Humanitext Reader

普劳图斯 · 吹牛军人 §800-869

帕莱斯特里奥的嘱咐与卢克里奥偷酒的供认

第 14 段,共 24 段 · 拉丁语

内容简介

帕莱斯特里奥指示普莱乌西克莱斯在进去时使用菲洛科马西乌姆的假名。随后,他审问了代替因大醉而熟睡的司克勒德鲁斯守门的小仆人卢克里奥,并逼他招认了两人偷喝葡萄酒的事实。

§800ei dabo, aps tua mi uxore dicam delatum et datum, §801ut sese ad eum conciliarem; ille eiusmodi est: cupiet miser, §802qui nisi adulterio studiosus rei nulli aliaest improbus.
帕莱斯特里奥:我会把那枚戒指给兵士,并对他说这是你的妻子送给并托付给我的,好让我把她引荐给他;他就是这种人:这个可怜的家伙一定会渴望她,除了对通奸狂热之外,他在任何别的事情上都是个一无是处的恶棍。
§803Non potuit reperire, si ipsi Soli quaerendas dares, §804lepidiores duas ad hanc rem quám ego.
佩里普莱克托梅努斯:即使你让太阳神亲自去寻找,也无法在这个计划中找到比我现有的这两个更美妙的女人。
hábe animum bonum.
放心吧。
§805Ergo adcura, sed propere opus est.
帕莱斯特里奥:那么请好好处理,但这需要快点。
nunc tu ausculta, Pleusicles.
现在,普莱乌西克莱斯,你听好。
§806Tibi sum oboediens.
普莱乌西克莱斯:我听你的。
§806bHoc facito, miles domum ubi advenerit, §807memineris ne Philocomasium nomines.
帕莱斯特里奥:你要这样做:当兵士回到家时,记住绝不要提起菲洛科马西乌姆的名字。
§807bQuem nominem?
普莱乌西克莱斯:那我该提起谁的名字?
§808Diceam.
帕莱斯特里奥:迪凯亚。
§808bNempe eandem quae dudum constitutast.
普莱乌西克莱斯:当然是刚才决定好的那个女人。
§808cPax, abi.
帕莱斯特里奥:好极了,去吧。
§809Meminero.
普莱乌西克莱斯:我会记住的。
sed quid meminisse id refert, rogo ego te tamen.
不过我还是要问你,记住这一点有什么用?
§810Ego enim dicam tum quando usus poscet; interea tace, §811ut nunc etiam hic agat ac tu tum partis defendas tuas.
帕莱斯特里奥:等需要的时候我自然会告诉你;这期间保持沉默,以便现在这位大人可以在这里行动,而你到时也可以演好你的角色。
§812Ego eo intro igitur.
普莱乌西克莱斯:那我这就进去了。
§812bEt praecepta sobrie ut cures face.
—— 帕莱斯特里奥:并且一定要清醒、认真地对待这些吩咐。
§813quantas res turbo, quantas moveo machinas.
我掀起了多么大的风波,发动了多么大的阴谋!
§814eripiam ego hodie concubinam militi, §815si centuriati bene sunt maniplares mei.
今天我一定要把情妇从兵士那里夺走,只要我的这些士兵们配合得当。
§816sed illúm vocabo.
不过,我要叫醒那家伙。
heus Sceledre, nisi negotiumst, §817progredere ante aedis, te vocat Palaestrio.
喂,司克勒德鲁斯,要是没事的话,到屋前来,帕莱斯特里奥在叫你。
§818Non operaest Sceledro.
卢克里奥:司克勒德鲁斯现在可没空。
§818bQuid iam?
帕莱斯特里奥:怎么了?
§818cSorbet dormiens.
卢克里奥:他正边睡边吸溜呢。
§819Quid, sorbet?
帕莱斯特里奥:什么,吸溜?
§819bIllud, stertit, volui dicere.
卢克里奥:我是想说,打呼噜。
§820sed quia consimile est, quom stertas, quasi sorbeas — §821Eho an dórmit Sceledrus intus?
但因为打呼噜和吸溜非常像—— 卢克里奥:因为打呼噜和吸溜非常像,当你打呼噜时,就好像在吸溜一样—— 帕莱斯特里奥:哎呀,司克勒德鲁斯在里面睡着了吗?
§821bNon naso quidem, §822nam eo mágnum clamat.
卢克里奥:至少他的鼻子没睡,因为他正用鼻子大声嚷嚷呢。
tetigit calicem clanculum, §823dum misit nardum in amphoram, cellarius.
他偷偷碰了杯子,那个仓库管理员,趁着往酒罐里放香油的时候。
§824_825Eho tu sceleste, qui illi suppromus essuppromu's, eho — §826Quid vis?
帕莱斯特里奥:喂,你这个恶棍,你是他的副仓库管理员,喂—— 卢克里奥:你想怎么样?
§826bQui lubitum est illi condormiscere?
帕莱斯特里奥:他是怎么想到要睡大觉的?
§827Oculis opinor.
卢克里奥:我想是用眼睛吧。
§827bNon te istuc rogito, scelus.
帕莱斯特里奥:我没问你这个,你这无赖。
§828procede huc.
到这里来。
periisti iam, nisi verum scio.
要是我不了解真相,你就死定了。
§829prompsisti tu illi vinum?
是你给他倒了酒吗?
§829bNon prompsi.
卢克里奥:我没倒。
§829cNegas?
帕莱斯特里奥:你否认?
