venit?
不过,你知道我心里想到了什么吗?
§539quid si hisce inter se consenserunt, Callipho, §540aut de compecto faciunt consutis dolis, §541qui me argento intervertant?
卡里丰,要是他们这些人互相勾结,或者事先串通一气、编造阴谋,来骗取我的钱,那该怎么办?
§541bQuis me audacior §542sit, si istuc facinus audeam? immo sic, Simo:
如果我敢做那种勾当,世上还能有比我更胆大包天的人吗?
§543si sumus compecti seu consilium umquam iniimus §544aut si de ea re umquam inter nos convenimus, §545stilis me totum usque ulmeis conscribito.
绝非如此,西蒙:要是我们串通了,或者曾经有过任何同谋,又或者我们之间曾就此事达成过任何默契,那就请用榆木棍(笔)把我全身写个遍吧。
§546Indice ludos nunciam, quando lubet.
现在随你的便,随时可以宣告演出开始了。
§547Da in hunc diem operam, Callipho, quaeso mihi, §548ne quo te ad aliud occupes negotium.
卡里丰,今天求你帮我个忙,别让自己去忙别的差事。
§549Quin rus ut irem iám heri mecum statueram.
不过现在,请打碎你定下的计划吧。
§550At nunc disturba quas statuisti machinas. §551Nunc non abire certum est istac gratia; §552lubidost ludos tuos spectare, Pseudole.
现在为了你的缘故,我已经决定不去了;我很想看看你的好戏,普塞乌多鲁斯。
§553et si hunc videbo non dare argentum tibi, §554quod dixit, potius quam id non fiat, ego dabo.
如果我看到这老头不打算给你钱,就是他答应过的那些钱,与其让这事办不成,我来给。
§555Non demutabo.
我绝不改口。
§555bNamque edepol, si non dabis, §556clamore magno et multo flagitabere.
因为凭波鲁克斯起誓,你要是不给,你就会被大声地、反反复复地纠缠要钱。
§557agite amolimini hinc vos intro nunciam §558ac meis vicissim date locum fallaciis.
行了,你们两个现在赶紧回屋里去,轮到给我的诡计腾出地方来了。
§559Fiat, geratur mos tibi.
行,就照你的意思办。
§559bSed te volo §560domi usque adesse.
但我想要你一直待在家里。
§560bQuin tibi hanc operam dico.
那还用说,我这番效劳完全是为您准备的。
§561At ego ad forum ibo.
那我去广场了。
iam hic ero.
我一会儿就回来。
§561bActutum redi.
赶快回来。
§562suspicio est mihi nunc vos suspicarier, §563me idcirco haec tanta facinora promittere, §564quo vos oblectem, hanc fabulam dum transigam, §565neque sim facturus quod facturum dixeram.
我现在怀疑你们也正在起疑心,以为我之所以许下这些宏图大志,只是为了在这出戏上演期间逗乐你们,而并不打算去履行我刚才说过的诺言。
§566non demutabo.
我绝不改口。
atque etiam certum, quod sciam, §567quo id sim facturus pacto nil etiam scio, §568nisi quia futurumst.
不过,的确,据我所知,我自己现在也还完全不知道要通过什么方式去实现它,只知道这事必成。
nam qui in scaenam provenit, §569novo módo novom aliquid inventum adferre addecet; §570si id facere nequeat, det locum illi qui queat.
因为走上舞台的人,理应以崭新的方式带来一些新发明;要是办不到,就该给能办到的人让位。
§571concedere aliquantisper hinc mi intro lubet, §572dum concenturio in corde sycophantias.
我想从这儿退场到里面去待一会儿,趁这段时间在心里集结策划我的阴谋诡计。
§573sed mox exibo, non ero vobis morae; §573atibicen vos interibi hic delectaverit. —
不过我马上就出来,不会让你们久等;在此期间,笛手会在这里娱乐你们的。
§574Pro Iúppiter, ut mihi, quídquid ago, lepide ómnia prospereque éveniunt:
天啊,不管我做什么,一切都发展得如此巧妙、顺利!
§575neque quód dubitem neque quód timeam, meo in péctore conditumst cónsilium.
我的胸中藏着的计划,没有任何值得疑虑或害怕的地方。
§576nam ea stúltitiast, facinús magnum timidó cordi credére; nam omnes §577rés perinde sunt §578ut agás, ut eas magní facias; nam ego ín meo pectore príus
因为把宏伟的计划托付给胆怯的心灵是愚蠢的;因为一切事情的好坏,完全取决于你如何行动,如何高度重视它们;因为我预先在我的胸中……

词汇与语法注释

  1. 515te aetatem impune habiturum — 这是带不作式结构,省略了 `habiturus esse`(`habeo` 的将来不定式)中的 `esse`,由前文的誓言 `Do Iovem testem...`(“我以朱庇特为证……”)所带出。`aetatem` 是表示时间持续的长短宾格(“终生”、“一直”),与 `impune`(“免受惩罚地”)连用,意为“你将终生平安无事”。
  2. 516Egon ut cavere nequeam — 连词 `ut` 后接虚拟式 `nequeam` 的这种结构,是表示愤慨或强烈否定的独立子句(反问/拒绝性 `ut` 子句)。它表达了强烈的反问否定:“我(带有附着词 -ne 的 ego)难道会无法防备吗?!”
  3. 520Servitum — 这是不及物动词 `servio`(“服侍”、“充当奴类”)的表示目的的宾格目的动名词(supine in -um),与表示移动的动词 `abducito`(将来命令式,“拉走”)连用,表示目的:“把我拉走去(给你)当奴隶”。
  4. 529ea círcumducam lepide lenonem — 动词 `circumducere` 在此处意为“欺骗/骗取”,以被骗者作为其直接宾格宾语(此处为 `lenonem`)。`ea` 是阴性单数夺格,指代前文提到的 `tibicinam`(笛手姑娘),表示手段或方面,意为“在那个女人的事上骗过那个皮条客(把她骗走)”。
  5. 562suspicio est mihi nunc vos suspicarier — 无人称表达 `suspicio est mihi`(“我怀疑/我猜测”)后接带不定式结构 `vos suspicarier` 作为名词性子句。`suspicarier` 是异态动词 `suspicor`(“怀疑”)的古体现在时被动不定式形式(以 `-ier` 结尾,等同于古典时期的 `-ari`)。

引用这一段

普劳图斯, 普塞乌多卢斯 §512-578. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi016.humanitext-lat2:512-578

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。