Humanitext Reader

普劳图斯 · 吹牛军人 §564-625

塞克勒德鲁斯的退场与巴莱斯特里奥等人的谋划

第 10 段,共 24 段 · 拉丁语

内容简介

塞克勒德鲁斯承认自己的错误并向佩里普莱克托梅努斯道歉,随后企图逃跑以避难。接着,巴莱斯特里奥、佩里普莱克托梅努斯和普莱乌西克莱斯聚集在一起商讨计划,普莱乌西克莱斯因给年迈的长者添麻烦而感到愧疚,但受到了勇敢追求爱情的鼓励。

§564domitos habere oportet oculos et manus §565orationemque.
一个做奴隶的,应当让自己的眼睛、双手和言语都受到约束。
§565bEgone si post hunc diem §566muttivero, etiam quod egomet certo sciam, §567dato excruciandum me: egomet me dedam tibi; §568nunc hoc mi ignosce quaeso.
从今往后,如果我唠叨一句话,哪怕是我自己确实知道的事,就把我送去受刑吧;我会把我亲自交给你;现在请原谅我这件事吧。
§568bVincam animum meum, §569ne malitiose factum id esse aps te arbitrer.
我要克制我的情绪,免得我认为那是你怀着恶意做出的。
§570ignoscam tibi istuc.
我原谅你那件事。
§570bAt tibi di faciant bene.
愿神明保佑您。
§571Ne tu hercle, si te di ament, linguam comprimes §572posthac, etiam illud quod scies nesciveris §573nec videris quod videris.
的确,凭电神赫拉克勒斯起誓,如果神明保佑你,你今后会管住你的舌头,甚至你所知道的事也要当成不知道,没看见你所看见的事。
§573bBene me mones, §574ita facere certum est.
您的劝告很好,我决定这么做了。
sed satine oratus esoratu's?
但您真的彻底不生气了吗?
§574bAbi.
去吧。
§575Numquid nunc aliud me vis?
现在您还需要我做别的什么吗?
§575bNe me noveris.
假装不认识我。
§576Dedit híc mihi verba.
这家伙骗了我。
quam benigne gratiam §577fecit, ne iratus esset.
他表现得多么宽宏大量,好像不生气似的。
scio quam rem gerat: §578ut miles cum extemplo a foro adveniat domum, §579domi cómprehendar.
我知道他打的是什么算盘:等那个军人一从广场回到家里,我就会在家里被捕。
una hic et Palaestrio §580me habent venalem: sensi et iam dudum scio.
他和巴莱斯特里奥一起,已经把我卖了;我察觉到了,而且早就知道了。
§581numquam hercle ex ista nassa ego hodie escam petam; §582nam iam aliquo aufugiam et me occultabo aliquot dies, §583dum haec consilescunt turbae atque irae leniunt.
凭赫拉克勒斯起誓,我今天绝不会去碰那个鱼笼里的饵;因为我现在就要逃到某个地方去,躲上几天,等这些风波平息,怒气消退。
§584nam uni satis populo impio merui mali.
因为我一个人,就招致了足够一个邪恶民族受的灾祸。
§586Illic hínc abscessit.
那家伙从这里离开了。
sat edepol certo scio, §587occisam saepe sapere plus multo suem: §588quoin id adimatur ne id quod vidit viderit.
凭波吕克斯起誓,我非常确信,一头被宰杀的猪往往也比他聪明得多:因为他连“不要把自己看到的东西当成看见过”的感知都被剥夺了。
§589nam illius oculi atque aures atque opinio §590transfugere ad nos.
他的眼睛、耳朵以及想法,都已经叛逃到我们这边来了。
usque adhuc actum est probe; §591nimium festivam mulier operam praehibuit.
到目前为止一切进展顺利;那个女人提供了极其令人愉快的协助。
§592redeo in senatum rusum; nam Palaestrio §593domi nunc apud me est, Sceledrus nunc autemst foris: §594frequens senatus poterit nunc haberier.
我要再次回到元老院会议中;因为巴莱斯特里奥现在在我的家里,而塞克勒德鲁斯在外面:现在可以召开全体元老院会议了。
§595ibo intro, ne, dum absum, alter sorti defuat. —
我要进去了,免得我不在的时候,另一个角色缺席他的职责。
§596Cóhibete intra limen etiam vos parumper, Pleusicles, §597sinite me prius pérspectare, ne uspiam insidiae sient §598concilium quod habere volumus.
普莱乌西克莱斯,你们大家也先在门槛里稍微呆一会儿,让我先四处打量一下,免得我们想要举行的会议遭到伏击。
nam ópus est nunc tuto loco, §599unde inimicus ne quis nostri spolia capiat consili.
因为现在需要一个安全的地方,免得敌人夺取我们计划的战利品。
§600nam bene consultum inconsultum est, si id inimicis usuist, §601neque potest quin, si id inimicis usuist, obsit tibi; §604quippe qui, si rescivere inimici consilium tuom, §605tuopte tibi consilio occludunt linguam et constringunt manus, §606atque eadem quae illis voluisti facere, illi faciunt tibi.
因为一个好的计划,如果对敌人有用,那就是没有计划,而且如果对敌人有用,必然会伤害到你;既然如此,如果敌人探知了你的计划,他们就会用你自己的计划堵住你的嘴,绑住你的双手,并且他们会把你原本想对他们做的事情,对你做出来。
§607sed speculabor, ne quis aut hinc aut ab laeva aut dextera §608nostro consilio venator adsit cum auritis plagis.
但我要密切注视,免得从这里,或从左,或从右,有猎人带着长耳朵的网来窥伺我们的计划。
§609sterilis hinc prospectus usque ad ultumam est plateam probe.
从这里一直到街道最尽头的视野完全开阔,非常好。
§610evocabo.
我要叫他们出来了。
heus Periplectomene et Pleusicles, progredimini.
喂,佩里普莱克托梅努斯和普莱乌西克莱斯,出来吧。
§611Ecce nos tibi oboedientes.
瞧,我们听从你的吩咐。
§611bFacilest imperium in bonis.
对好人发号施令很容易。
§612sed volo scíre: eodem consilio, quód intus meditati sumus, §613gerimus rem?
但我想知道:我们是在用我们在屋里商量好的同样计划来行事吗?
§613bMagis nón potest esse ad rem utibile.
没有比这更有利于这件事的计划了。
§613cImmo §614quid tibi, Pleusicles?
不,普莱乌西克莱斯,你觉得呢?
§614bQuodne vóbis placeat, displiceat mihi?
你们所赞同的事情,我怎么会反对呢?
§615quis homo sit magis meus quam tu es?
还有谁比你更贴心呢?
§615bLoquere lepide et commode.
说话真动听,真得体。
§616Pol ita decet hunc facere.
凭波吕克斯起誓,他这样表现是理所当然的。
§616bAt hoc me facinus miserum macerat §617meumque cor corpusque cruciat.
但这件事情让我这个可怜人感到煎熬,折磨着我的心灵和身体。
§617bQuid id est quod cruciat? cedo.
折磨你的是什么? 快说。
§618Me tibi istúc aetatis homini facinora puerilia §619obicere, neque te decora neque tuis virtutibus; §620ea te expetere ex opibus summis mei honoris gratia §621mihique amanti ire opitulatum atque ea te facere facinora, §622quae istaec aetas fugere facta magis quam sectari solet: §623eam pudet me tíbi in senecta obicere sollicitudinem.
让我把这些小孩子的幼稚行为,强加给您这样年纪的人,这既不符合您的身份,也不符合您的美德;您为了我的体面而竭尽全力去追求这些,并且为了帮助我这个恋爱中的人而奔走,做出那些在您这个年纪通常应该避开而不是去追求的行为:我为在您年老时给您添这样的麻烦而感到羞愧。
§624Novo modo tu homo amás, siquidem te quicquam quod faxis pudet; §625nihil amas, umbra es amantis magis quam amator, Pleusicles.
你的恋爱方式真是奇特,如果你对自己所做的事感到羞愧的话;你根本不是在恋爱,你只是一个恋人的影子,而不是一个真正的恋人,普莱乌西克莱斯。

