Humanitext Reader

普劳图斯 · 迦太基人 §397-463

阿德尔法西乌姆的和解与留库斯的不满

第 7 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

阿德尔法西乌姆与阿戈拉斯托克莱斯消除了误会,阿德尔法西乌姆随后与妹妹一同前往祭神。阿戈拉斯托克莱斯按照奴隶米尔菲奥的计划去召集证人,而祭祀失败的女衒留库斯登场并对维纳斯大加抱怨。

§397nam mihi iam video propter te victitandum sorbilo, §398itaque iam quasi ostreatum tergum ulceribus gestito §399propter amorem vestrum.
(米尔菲奥)因为由于你们的缘故,我看得出我现在只能靠喝稀汤度日,所以由于你们的爱情,我现在拖着一张因鞭打而像牡蛎壳一样满是伤痕的背,因为你们的爱情。
§399bAmabo, men prohibere postulas §400ne te verberet magis quám ne mendax me advorsum siet?
(阿德尔法西乌姆)求你了,难道你指望我阻止他多揍你,而不是阻止他对我撒谎吗?
§401Aliquid huic responde, amabo, commode, ne incommodus
(安特拉斯蒂利斯)求你了,顺着他的意思回答两句吧,免得他成了我们的累赘。
§402nobis sit. nam detinet nos de nostro negotio.
因为他耽误了我们的正事。
§403Verum.
(阿德尔法西乌姆)确实如此。
etiam tibi hanc amittam noxiam unam, Agorastocles.
阿戈拉斯托克莱斯,为了你,我再原谅你这一次过错。
§404non sum irata.
我没有生气。
§404bNon es?
(阿戈拉斯托克莱斯)你没生气?
§404cNon sum.
(阿德尔法西乌姆)我没生气。
§404dDa ergo, ut credam, savium.
(阿戈拉斯托克莱斯)那么给我一个吻,好让我相信。
§405Mox dabo, quom ab re divina rediero.
(阿德尔法西乌姆)等我祭神回来后马上给你。
§405bI ergo strenue.
(阿戈拉斯托克莱斯)那么快去吧。
§406Sequere me, soror.
(阿德尔法西乌姆)跟我来,妹妹。
§406bAtque audin etiam? Veneri dicito
(阿戈拉斯托克莱斯)你听到了吗?
§407multam meis verbis salutem.
替我给维纳斯问个好。
§407bDicam.
(阿德尔法西乌姆)我会的。
§407cAtque hoc audi.
(阿戈拉斯托克莱斯)还有,听这个。
§407dQuid est?
(阿德尔法西乌姆)什么事?
§408Paucis verbis rem divinam facito.
(阿戈拉斯托克莱斯)用最简单的话把祭祀做完。
atque audin? respice.
你听到了吗? 回头看一眼。
§409respexit.
(阿戈拉斯托克莱斯)她回头了。
idem edepol Venerem credo facturam tibi.
凭波鲁克斯起誓,我相信维纳斯也会对你做同样的事。
§410quid nunc mi es auctor, Milphio?
现在你给我出什么主意,米尔菲奥?
§410bVt me verberes §411atque auctionem facias: nam impunissume §412tibi quidem hercle vendere hasce aedis licet.
(米尔菲奥)让我挨一顿揍,并且进行拍卖:因为凭赫拉克勒斯起誓,您完全可以不受惩罚地卖掉这栋房子。
§413Quid iam?
(阿戈拉斯托克莱斯)为什么?
§413bMaiorem partem in ore habitas meo.
(米尔菲奥)因为您大半时间都住在我的嘴上。
§414Supersede istis verbis.
(阿戈拉斯托克莱斯)别说这些话了。
§414bQuid nunc vis tibi?
(米尔菲奥)您现在到底想要什么?
§415Trecentos Philippos Collybisco vilico §416dedi dúdum, prius quam me evocavisti foras.
(阿戈拉斯托克莱斯)给庄园管家科柳比斯库斯三百个菲利普金币,是在刚才你把我叫出来之前我给他的。
§417nunc opsecro te, Milphio, hanc per dexteram §418perque hanc sororem laevam perque oculos tuos §420perque tuam libertatem— §420bEm nunc nihil opsecras.
现在我恳求你,米尔菲奥,凭这只右手,以及它的妹妹这只左手,凭你的双眼,凭你的自由—— (米尔菲奥)瞧,现在您什么也不用恳求了。
§421Mi Milphidisce, mea commoditas, mea salus, §422fac quod facturum te esse promisti mihi, §423ut ego hunc lenonem perdam.
(阿戈拉斯托克莱斯)我亲爱的米尔菲迪斯库斯,我的救星,我的救赎,履行你对我许下的诺言,好让我毁掉那个女衒。
§423bPerfacile id quidemst.
(米尔菲奥)那太容易了。
§424i, adduce testis tecum; ego intus interim §425iam et ornamentis meis et sycophantiis §426tuom exornabo vilicum.
去吧,带上证人;与此同时,我会在屋里用我的行头和诡计,把你的管家装扮起来。
propera atque abi.
快去快回。
§427Fugio.
(阿戈拉斯托克莱斯)我飞奔而去。
§427bMeum est ístuc magis officium quam tuom.
(米尔菲奥)那项任务比起你来,更属于我的职责。
§428Egone egone, si istuc lepide ecfexis— §428bI modo.
(阿戈拉斯托克莱斯)我,我,如果你把这事办得漂亮—— (米尔菲奥)您快走吧。
§429Vt non ego te hodie— §429bAbi modo.
(阿戈拉斯托克莱斯)今天我要是不把你—— (米尔菲奥)您走吧。
§429cEmittam manu— §430I modo.
(阿戈拉斯托克莱斯)从手中释放—— (米尔菲奥)您走吧。
§430bNon hercle meream. §430cOh— §430dVah— §430eAbi modo.
