Humanitext Reader

普劳图斯 · 埃皮狄库斯 §249-303

埃皮迪库斯提议抢先买下女琴师

第 5 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

埃皮迪库斯告知佩里帕内斯和阿波埃基德斯,斯特拉蒂波克勒斯借了钱准备赎回女琴师。随后他提议在儿子到达之前先买下并转移该女子的计策,并让阿波埃基德斯充当代理人。

§249quasi retruderet hominum me vis invitum.
埃皮迪库斯:仿佛有一股人潮的力量,违背我的意愿把我往回推似的。
§249bIntellego.
佩里帕内斯:我明白。
§250Ibi illa interrogavit illam: qui scis? quis id dixit tibi?
埃皮迪库斯:接着她问另一个人:“你怎么知道的? 谁告诉你的?
§251“quin hodie adlatae tabellae sunt ad eam a Stratippocle, §252eum argentum sumpsisse apud Thébas ab danista faenore, §253id paratum et sese ob eam rem id ferre.
” “因为今天斯特拉蒂波克勒斯给她送来了写板(信),说他在底比斯的高利贷者那里借了带利息的钱,钱已经准备好了,他正为了这件事把钱带回来。
§253bCerto ego occidi.
” 佩里帕内斯:我确实完蛋了。
§254Haec sic aibat: sic audivisse ex eapse atque epistula.
埃皮迪库斯:她是这样说的:她是从她本人和信中得知这事的。
§255Quid ego nunc faciam? consilium a te expetesso, Apoecides.
佩里帕内斯:我现在该怎么办? 阿波埃基德斯,我向你寻求建议。
§256Reperiamus aliquid calidi conducibilis consili.
阿波埃基德斯:让我们想个迅速而有用的对策。
§257nam ille quidem aut iam hic aderit, credo hercle, aut iam adest.
因为那家伙确实要么很快就会到这,凭赫拉克勒斯起誓,要么已经到了。
§257bSi aequom siet §258me plus sapere quam vos, dederim vobis consilium catum, §259quod laudetis, ut ego opino, uterque, §259bErgo ubi id est, Epidice?
埃皮迪库斯:如果我比你们更聪明是合乎情理的,我就会给你们出个绝妙的主意,我想你们两位都会称赞它的,佩里帕内斯:那它在哪儿呢,埃皮迪库斯?
§260Atque ad eam rem conducibile.
埃皮迪库斯:而且对这事很有用。
§260bQuid istuc dubitas dicere?
佩里帕内斯:你为什么犹豫着不说呢?
§261Vos priores esse oportet, nos posterius dicere, §262qui plus sapitis.
埃皮迪库斯:应该由你们先说,我们后说,你们是更聪明的人。
§262bEia vero, age díc.
佩里帕内斯:喂,快说吧。
§262cAt deridebitis.
埃皮迪库斯:但是你们会笑话我的。
§263Non edepol faciemus.
佩里帕内斯:凭波鲁克斯起誓,我们绝不笑话。
§263bImmo, si placebit, utitor, §264consilium si non placebit, reperitote rectius.
埃皮迪库斯:不,如果你们中意,就采用它,如果这个主意不中意,你们就找个更好的。
§265mihi istic nec seritur nec metitur, nisi ea quae tu vis volo.
对我来说,在这件事上既无所求,也无所失。 只要我顺从您的意愿就行。
§266Gratiam habeo; fac participes nos tuae sapientiae.
佩里帕内斯:我很感激;让我们分享你的智慧吧。
§267Continuo arbitretur uxor tuo gnato atque ut fidicinam §268illam quam is volt liberare, quae illum corrumpit tibi, §269ulciscare atque ita curetur, usque ad mortem ut serviat.
埃皮迪库斯:应该立刻给你儿子定下一门亲事,而至于那个女琴师—— 那个他想赎身、败坏你家风的女人,你应该惩罚她,并妥善安排,让她做奴隶直到死。
§270Fieri oportet.
佩里帕内斯:必须得这样做。
§270bFacere cupio quidvis, dum id fiat modo.
只要能成,我愿意做任何事。
§270cEm, §271nunc occasiost faciundi, prius quam in urbem advenerit, §272sicut cras hic aderit, hodie non venit.
埃皮迪库斯:瞧,现在就是动手的机会,在他回到城里之前,正如他明天才会到这,今天他不会来。
§272bQui scis?
佩里帕内斯:你怎么知道?
§272cScio.
埃皮迪库斯:我知道。
§273quia mihi alius dixit qui illinc venit, mane hic adfore.
因为另一个从那边来的人告诉我,他明天早上会到这里。
§274Quin tu eloquere, quid faciemus?
佩里帕内斯:你为什么不快点说,我们该怎么做?
§274bSic faciundum censeo §275quasi tu cupias liberare fidicinam animi gratia §276quasique ames vehementer tu illam.
埃皮迪库斯:我认为应该这样做:假装是你自己因为一时的兴致想为女琴师赎身,并且假装你疯狂地爱着她。
§276bQuam ad rem istuc refert?
佩里帕内斯:这跟我们的目的有什么关系?
§276cRogas?
埃皮迪库斯:您还问?
§277ut enim praestines argento, prius quam veniat filius, §278atque ut eam te in libertatem dicas emere, §278bIntellego.
这样你就能在儿子回来之前,用钱把她买下来,并且你可以说,你买下她是为了给她自由,佩里帕内斯:我明白了。
