Humanitext Reader

普劳图斯 · 普塞乌多卢斯 §440-511b

西蒙的质问与普塞乌多鲁斯的豪言

第 8 段,共 21 段 · 拉丁语

内容简介

西蒙和卡里丰就儿子的恋爱和债务问题质问奴隶普塞乌多鲁斯,而普塞乌多鲁斯毫不畏惧地辩解自己隐瞒真相的合理性,并公然向西蒙宣战,声称必定能从他手中拿到二十米纳。

§440nam tu quod damni et quod fecisti flagiti §441populo viritim potuit dispertirier.
因为你所造成的损失和所犯下的耻辱,本可以分摊给每个市民。
§442idne tú mirare, si patrissat filius?
如果儿子像他父亲,你还为此感到惊奇吗?
§443ὦ Ζεῦ, quam pauci éstis homines commodi.
噢,宙斯啊,通情达理的人是多么稀少啊!
em, §444illic ést pater patrem esse ut aequom est filio.
瞧,那才是一个对儿子而言理所应当的父亲。
§445Quis hic lóquitur? meus est hic quidem sérvos Pseudolus.
谁在这里说话? 豁,这正是我的奴隶普塞乌多鲁斯。
§446hic mihi corrumpit filium, scelerum caput; §447hic dux, hic illi est paedagogus, hunc ego §448cupio excruciari.
就是这货败坏了我的儿子,这十恶不赦的祸首;他是头目,他是那小子的家庭教师,我真想把他送去拷问。
§448bIam istaec insipientiast, §449iram in promptu gerere.
把愤怒写在脸上,这已经是愚蠢的事了。
quanto satius est §450adire blandis verbis atque exquaerere, §451sintne illa necne sint quae tibi renuntiant.
用温和的话语上前去询问,看看他们向你汇报的那些事究竟是真是假,这要好得多。
§452bonus animus in mala re dimidiumst mali.
逆境中的良好心态,能使灾祸减半。
§453Tibi auscultabo.
我听你的。
§453bItur ad te, Pseudole.
他们朝你走过来了,普塞乌多鲁斯。
§454orationem tibi para advorsum senem.
准备好对付老头子的措辞吧。
§455erum saluto primum, ut aequomst; postea, §456si quid superfit, vicinos impertio.
首先向主人问候,这是理所当然的;然后,如果还有剩余的话,我也顺便问候一下邻居。
§457Salve.
你好。
quid agitur?
近况如何?
§457bStatur hic ad hunc modum.
正像这样站着呢。
§458Statum vide hominis, Callipho, quam basilicum.
卡里丰,你看这人的站相,多么像个国王。
§459Bene confidenterque adstitisse intellego.
我看得出来,他站得非常自信。
§460Decet innocentem qui sit atque innoxium §461servom superbum esse, apud erum potissimum.
一个清白无罪的奴隶,正应该表现得高傲,尤其是在主人面前。
§462Sunt quae te volumus percontari, quae quasi §463per nebulam nosmet scimus atque audivimus.
有些事我们想盘问你,那些我们自己也仿佛在迷雾中了解并听闻到的事。
§464Conficiet iam te hic verbis, ut tu censeas §465non Pseudolum, sed Socratem tecum loqui.
这小子马上就会用言语把你驳倒,让你觉得跟你说话的不是普塞乌多鲁斯,而是苏格拉底。
§466Itast, iam pridem tu me spernis, sentio.
确实如此,您早就瞧不起我了,我感觉得到。
§467parvam esse apud te mihi fidem ipse intellego.
我自己也明白,您对我几乎毫无信任可言。
§468cupis me ésse nequam: tamen ero frugi bonae.
您巴不得我是个无赖,但我终究会是个正派人。
§469Fac sis vocivas, Pseudole, aedis aurium, §470mea ut migrare dicta possint quo volo.
普塞乌多鲁斯,腾出你耳朵的空屋子来吧,好让我的话能搬进我想让它们去的地方。
§471Age loquere quidvis, tametsi tibi suscenseo.
行,您爱说什么就说什么吧,尽管我还在生您的气。
§472Mihin dómino servos tu suscenses?
你,一个奴隶,居然对我这个主人发怒?
§472bTam tibi §473mirum id videtur?
这让您觉得如此奇怪吗?
§473bHercle qui, ut tu praedicas, §474cavendum est mi aps te irato; atque alio tu modo §475me verberare atque ego te soleo cogitas.
凭赫拉克勒斯起誓,照你所说,我倒得防备发怒的你了;而且你正在琢磨着,要用一种不同于我平时抽打你的方式来打击我。
§476quid censes?
你觉得呢?
§476bEdepol merito esse iratum arbitror, §477quom apud te parvast ei fides.
凭波鲁克斯起誓,我认为他生气是理所当然的,因为你在他身上毫无信任可言。
§477bIam sic sino; §478iratus sit: ego, ne quid noceat, cavero.
行了,这事我就由他去;随他发怒吧:我会小心的,免得他造成什么危害。
§479sed quid ais? quid hoc, quod te rogo?
不过,你怎么说? 关于我问你的这件事呢?
§479bSí quid vis, roga.
如果您有什么想知道的,尽管问。
§480quod scibo, Delphis tibi responsum dicito.
只要是我知道的,就当作是德尔斐给您的神谕吧。
§481Advorte ergo animum et fac sis promissi memor.
那么留神听好,可要记住你的诺言。
§482quid ais? ecquam scis filium tibicinam §483meum amare?
你怎么说? 你可知道我儿子爱上了一个笛手姑娘?
§483bναὶ γάρ.
正是如此。
§483cLiberare quam velit?
他还想要替她赎身?
§484καὶ τοῦτο ναὶ γάρ.
那件事也确实如此。
§484bEcquas viginti minas §486paritas ut auferas a me?
你正在盘算着要从我这里搞走二十米纳吗?
§486bAbs te ego auferam?
我从您这儿搞走?
§487Ita, quas meo gnato des, qui amicam liberet?
没错,好把钱给我儿子去替他的情人赎身?
§488fatere, dic.
招认吧,说。
§488bκαὶ τοῦτο ναί, καὶ τοῦτο ναί.
那件事也是,那件事也是。
§489Fatetur.
他招认了。
§489bDixin, Callipho, dudum tibi?
卡里丰,我刚才不是跟你说过了吗?
§490Memini.
我记着呢。
§490bQuor haec, tu ubi rescivisti ilico, §491celata me sunt? quor non rescivi?
为什么这些事,在你一查明之后,就立刻瞒着我? 为什么我没能查明?
§491bEloquar.
我会解释的。
§492quia nolebam ex me morem progigni malum, §493erum ut servos criminaret apud erum.
因为我不希望由我开创一个恶劣的先例,让奴隶在主人面前控告小主人。
§494Iuberes hunc praecipitem in pistrinum trahi.
你本会命令把他头朝下拖进磨房里去的。
§495Numquid peccatum est, Simo?
这有什么过错吗,西蒙?
§495bImmo maxime.
相反,错得太离谱了。
§496Desiste, recte ego meam rem sapio, Callipho; §497peccata mea sunt.
别插手了,卡里丰,我很清楚我自己的事;过错全在我的身上。
animum advorte nunciam.
现在请留神吧。
§498quapropter te expertem amoris nati habuerim? † §499pistrinum in mundo scibam, si dixem, mihi.
为什么我让您对儿子的恋情一无所知,因为我知道,如果我说了,磨房就在那儿等着我呢。
§500Non a me scibas pistrinum in mundo tibi, §501cum ea mussitabas?
难道你以为当你对那些事保持沉默时,我这里就没有磨房在等着你了吗?
§501bScibam.
我知道。
§501cQuin dictum est mihi?
那为什么不告诉我?
§502Quia illúd malum aderat, istuc aberat longius; §503illud erat praesens, huic erant dieculae.
因为眼前的那个灾祸就在身边,而您的惩罚还离得很远;那个迫在眉睫,而这个还有好些日子呢。
§504Quid nunc agetis? nam hinc quidem a me non potest §505argentum auferri, qui praesertim senserim.
现在你们打算怎么办? 因为不管怎么说,从我这儿是绝对弄不到钱的,特别是我现在已经警觉了。
§506ne quisquam credat nummum, iam edicam omnibus.
我现在就要向所有人宣布,免得有人借给他半个铜板。
§507Numquam edepol quoiquam supplicabo, dum quidem §508tu vives.
凭波鲁克斯起誓,只要您还活着,我绝不向任何人恳求。
tu mihi hercle árgentum dabis, §509abs te equidem sumam.
凭赫拉克勒斯起誓,您会乖乖把钱给我的,我定会从您那儿拿到手。
§509bTu a me sumes?
你从我这儿拿到手?
§509cStrenue.
干净利落地。
§510Excludito mi hercle oculum, si dedero.
凭赫拉克勒斯起誓,要是我给了你,你就挖掉我的一只眼珠子吧。
§510bDabis.
您会给的。
§511iam dico ut a me caveas.
现在我警告你防着我点。
§511bCerte edepol scio,
凭波鲁克斯起誓,我当然知道,

