Humanitext Reader

普劳图斯 · 埃皮狄库斯 §304-363

交付骗得的款项与计谋的告知

第 6 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

成功从佩里帕内斯处骗到巨款的埃皮迪库斯遇到了正处于绝望中的斯特拉蒂波克勒斯等人。他将钱交给了少爷,并向他们透露了自己再次蒙骗其父亲的精妙计划,使他们大为欣喜。

§304Epidice, eo veni.
佩里帕内斯:埃皮迪库斯,我要进去了。
§304bNe abitas prius quam ego ad te venero.
在我回到你这里之前,你别走开。
§305Vsque opperiar.
埃皮迪库斯:我会一直等着您的。
§305bSequere tu intro.
— 佩里帕内斯:你跟着我进来。
§305cI, numera, nil ego te moror.
— 埃皮迪库斯:去吧,数数钱吧,我一点儿也不耽搁您。
§306nullum esse opinor ego agrum in agro Attico §307aeque feracem quám hic est noster Periphanes: §308quin ex occluso atque obsignato armario §309decutio argenti tantum quantum mihi lubet.
我认为在阿提卡的土地上,都没有我们这位佩里帕内斯如此多产:因为从锁好并封存的柜子里,我能抖落出我想要的那么多银子。
§310quod pol ego metuo si senex resciverit, §311ne ulmos parasitos faciat, quae usque attondeant.
不过凭波鲁克斯起誓,我真怕老家伙要是察觉了,会把榆树枝当成食客,把我身上剥个精光。
§312sed me una turbat res ratioque, Apoecidi §313quam ostendam fidicinam aliquam conducticiam.
但有一件事和计划让我烦恼:对于阿波埃基德斯,我该如何向他展示一个雇来的女琴师。
§314atque id quoque habeo: mane me iussit senex §315conducere aliquam fidicinam sibi huc domum, §316quae, dum rem dinam faceret, cantaret sibi; §317ea conducetur atque ei praemonstrabitur §318quo pacto fiat subdola adversus senem.
不过这事我也有办法:清晨老家伙吩咐过我,给他在家里雇一个女琴师来,好在进行祭礼时为他唱歌;就雇她吧,并且要事先教好她,该如何对付那老家伙耍滑头。
§319ibo intro, argentum accipiam ab damnoso sene.
我这就进去,从那个败家的老头子手里拿钱。
§320Expectando éxedor míser atque exénteror, §321quó modo mi Épidici blánda dicta évenant.
— 斯特拉蒂波克勒斯:我焦急地等待着,可怜的我简直要被掏空、揉碎了,不知道我的埃皮迪库斯那些甜言蜜语会带来什么结果。
§322nímis diu máceror: sítne quid nécne sit, §323scíre cupió.
我被折磨得太久了:到底是有希望还是没希望,我急于想知道。
§323bPer illám tibi cópiam §324copíam parare aliám licet: scivi équidem in principio ilico §325nullám tibi esse ín illo copiam.
卡埃里布鲁斯:通过之前的那个办法,你可以准备另一个办法:其实我从一开始就立刻知道,他对你来说根本指望不上。
§325bInterii hércle ego.
斯特拉蒂波克勒斯:凭赫拉克勒斯起誓,我完蛋了。
§326Ábsurde facis qui ángas te animi; si hércle ego illum semel préndero, §327númquam inridére nos íllum inultúm sinam servom hominem.
卡埃里布鲁斯:你折磨自己的心灵真是荒谬;凭赫拉克勒斯起誓,如果我抓住了他一次,我绝不容许那个奴隶白白嘲笑我们。
§328Quíd illum facere vís, qui, tibi quoi dívitiae domi máxumae sunt,
斯特拉蒂波克勒斯:你还想让他怎么做?
§329_330is númmum nullum habés neque sodáli tuo in te cópiast.
你家里家财万贯,自己却一分钱也没有,让你这个朋友在你身上看不到任何指望。
§331Si hercle hábeam, polliceár lubens, verum áliquid aliqua aliquó modo §332alicúnde ab alíqui aliqua tíbi spes est fore méliorem fortúnam.
卡埃里布鲁斯:凭赫拉克勒斯起誓,如果我有,我乐意应允;但也许在某处、以某种方式、从某处、从某人那里,你总会有某种命运好转的希望。
§333Vaé tibi, muricide homo.
斯特拉蒂波克勒斯:去你的,你这个胆小鬼!
§333bQui tibi lubet mihi male loqui?
卡埃里布鲁斯:你为什么喜欢骂我?
§334Quippe tú mi aliquíd aliquo modo alicunde ab aliquibus blatis §335quod nusquamst neque ego id inmitto in aures meas §336nec míhi plus adiuménti †ades, quam ille quí numquam etiam nátust.
斯特拉蒂波克勒斯:因为你跟我唠叨些什么“某种事物”、“以某种方式”、“从某处”、“从某些人”,这些根本子虚乌有,我也听不进去,你对我的帮助,并不比一个从未出生的人多。
§337Fecísti iam officium tuom, me meum nunc facere oportet.
埃皮迪库斯:你已经尽了你的职责,现在该轮到我来尽我的了。
§338per hanc cúram quieto tibi licet esse—hoc quidem iam periit: §339ne quid tibi hinc in spem referas, oppido hoc pollinctum est; §340crede modo mihi: sic ego ago, sic egerunt nostri.
多亏了这份操心,你可以安下心来——至于那笔钱,它已经彻底完死透了:你别想再从这里捞到什么希望,这笔钱已经彻底死透了;只要相信我:我就是这么干的,我们的前辈也是这么干的。
§341pro di immortales, mihi hunc diem dedistis luculentum,
不朽的神明啊,你们给了我这辉煌的一天,如此顺遂而心想事成!
§342ut facilem atque impetrabilem! sed ego hinc migrare cesso, §343ut importem in coloniam hunc meo auspicio commeatum?
但我为什么还迟迟不离开这里,在我自己的吉兆下,把这笔军粮运到我的殖民地去?
§344mihi cesso, cum sto.
站着就是在耽误工夫。
sed quid hoc? ante aedis duo sodales,
但这是怎么回事?
§345erum et Chaéribulum, conspicor.
在屋子前,我看见两个伙伴,少爷和卡埃里布鲁斯。
quid hic ágitis? accipe hoc sis.
你们在这儿干什么呢? 请收下这个。
§346Quantum hic inest?
斯特拉蒂波克勒斯:这里面有多少钱?
§346bQuantum sat est, et plus satis: superfit.
埃皮迪库斯:足够多,而且绰绰有余:还有剩呢。
§347decem minis plus attuli quam tu danistae debes.
我带回来的钱,比你欠高利贷者的还多十个米纳。
§348dum tibi ego placeam atque obsequar, meum térgum flocci facio.
只要能让您高兴、听凭您差遣,我这皮肉之躯就算被打烂也不值一个钱。
§349Nam quid ita?
斯特拉蒂波克勒斯:为什么会这么说?
§349bQuia ego tuom patrem faciam parenticidam.
埃皮迪库斯:因为我会让你的父亲成为弑亲者。
§350Quid istúc est verbi?
斯特拉蒂波克勒斯:这是什么话?
§350bNil moror vetera et volgata verba; §351peratum ductarent: ego follitum ductitabo.
埃皮迪库斯:陈旧和俗套的话,我可不放在心上;让别人去骗那些带钱包的人吧;我要连皮钱袋也一起骗过来。
§352nam leno omne argentum abstulit pro fidicina (ego resolvi, §353manibus his denúmeravi) pater suam natam quam esse credit; §354nunc iterum ut fallatur pater tibique auxilium apparetur §355inveni: nam ita suasi seni atque hanc habui orationem §356ut cum rediisses ne tibi eius copia esset.
因为那个人贩子已经拿走了买下女琴师的所有钱,(我付了钱,是用这两只手亲自数给他的)就是你父亲以为是他女儿的那个女人;现在,我又找到了一个方法,让你父亲第二次受骗,并为你准备好帮手:因为我这样建议了老头子,并作了这番说辞,好让你回来的时候,没办法得到她。
§356bEuge.
斯特拉蒂波克勒斯:太妙了!
§357ea iam domist pro filia.
埃皮迪库斯:她已经待在家里充当他的女儿了。
§357bIam teneo.
斯特拉蒂波克勒斯:我现在明白了。
§357cNunc cautorem §358dedit mihi ad hanc rem Apoecidem, is ápud forum manet me,
埃皮迪库斯:现在,关于这事,他把阿波埃基德斯派给我当保证人,那人正在广场等我,好去防范。
§359caveat. §359bHaud male.
斯特拉蒂波克勒斯:不错嘛。
§359cIam ípse cautor captust.
埃皮迪库斯:那个保证人自己已经落入圈套了。
§360ipse in meo cóllo tuos pater cruminam collocavit; §361is adornat, adveniens domi extemplo ut maritus fias.
你父亲自己把钱袋挂到了我的脖子上;他正准备着让你一回到家就立刻成亲。
§362Vno persuadebit modo, si illam, quae adducta est mecum, §363mi adempsit Orcus.
斯特拉蒂波克勒斯:他能说服我的唯一方法,除非阴间之神夺走与我一同被带回来的那个女人。