§830Nego hercle vero, nam ille me vetuit dicere; §831neque equidem heminas octo exprompsi in urceum §832neque illic calidum éxbibit in prandium.
卢克里奥:凭赫拉克勒斯起誓,我当然否认,因为他禁止我说的;我确实没有往水壶里倒了八赫米纳酒,他也确实没有在午餐时趁热喝个精光。
§833Neque tu bibisti?
帕莱斯特里奥:你也没喝?
§833bDi me perdant, si bibi, §834si bibere potui.
卢克里奥:如果我喝了,或者我能喝的话,愿神明毁灭我!
§834bQuid iam?
帕莱斯特里奥:这又是为什么?
§834cQuia enim obsorbui; §835nam nimis calebat, amburebat gutturem.
卢克里奥:因为我是吸进去的;因为那酒太烫了,烧灼着我的喉咙。
§836Alii ebrii sunt, alii poscam potitant.
帕莱斯特里奥:有些人喝醉了,有些人一直在喝酸水。
§837bono subpromo et promo cellam creditam.
真是把仓库托付给了一个好副手和好管理员啊!
§838Tu hércle idem fáceres, si tibi esset credita: §839_840quoniam aemulari non licet, nunc invides.
卢克里奥:凭赫拉克勒斯起誓,如果托付给你,你也会做同样的事:既然你无法模仿,现在你就嫉妒了。
§841Eho an umquam prompsit antehac? responde, scelus.
帕莱斯特里奥:哎,他以前倒过酒吗? 回答我,恶棍。
§842atque ut tu scire possis, ego dico tibi: §843si falsa dices, Lucrio, excruciabere.
而且为了让你心里有数,我告诉你:如果你说谎,卢克里奥,你会受折磨的。
§844Ita vero? ut tu ipse me dixisse delices, §845post e sagina ego eiciar cellaria, §846ut tibi, si promptes, alium subpromum pares.
卢克里奥:真的吗? 好让你自己去告发说是我说的,然后我就被赶出这个肥美的仓库,这样你自己在倒酒时就可以找另一个副手。
§847Non edepol faciam.
帕莱斯特里奥:凭波吕克斯起誓,我才不会那样做。
age eloquere audacter mihi.
来,大胆地跟我说吧。
§848Numquam edepol vidi promere.
卢克里奥:凭波吕克斯起誓,我从未见过他倒酒。
verum hoc erat: §849mihi imperabat, ego promebam postea.
但事情是这样的:他命令我,然后我才倒酒。
§850Hoc illi crebro capite sistebant cadi.
帕莱斯特里奥:这就是为什么那些酒坛经常为他倒立的原因吧。
§851Non hercle tam istoc valide cassabant cadi; §852sed in célla erat paulum nimis lóculi lubrici, §853ibi erat bilibris aula sic propter cados, §854ea saepe deciens complebatur: vidi eam §855plenam atque inanem fieri, plenam maxume; §856ubi bacchabatur aula, cassabant cadi.
卢克里奥:凭赫拉克勒斯起誓,酒坛倒没有倒得那么厉害;但是仓库里有一小块地方太滑了,在酒坛旁边刚好放着一个两磅重的陶罐,它经常被装满十次:我看到它满了又空,空了又满,大多时候是满的;每当那个陶罐狂欢时,酒坛就倒了。
§857Abi, abi íntro iam.
帕莱斯特里奥:走开,快进屋去。
vos in cella vinaria §858bacchanal facitis.
你们在酒窖里举行酒神狂欢。
iam hercle ego erum ádducam a foro.
凭赫拉克勒斯起誓,我现在就要去广场把主人带回来。
§859Perii, excruciabit mé erus, domum si venerit, §860quom haec facta scibit, quia sibi non dixerim.
卢克里奥:我完了,如果主人回到家,知道发生了这些事,会因为我没有告诉他而折磨我的。
§861fugiam hercle aliquo atque hoc in diem extollam malum.
凭赫拉克勒斯起誓,我要逃到什么地方去,把这灾祸拖过今天。
§862ne dixeritis, obsecro, huic, vostram fidem.
求求你们,凭你们的信义,千万别告诉他。
§863Quo té agis?
帕莱斯特里奥:你往哪里去?
§863bMissus sum aliquo: iam huc revenero.
卢克里奥:我被派去办点事:马上就会回来。
§864Quis misit?
帕莱斯特里奥:谁派你的?
§864bPhilocomasium.
卢克里奥:菲洛科马西乌姆。
§864cAbi, actutum redi.
帕莱斯特里奥:去吧,立刻回来。
§865Quaeso tamen tu meam partem, infortunium §866si dividetur, me absente accipito tamen. —
卢克里奥:不过我求你,如果责罚要平分的话,就算我不在,也请替我领下我那一份。
§867Modo intellexi quam rem mulier gesserit: §868quia Sceledrus dormit, hunc subcustodem suom §869foras áblegavit, dum ab se huc transiret.
帕莱斯特里奥:刚才我终于明白那女人做了什么:因为司克勒德鲁斯睡着了,所以她把这个副监视人打发到外面去了,趁着她从她家穿行到这里。
placet.
太妙了。