(阿戈拉斯托克莱斯)凭赫拉克勒斯起誓,我将不配得到—— (米尔菲奥)哦—— (阿戈拉斯托克莱斯)哇—— (米尔菲奥)您走吧。
§431Quantum Acheruntest mortuorum.
(阿戈拉斯托克莱斯)阿刻戎里的死者都没这么多。
§431bEtiamne abis?
(米尔菲奥)您还不走吗?
§432Neque quantum aquaist in mari.
(阿戈拉斯托克莱斯)海里的水也没这么多。
§432bAbiturun es?
(米尔菲奥)您到底走不走?
§433Neque nubes omnes quantumst.
(阿戈拉斯托克莱斯)天上的云也没这么多。
§433bPergin pergere?
(米尔菲奥)您还要继续说吗?
§434Neque stellae in caelo.
(阿戈拉斯托克莱斯)天上的星星也没这么多。
§434bPergin auris tundere?
(米尔菲奥)您还要继续轰炸我的耳朵吗?
§435Neque hoc neque illud neque—enim vero serio— §436neque—hercle vero—quid opust verbis? quippini?
(阿戈拉斯托克莱斯)既不是这个,也不是那个,也不是——说真的,严肃地—— 也不是——凭赫拉克勒斯起誓,真的——何必多言? 为什么不呢?
§437quod uno verbo—dicere hic quidvis licet, §438neque—hercle vero serio, scin quomodo?
用一句话说——在这里说什么都行,也不是——凭赫拉克勒斯起誓真的严肃地说,你知道怎么样吗?
§439ita me di amabunt, vin bona dicam fide, §440quod hic inter nos liceat? ita me Iuppiter, §441scin quam videtur? credin quod ego fabuler?
愿神明保佑我,你想让我真诚地对你说吗,在我们之间允许说的? 愿朱庇特保佑我,你知道看起来如何? 你相信我胡说的话吗?
§442Si nequeo facere ut abeas, egomet abiero; §443nam isti quidem hercle orationi Oedipo §444opust cóniectore, qui Sphingi interpres fuit.
(米尔菲奥)如果我无法让您离开,我自己就要离开了;因为凭赫拉克勒斯起誓,您的那番话需要一个俄狄浦斯来作解谜人,他曾是斯芬克斯的翻译。
§445Illic hínc iratus abiit.
(阿戈拉斯托克莱斯)那家伙生气地走了。
nunc mihi cautio est, §446ne meámet culpa meo amori obiexim moram.
现在我必须小心,免得因我自己的过错耽误了我的爱情。
§447ibo atque arcessam testis, quando Amor iubet §448me oboedientem ésse servo liberum. —
我要去请证人,既然爱神命令我一个自由人,去听从一个奴隶。
§449Di illum infelicent omnes, qui post hunc diem §450leno ullam Veneri umquam immolarit hostiam §451quive ullum turis granum sacruficaverit.
(库斯)愿所有的神明让那些在今日之后、作为一个女衒,还向维纳斯献祭任何祭品,或者供奉一粒香的人,全都变得不幸!
§452nam ego hodie infelix dis meis iratissumis §453sex immolavi ágnos, nec potui tamen §454propitiam Venerem facere utí esset mihi.
因为今天我这不幸的人,在神明对我的极大愤怒中,献祭了六只羔羊,却依然无法让维纳斯对我变得宽容。
§455quoniam litare nequeo, ábii illim ilico §456iratus, votui éxta prosicarier; §457eo pacto avarae Veneri pulchre adii manum.
既然无法得到吉兆,我便满腔怒火地从那里离开,禁止切下内脏供奉;用这种方式,我精彩地戏弄了贪婪的维纳斯。
§458quando id quod sat erat satis habere noluit, §459ego pausam feci.
既然她对足够的东西都不肯满足,我就停止了。
sic ago, sic me decet.
我就是这么做,这很适合我。
§460ego faxo posthac di deaeque ceteri §461contentiores mage erunt atque avidi minus, §462quom scibunt, Veneri ut adierit leno manum.
我要让今后的其他男女神明变得更容易满足,不再那么贪婪,当他们知道一个女衒是如何戏弄了维纳斯。
§463condigne haruspex, non homo trioboli,
那个不值三奥博尔的占卜师,也得到了他应得的……

词汇与语法注释

  1. §397victitandum — 非人称的被动周边动词(victitandum esse),伴随与格施动者 mihi(§397),表示必要性:“我必须生活”。
  2. §400ne te verberet magis quám ne mendax — 由 prohibere(“阻止”)引导的两个 ne 节,作为宾语进行比较:“阻止他打你”与“阻止他对我说谎”。
  3. §418sororem laevam — 一种喜剧性的拟人化表达,将左手称为先前右手(dexteram)的“妹妹”(同伴)。
  4. §429Vt non ego te hodie — 语流骤断(aposiopesis),表示强烈的誓言或决心,省略了“如果我今天不[释放]你……”的主句。
  5. §448me oboedientem ésse servo liberum — 在这个“对格加不定式”句中,自由人(liberum)与奴隶(servo)这一对立的词被并列放置,用以突出爱神(Amor)所命令的社会角色颠倒的悖论。
  6. §457adii manum — 习惯用语“adire manum alicui”,意为“欺骗、愚弄或戏弄某人”。此处指戏弄贪婪的女神维纳斯。

引用这一段

普劳图斯, 迦太基人 §397-463. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi015.humanitext-lat2:397-463

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。