§209ecce autem aedificat: columnam mento suffigit suo.
佩里普莱克托梅努斯:“瞧,他又在盖房子了:把下巴支在手柱上。
§210apage, non placet profecto mi illaec aedificatio; §211nam os columnatum poetae esse indaudivi barbaro, §212cui bini custodes semper totis horis occubant.
去他的,我可一点也不喜欢他那盖房子的模样;因为我听说有个外国诗人在脸上顶着柱子(托着腮),总是整天有两个看守守在他身边。
§213euge, euscheme hercle astitit et dulice et comoedice; §214numquam hodie quiescet prius quam id quod petit perfecerit.
妙极了,凭赫拉克勒斯起誓,他的站姿真优雅,既像个奴隶,又像个喜剧演员;在达到他的目的之前,他今天绝不会停歇。
§215habet opinor.
我想他有主意了。
age si quid agis, vigila, ne somno stude, §216nisi quidem hic agitare mavis varius virgis vigilias.
来吧,要干就快干,保持清醒,别想着睡觉,除非你更愿意在这里挨鞭子,被打得五颜六色地守夜。
§217tibi ego dico.
我在跟你说话呢。
an heri maduisti? heus te adloquor, Palaestrio:
昨天你喝醉了吗?
§218vigila inquam, expergiscere inquam, lucet hoc inquam.
喂,我跟你说话呢,帕莱斯特里奥:醒醒,我说,睁开眼,我说,天亮了,我说。
§218bAudio.
” 帕莱斯特里奥:“我听着呢。
§219Viden hostis tibi adesse tuoque tergo obsidium? consule,
” 佩里普莱克托梅努斯:“你没看到敌人就在眼前,你的后背正面临包围吗?
§220arripe opem auxiliumque ad hanc rem: propere hoc, non placide decet.
出点主意吧,夺取这件事情的援助和救兵:这需要迅速,绝不能慢条斯理。
§221anteveni aliqua aut tú aliquosum circumduce exercitum, §222coge in obsidium perduellis, nostris praesidium para; §223interclude inimicis commeatum, tibi muni viam §224qua cibatus commeatusque ad te et legiones tuas §225tuto possit pervenire: hanc rém age, res subitaria est.
用某种方法先发制人,或者把军队引到别处绕行,把敌人逼入包围圈,为我们的人准备好防线;切断敌人的补给,为你自己修筑道路,好让粮食和给养能安全地送达你和你的军团:干起来吧,这是紧急军情。
” “只要你一个人说愿意挑起这副担子,我们就有信心能够击溃敌人。
§231bEt ego impetrare dico id quod petis.
” 佩里普莱克托梅努斯:“我也保证你会得到你所寻求的。
§232bAuden participare me quod commentus escommentu's?
” 佩里普莱克托梅努斯:“你愿意让我分享你盘算出来的妙计吗?
” 帕莱斯特里奥:“安静,容我将您引入我的智谋之域,好让您和我一样了解我的计划。
§234bSalva sumes indidem.
” 佩里普莱克托梅努斯:“我会原封不动地从那里领受。
” 帕莱斯特里奥:“我的主人浑身裹着象皮,而不是他自己的皮,他的智慧并不比一块石头多。
§236bEgo istuc scio.
” 佩里普莱克托梅努斯:“这我知道。
§237Nunc sic rationem incipisso, hánc instituam astutiam, §238ut Philocomasio huc sororem geminam germanam alteram §239dicam Athenis advenisse cúm amatore aliquo suo, §240tam similem, quam lacte lactist; ápud te eos hic devortier §241dicam hospitio.
” 帕莱斯特里奥:“现在我将这样开始筹划,设下这个计谋:我要宣称,菲洛科马西乌姆有一个孪生的亲姐妹,和她的某个情人一起从雅典来到了这里,她们长得一模一样,就像牛奶和牛奶一样相似;并且我要说他们正寄宿在您的家里做客。
§241bEuge euge, lepide, laudo commentum tuom.
” 佩里普莱克托梅努斯:“好极了,好极了! 妙不可言,我赞美你的计谋。
§242Vt si illic concriminatus sit advorsum militem §243meus conservos, eam vidisse hic cum alieno oscularier, §244eam arguam vidisse apud te contra conservom meum §245cum suo amatore amplexantem atque osculantem.
” 帕莱斯特里奥:“这样一来,如果我的那个同僚奴隶在军人面前告密,说看见她在这里和陌生人接吻,我就可以反驳那个同僚奴隶,证明他在您家里看到的是那个姐妹和她自己的情人在拥抱接吻。
§245bImmo optume.
” 佩里普莱克托梅努斯:“相反,这真是太棒了!
§246idem ego dicam, si ex me exquiret miles.
如果那个军人问起我,我也会这么说。
§246bSed simillimas
” 帕莱斯特里奥:“但是请您一定要说她们极其相似。
§247dicito esse, et Philocomasio id praecipiendum est ut sciat, §248ne titubet, si exquiret ex ea miles.
而且我们必须嘱咐菲洛科马西乌姆,好让她心里有数,免得那个军人盘问她时露出破绽。
§248bNimis doctum dolum.
” 佩里普莱克托梅努斯:“这计谋实在是太高明了。
§250bFacilest: trecentae possunt causae conligi: §251non domist, ábiit ambulatum, dormit, ornatur, lavat, §252prandet, potat: occupatast, operae non est, non potest
, §253quantum vis prolationum, dum modo hunc prima via §254inducamus, vera ut esse credat quae mentibimur.
” 佩里普莱克托梅努斯:“这很简单:可以编出成百上千个理由: ‘她不在家’、‘她散步去了’、‘她睡着了’、‘她正在打扮’、‘她正在洗澡’、 ‘她正在吃饭’、‘她正在喝酒’、‘她忙着呢’、‘她没空’、‘她来不了’,只要我们能在第一步诱导他,使他相信我们编造的谎言是真实的,你想拖延多久都行。
§255Placet ut dicis.
” 帕莱斯特里奥:“就按您说的办,我很满意。
§255bIntro abi ergo, et si isti est mulier, eam iube §256cito domum transire, atque haec ei dice monstra praecipe, §257ut teneat consilia nostra, quem ad modum exorsi sumus, §258de gemina sorore.
” 佩里普莱克托梅努斯:“那么你进去吧,如果那个女人在里面,就叫她快点回到隔壁去,并且把这些事告诉她、指点她、吩咐她,好让她记住我们的计划,就像我们刚才商量的那样,关乎双胞胎姐妹的事。
§258bDocte tíbi illam perdoctam dabo.
” 帕莱斯特里奥:“我会把她教得妥妥当当地交到您手上。
§259numquid aliud?
还有别的事吗?
§259bIntro ut abeas.
” 佩里普莱克托梅努斯:“你快进去吧。
§259cAbeo.
” 帕莱斯特里奥:“我进去了。
— §259dEt quidem ego ibo domum §260atque hominem investigando operam huic dissimulabiliter dabo, §261qui fuerit conservos qui hodie sit sectatus simiam.
—— 至于我,我要回家去,并且暗中使劲进行调查,查出今天追猴子的同僚奴隶到底是哪一个。
§262nam ille non pótuit quin sermone suo aliquem familiarium §263participaverit de amica eri, sese vidisse eam §264hic in proximo osculantem cum alieno adulescentulo.
因为那家伙不可能不向家里的某个人透露关于主人情妇的事情,说他亲眼看见她在旁边的邻居家和陌生的年轻男子接吻。
§265novi morem: egomet tacere nequeo solus quod scio.
我了解这种习性:我自己要是知道了什么,也无法独自守口如瓶。