词汇与语法注释

  1. 304eo veni — “eo” 既可以解释为动词“ire”(去)的第一人称单数现在时直陈式,也可以解释为副词“eo”(往那里)。结合上下文,佩里帕内斯正要进屋并命令埃皮迪库斯留在附近,因此将“eo”解释为“我进去了”(I am going in),将“veni”解释为祈使句“过来!”是最自然的读法,这也与接下来的“ne abitas”(别走开)相吻合。
  2. 311ulmos parasitos faciat, quae usque attondeant — “ulmos”(榆树枝)是用于鞭打奴隶的榆木鞭子的转喻,此处与“parasitos”(食客/寄生虫)并列。动词“attondeant”(剪毛/剥光)是一个双关语,既指食客吃光主人的家产,也指鞭子抽烂奴隶的后背。
  3. 349bparenticidam — 虽然“parenticida”通常指“弑亲者”(杀害父母的人),但在这里埃皮迪库斯以一种反讽的方式使用它,指代一个不知不觉中毁掉或剥夺了自己孩子财富的父亲,或者是“亲手摧毁自己父亲身份的人”,以此反映佩里帕内斯正陷入的荒谬处境。
  4. 351peratum ductarent: ego follitum ductitabo — “peratum”(带小钱包 pera 的人)和“follitum”(带大皮钱袋 follis 的人)都是普劳图斯创造的词汇。动词“ductare”和“ductitare”意为“愚弄、欺骗、牵着鼻子走”。埃皮迪库斯将自己与那些只能欺骗小零钱兜的普通奴隶进行对比,强调自己能把老家伙的大钱袋整袋骗走。

引用这一段

普劳图斯, 埃皮狄库斯 §304-363. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi009.humanitext-lat2:304-363

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。