(库斯)那个家伙说,在所有的内脏中,都预示着我的灾祸和损失,并且神明在对我发怒。
§466quid ei divini aut humani aequomst credere?
对于他的话,无论是关于神还是关于人,有什么是值得相信的呢?
§467mina mihi argenti dono postilla datast.
因为在那之后,一米纳银子立刻作为礼物送给了我。
§468sed quaeso, ubi nam illic restitit miles modo, §469qui hanc mihi donavit, quem ego vocavi ad prandium?
可是请问,刚才把这送给我的、我邀请去吃午饭的那位士兵,到底停在什么地方了?
§470sed eccum incedit.
瞧,他走过来了。
§470bIta ut occepi dicere, §471lenulle, de illa pugna Pentetronica, §472quom sexaginta milia hominum uno die §473volaticorum manibus occidi meis.
(士兵)正如我刚才开始说的,可怜的小女衒啊,关于那场培恩特特罗尼卡战役,在一天之内,我亲手杀死了六万个有翅膀的人。
§474Volaticorum hóminum?
(库斯)有翅膀的人?
§474bIta dico quidem.
(士兵)我确实是这么说的。
§475An, opsecro, usquam sunt homines volatici?
(库斯)求你了,世上真有会飞的人吗?
§476Fuere.
(士兵)曾经有。
verum ego interfeci.
但我把他们杀光了。
§477bDicam.
(士兵)我来告诉你。
viscum legioni dedi §478fundasque; eo praésternebant folia farferi.
我给军团发了鸟胶和投石袋;他们在上面铺上款冬叶。
§479Quoi rei?
(库斯)干什么用?
§479bAd fundas viscus né adhaeresceret.
(士兵)免得鸟胶粘在投石袋上。
§480Perge.
(库斯)继续。
optume hercle perieras.
凭赫拉克勒斯起誓,你要是死透了才最好呢。
quid postea?
后来呢?
(士兵)他们把相当大的鸟胶团装进投石袋里,我下令用这些东西向那些飞行的家伙射击。
§483quid multa verba? quemquem visco offenderant,
何必多言?
§484_485tam crebri ad terram áccidebant quam pira.
只要被鸟胶打中的,都像梨子一样密集地落在地上。
每掉下一个,我就用他自己的羽毛刺穿他的脑袋,像杀斑鸠一样当场杀死他。
§488Si hercle istuc umquam factum est, tum me Iuppiter §489faciat ut semper sacruficem nec umquám litem.
(库斯)凭赫拉克勒斯起誓,如果这事真发生过,那就让朱庇特使我永远献祭,却永远得不到吉兆!
§490An mi haec non credis?
(士兵)你不相信我这话吗?
§490bCredo, ut mi aequomst credier.
(库斯)信,信到我该信的程度。
§491age eamus intro.
来,我们进去吧。
§492bNil moror.
(库斯)没兴趣。
§493Ausculta.
(士兵)听着。
§493bNon hercle auscultabo.
(库斯)凭赫拉克勒斯起誓,我不听。
§493cQuo modo?
(士兵)你说什么?
凭赫拉克勒斯起誓,我现在就要用拳头砸烂你的脑袋,除非你要么听着,要么滚去上吊。
§496Malam crucem ibo potius.
(库斯)我宁可去上吊。
§496bCertumnest tibi?
(士兵)你是认真地?
§497Certum.
(库斯)认真的。
(士兵)那么,在这阿芙洛狄忒节的美好日子里,把你的小娼妓卖给我吧。
(库斯)我的祭祀情况就是这样:我把今天所有严肃的正事都推迟到另一天。
§501Profestos festos habeam decretum est mihi.
我已经决定了,要把工作日当作节日来过。
§502Nunc hinc eamus intro.
现在我们从这里进去吧。
sequere hac me.
跟我走这边。
— §502bSeqor.
(士兵)来了。
§503in hunc diem iam tuos sum mercennarius. —
因为在今天,我是你的雇工了。
§504Íta me di ament, tardo amico nihil est quicquam inaequius, §505praesertim homini amanti, qui quidquid agit properat omnia.
(阿戈拉斯托克莱斯)愿神明保佑我,没有什么比一个迟缓的朋友更不讲理的了,尤其是对于一个恋爱中的人,他无论做什么事都急于求成。
§506sicut ego hos duco advocatos, homines spissigradissimos, §507tardiores quam corbitae sunt in tranquillo mari.
就像我领着的这些顾问们,真是一群步履极其沉重的人,比平静海面上的货船还要慢。
§508atque equidem hercle dedita opera amicos fugitavi senes: §509scibam aetate tardiores, metui meo amori moram.
凭赫拉克勒斯起誓,我还是故意避开了年老的朋友:我知道他们因年岁而迟缓,我害怕耽误了我的爱情。
§510nequiquam hos procos mi elegi loripedis, tardissimos.
徒劳地,我为自己选了这些外八字脚、最磨蹭的帮手。
§511quin si ituri hodie estis, ite, aut ite hinc in malam crucem.
喂,如果你们今天打算走,那就快走,要不就从这里给我滚去上吊!
§512sicine oportet ire amicos homini amanti operam datum?
朋友去帮一个恋爱中的人,难道应该这样走吗?
§513nam iste quidem gradus succretust cribro pollinario, §514nisi cum pedicis condidicistis istoc grassari gradu.
因为你们的那种步子简直就像是用面粉筛子筛出来的一样,除非你们曾练习过戴着脚镣用这种步子走路。
§515Heus tu, quamquam nos videmur tibi plebeii et pauperes, §516si nec recte dicis nobis, dives de summo loco, §517divitem audacter solemus mactare infortunio.
(顾问们)喂,你听着,虽然在你眼里我们像是平民和穷人,如果你对我们恶言相向,你这个高高在上的富人,我们向来敢于让富人遭到不幸。
§518nec tibi nos obnoxii istuc, quid tu ames aut oderis: §519quom argentum pro capite dedimus, nostrum dedimus, non tuom; §520liberos nos esse oportet.
对于你爱什么或恨什么,我们并不受你的支配:当我们为了赎身而付钱时,付的是我们自己的钱,而不是你的钱;我们应当是自由人。
nos te nihili pendimus, §521ne tuo nos amori servos esse addictos censeas.
我们根本不把你放在眼里,免得你以为我们被判定为服务于你爱情的奴隶。
§522liberos homines per urbem modico magis par est gradu §523ire, servile esse duco festinantem currere.
自由人走在城里,更应该用适度的步伐;我认为急急忙忙地奔跑是奴隶的行径。
尤其是在人民安宁、敌人被消灭的时候,不应该慌慌张张。
sed si properabas magis, §526pridie nos te advocatos huc duxisse oportuit.
但是,如果你那么着急,你本来应该在前天就把我们这些顾问领到这里来的。
§527ne tu opinere, haud quisquam hodie nostrum curret per vias, §528neque nos populus pro cerritis insectabit lapidibus.
你可别指望,今天我们谁都不会在街上奔跑,人们也不会像对待疯子那样拿石头追着砸我们。
§529At si ad prandium me in aedem vos dixissem ducere, §530vinceretis cervom cursu vel gralatorem gradu; §531nunc vos quia mihi advocatos dixi et testis ducere, §532podagrosi estis ac vicistis cochleam tarditudine.
(阿戈拉斯托克莱斯)但是,如果我曾说我是领你们去我家里吃午饭,你们奔跑起来会超过鹿,走起路来会赛过踩高跷的人;现在因为我说我是领你们来做我的顾问和证人,你们就成了痛风患者,并在缓慢上超过了蜗牛。