§743verum ubi dies decem continuos sit, east odiorum Ilias: §744tam etsi dominus non invitus patitur, servi murmurant.
可是如果连续住上十天,那可真是怨恨的《伊利亚特》(无尽的争吵)了:哪怕主人并不情愿地忍受着,奴隶们也会嘀咕。
§745Serviendae servituti ego servos instruxi mihi, §746hospes, non qui mi imperarent quibusve ego essem obnoxius: §747si illis aegrest mihi quod volup est, meo remigio rem gero, §748tamen id quod odiost faciundumst cum malo atque ingratiis.
我训练奴隶是为了让他们服侍我,客人啊,不是为了让他们命令我,或者让我受制于他们:如果我乐意的事让他们难受,我也要按自己的主意行事,然而,那令人厌恶的事,哪怕伴随着惩罚、违背他们的意愿,也必须做。
§749nunc, quod occepi, opsonatum pergam.
现在,既然已经开始了,我还是继续去采购吧。
如果你决定了,就随便买点吧,别花大钱:对我来说什么都足够了。
§751Quin tu istanc orationem hinc veterem atque antiquam amoves?
你怎么不把那套古老陈旧的话给收起来?
§752proletario sermone nunc quidem, hospes, utere; §753nam ei solent, quando accubuere, ubi cena adpositast, dicere: §754“quid opus fuit hoc, hospes, sumptu tanto nostra gratia?
客人啊,现在至少用平民的语言说话吧;因为他们这些人,一旦入座,当宴席摆上时,总习惯这样说: “客人啊,为了我们何必花这么多钱?
§755insanivisti hercle, nám idem hoc hominibus sat erat decem.
凭赫拉克勒斯起誓,你真是疯了,因为这些东西足够十个人吃了。
” §756quod eorum causa obsonatumst culpant et comedunt tamen.
” 尽管他们指责专门为他们采购的食物,但还是吃个精光。
§757Fit pol íllud ad íllud exemplum.
凭波吕克斯起誓,事情确实就是那样。
ut docte et perspecte sapit.
他真是聪明,看得透彻!
§758Sed eidem homines numquam dicunt, quamquam adpositumst ampliter: §759“iube illud demi; tolle hanc patinam; remove pernam, nil moror; §760aufer illam offam porcinam, probus hic conger frigidus, §761remove, abi aufer” neminem eorum haec adseverare audias, §762sed procellunt se et procumbunt dimidiati, dum appetunt.
但是同样是这群人,即使宴席摆得再丰盛,也绝不会说: “吩咐把那个撤下去吧;拿走这个盘子;把火腿拿开,我不在乎;把那块猪肉拿走,这道冷康吉鳗很棒,拿开,拿走吧”——你绝不会听到他们中有人这样坚持,相反,他们伸长脖子,弓着半截身子趴在桌上,拼命抢着吃。
§763Bonus bene ut malos descripsit mores.
一位好人把坏习惯描述得多么好啊!
我连百分之一都没说呢,要是这件事有空闲,我还能说出更多来。
§765Igitur id quod agitur, † hic primum praeverti decet.
那么,首先在这里处理眼前正在进行的事情才是恰当的。
§766nunc hoc animum advortite ambo.
现在你们俩都注意听。
mihi opus est opera tua, §767Periplectomene; nám ego inveni lepidam sycophantiam, §768qui admutiletur miles usque caesariatus atque uti §769huic amanti ac Philocomasio hanc ecficiamus copiam, §770ut hic eam abducat habeatque.
我需要你的帮助,佩里普莱克托梅努斯;因为我想出了一个绝妙的诡计,好把那个留着长发的兵士彻底剃个精光(骗个精光),以便我们能为这位恋爱中的人和菲洛科马西乌姆创造这个机会,好让他把她带走并拥有她。
§770bDari istanc rationem volo.
我想听听这个计划。
§771At ego mi anulum dari istunc tuom volo.
可是我想让你把你的那枚戒指给我。
§771bQuam ad rem usui est?
这有什么用处?
§772Quando habebo, igitur rationem mearum fabricarum dabo.
等我拿到手,那时我就会说明我的计谋。
§773Vtere, accipe.
拿去用吧,拿着。
§774bPerpurigatis damus tibi ambo operam auribus.
我们俩都洗耳恭听你的计划。
我的主人是个极大的好色之徒,我相信过去绝无仅有,未来也绝不会有。
§776bCredo ego istuc idem.
我也完全相信这一点。
§777Isque Alexandri praestare praedicat formae suam, §778itaque omnis se ultro sectari in Epheso memorat mulieres.
他还宣称自己的容貌胜过亚历山大(帕里斯),因而他唠叨说,以弗所所有的女人都在主动倒追他。
§779Edepol qui te de isto multi cupiunt † non mentirier, §780sed ego ita esse ut dicis teneo pulchre.
凭波吕克斯起誓,关于这一点,真希望你没有撒谎的人可多着呢,但我很清楚事情正如你所说。
proin, Palaestrio, §781quam potis tam verba confer maxime ad compendium.
所以,帕莱斯特里奥,尽量把你的话缩减到最简短。
§782Ecquam tu potes reperire forma lepida mulierem, §783cui facetiarum cor pectusque sit plenum et doli?
你能找到哪位容貌美丽的女子,她的心胸和头脑都充满了机智与诡计?
§784Ingenuamne an libertinam?
自由人还是获释奴隶?
§784bAequi istuc facio, dum modo §785eam des quae sit quaestuosa, quaé alat corpus corpore, §786cuique sapiat pectus; nam cor non potest, quod nulla habet.
这对我来说无所谓,只要你给一个以此营生的女人,一个靠身体养活身体的女人,并且她的头脑要聪明;至于良心她可没有,因为她根本就没有。
§787Lautam vis an quae nondum sit lauta?
你想要一个高雅(有钱)的,还是尚未高雅的?
§789Habeo eccillam meam clientam, meretricem adulescentulam.
瞧,我有一个受我保护的女客,一个年轻的妓女。
§790sed quid ea usus est?
但是用她来干什么呢?
§790bVt ad te eam iam deducas domum §791itaque eam huc ornatam adducas, ex matronarum modo, §792capite compto, crinis vittasque habeat, adsimuletque se §793tuam esse uxorem: ita praecipiundum est.
好让你立刻把她带到你家里,并且把她装扮成已婚妇女的模样带到这里来,梳好头,系上发带,并且让她假装假装是你的妻子:必须这样吩咐她。
§793bErro quam insistas viam.
我弄不明白你走的是什么套路。
§794At scietis.
可是你们很快就会知道。
séd ecquae ancillast illi?
不过,她有什么侍女吗?
§794bEst prime cata.
有一个,极其聪明。
§795Ea quoque opus est.
那个丫鬟也需要。
ita praecipito mulieri atque ancillulae, §796ut simulet se tuam esse uxorem et deperire hunc militem, §797quasique hunc anulum faveae suae dederit, ea porro mihi, §798militi ut darem, quasique ego ei rei sim interpres.
请这样吩咐那女人和那小女仆,让她假装是你的妻子,并且对这个兵士爱得要死要活,并且仿佛把这枚戒指给了她的侍女,而侍女又把它交给我,让我转交给兵士,而我仿佛是这件事的中间人。
ego recte meis §799aauribus utor
我很好地使用着我的耳朵。