词汇与语法注释

  1. §440quod damni et quod ... flagiti — 包含先行词的关系代词 `quod`(中性单数)修饰部分属格 `damni`(损失)和 `flagiti`(耻辱)。整体结构意为“你所造成的任何损失和犯下的任何耻辱”。
  2. §443commodi — 形容词 `commodus`(通情达理的、合适的)的属格形式,在此作修饰 `homines` 的“性质属格”,意为“通情达理的人”或“好脾气的人”。
  3. §468frugi bonae — 本来是名词 `frux`(收获、价值)的与格形式 `frugi`,在此用作不变化形容词(表示“有用的、正派的”),并由形容词 `bonae` 修饰,构成一个形容词性短语,意为“非常正派的”或“十分可靠的”。
  4. §494Iuberes — 虚拟式未完成过去时第二人称单数,表示过去未曾实现的可能性或某种假设下的自然结果(“你本来会命令的”)。主语是卡里丰所面对的西蒙(第二人称)。
  5. §503dieculae — 名词 `dies`(日子、期限)的指小词 `diecula` 的复数形式,意为“几天微不足道的缓期”,带有一种在紧迫局势下苟延残喘的自嘲或辩解语气。
  6. §510Excludito — 未来命令式第二人称单数形式。用于条件从句 `si dedero`(如果我给的话)的主句中,传达一种挑衅和誓言般的强烈命令(“你就挖掉[我的眼睛]吧”)。

引用这一段

普劳图斯, 普塞乌多卢斯 §440-511b. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi016.humanitext-lat2:440-511b

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。