词汇与语法注释

  1. 564domitos habere oportet — 非人称动词 `oportet` 引导对格与不定式结构。其逻辑主语在上下文或通例中指“奴隶”或说话者自身。不定式 `habere` 支配直接宾语 `oculos et manus orationemque`,而形容词 `domitos`(“被驯服的、受约束的”)作其对格宾语补足语。
  2. 575bNe me noveris — 否定副词 `ne` 与虚拟式完成时 `noveris` 连用,表示极端的禁止或否定命令。由于动词 `noscere`(“认识”)的完成时形式 `novisse` 具有现在时意义(“知道、认识”),此处的虚拟式完成时用作现在时的禁止(“不要认得我”或“假装不认识我”)。
  3. 576dedit verba — 拉丁语口语惯用语 `verba dare`(字面意为“给予言语”)的完成时态,比喻意为“欺骗、愚弄”(即只给虚无缥缈的话语而非实际行动)。
  4. 587sapere plus multo suem — 动词 `sapere` 的幽默双关用法,该词既可以表示(食物等)“有味道、尝起来”,也可以表示“有智慧、懂事”。此处讽刺说,一头被宰杀(并腌制)的猪往往比塞克勒德鲁斯更有“味道/智慧”。
  5. 608auritis plagis — 形容词 `auritus`(“有耳朵的、倾听的”)与名词 `plaga`(“猎网、陷阱”)的滑稽结合。猎网字面上并无耳朵,此处比喻“偷听者”或“探听消息的探子”所设下的罗网。
  6. 618Me tibi istuc aetatis homini — 短语 `istuc aetatis` 是对格副词短语(或中性对格代词 `istuc` 加上部分属格 `aetatis`),意为“那种年龄的”,与 `tibi` 作同位语,意为“像您这样年纪的人”。整个长句结构是一个受 §623 的非人称动词 `pudet`(“感到羞耻”)支配的对格与不定式结构(`me obicere...`)。

引用这一段

普劳图斯, 吹牛军人 §564-625. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi012.humanitext-lat2:564-625

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。