词汇与语法注释

  1. §803Non potuit reperire, si ipsi Soli quaerendas dares — 虚拟条件句主句中的直陈式。条件从句 `si... dares` 使用未完成过去时虚拟式(表示与现在相反的虚拟,或可能的假设),而主句则使用表示能力的动词的直陈式完成时 `non potuit`(“本不可能找到”)。在拉丁语中,表示能力(posse)或义务(debere)的动词在条件句主句中通常使用直陈式而非虚拟式。
  2. §818cSorbet dormiens — 下级仓库管理员卢克里奥幽默地描述仓库管理员司克勒德鲁斯醉酒状态的场景。动词 `sorbere` 本意为“吸入、痛饮”,在此处被用来代替表示“打鼾”的 `stertere`,并在接下来的 §819–820 中解释了这两者的相似性。现在分词 `dormiens` 用作状语,表示主语的暂时状态(“在睡觉时”)。
  3. §833bDi me perdant, si bibi — 强烈否认的誓言公式(定型句)。字面意思是“如果我喝了,愿众神毁灭我”,实际上表达了强烈的否定和清白声明(“我绝对没喝”)。主句 `Di me perdant` 使用现在时虚拟式(第三人称复数)表示祝愿或诅咒。
  4. §850capite sistebant cadi — 惯用表达;`capite sistere` 意为“头朝下倒立”。此处比喻酒罐(cadi)被倒过来,里面的酒被全部倒空。不及物动词用法的 `sistebant` 意为“(酒罐)倒立”。

引用这一段

普劳图斯, 吹牛军人 §800-869. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi012.humanitext-lat2:800-869

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。