§279Vbi erit empta, ut aliquo ex urbe amoveas; nisi quid est tua §280secus sententia.
埃皮迪库斯:买下之后,就把她移到城外某个地方去;除非您的想法与此不同。
§280bImmo docte.
佩里帕内斯:不,想得高明。
§280cQuid tua autem, Apoecides?
那么你呢,阿波埃基德斯?
§281Quid ego iam nisi te commentum nimis astute intellego?
阿波埃基德斯:我现在除了看出你出了一个极其精妙的主意之外,还能看出什么呢?
§282Iam simul igitur amota ei erit omnis consultatio §283nuptiarum, ne gravetur quod velis.
埃皮迪库斯:这样,他关于婚姻的任何异议同时也就被排除了,免得他不乐意接受你的期望。
§283bVive sapis, §284et placet.
佩里帕内斯:你真聪明,我也同意。
§284bTum tu igitur calide quidquid acturu'sacturus es age.
阿波埃基德斯:那么,你打算怎么做,就赶紧动手吧。
§285Rem hercle loquere.
佩里帕内斯:凭赫拉克勒斯起誓,说得对。
§285bEt repperi, haec te qui abscedat suspicio.
埃皮迪库斯:而且我也找到了让这个嫌疑从您身上消除的方法。
§286Sine me scire.
佩里帕内斯:让我听听。
§286bScibis, audi.
埃皮迪库斯:您会知道的,听着。
§286cSapit hic pleno pectore.
阿波埃基德斯:这家伙真是聪明透顶。
§287Opus est homine qui illo argentum deferat pro fidicina; §288nam te nolo neque opus factost.
埃皮迪库斯:需要有一个人把钱送过去,替您赎买女琴师;因为我不希望您去,也没必要去。
§288bQuid iam?
佩里帕内斯:这是为什么?
§288cNe te censeat §289fili causa facere, §289bDocte.
埃皮迪库斯:免得他以为您是在为了儿子的缘故而做这事,佩里帕内斯:聪明。
§289cQuo illum ab illa prohibeas: §290ne qua ob eam suspicionem difficultas evenat.
埃皮迪库斯:即以此来阻止他接近她;免得因为那个嫌疑而产生什么麻烦。
§291Quém hominem inveniemus ad eam rem utilem?
佩里帕内斯:我们要找谁来做这件合适的事呢?
§291bHic erit optimus, §292hic poterit cavere recte, iura qui et leges tenet.
埃皮迪库斯:这位就是最合适的人选,这位精通法律和规章,能够妥善防范(契约风险)。
§293Epidico habeas gratiam.
阿波埃基德斯:你应该感谢埃皮迪库斯。
§293bSed ego istuc faciam sedulo: §294ego illum conveniam atque adducam hunc ad eum quoiast fidicina, §295atque argentum ego cum hoc feram.
不过,我会尽心去做这事的:我去见那个人,并把这位带到拥有女琴师的那个人那里,我会和这位一起把钱送过去。
§295bQuanti émi potest minimo?
佩里帕内斯:最少能用多少钱买下?
§295cIllane?
埃皮迪库斯:她吗?
§296ad quadraginta fortasse eam posse emi minimo minis.
最少大概用四十个米纳就能买下。
§297verum si plus dederis, referam, nihil in ea re captiost.
不过,要是您多给了,我会带回来的,这事绝无欺诈。
§298atque id non decem occupatum tibi erit argentum dies.
而且这笔钱不会被占用十天以上。
§299Quidum?
佩里帕内斯:怎么说?
§299bQuia enim mulierem alius illam adulescens deperit, §300auro opulentus, magnus miles Rhodius, raptor hostium, §301gloriosus: is emet illam de te et dabit aurum lubens.
埃皮迪库斯:因为事实上另一个年轻人对那女人迷恋得要死,一个很有钱的、来自罗德岛的大军人,掠夺敌人的,爱吹牛的:他会从您手里买下她,并乐意付钱。
§302face modo, est lucrum hic tibi amplum.
只要去做就行,这儿对您来说利益丰厚。
§302bDeos quidem oro.
佩里帕内斯:我向神明祈祷。
§302cImpetras.
埃皮迪库斯:您的愿望会实现的。
§303Quin tu is intro atque huic argentum promis? ego visam ad forum.
您为什么不进屋去,把钱许给这位呢? 我去广场看看。

词汇与语法注释

  1. §249quasi retruderet — 由 *quasi* 引导的虚拟式未完成过去时,表示虚拟的比较或假设,生动地描绘出埃皮迪库斯仿佛受到某种不可抗拒的力量,被推回去听那些女人谈话的情景。
  2. §258dederim — 条件句主句中的潜能虚拟式完成时。主句中的 *dederim* 起到委婉断言的作用,谨慎地表示一种可能性(“我本可以给你们”),使语气更加温和。
  3. §265nec seritur nec metitur — 源自农业的拉丁语谚语(“对我来说既不播种也不收割”),意为“此事与我没有直接的利害关系”或“对我个人而言无所谓损益”。
  4. §288cNe te censeat — 由 *ne* 引导的否定目的从句。从句动词 *censeat* 使用现在虚拟时,其后直接接对格加不定式结构 *te... facere*(以 *te* 为逻辑主语),意为“免得他以为您在做这事”。

引用这一段

普劳图斯, 埃皮狄库斯 §249-303. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi009.humanitext-lat2:249-303

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。