§148Alienus ego? alienus illi? aha, Hegio,
埃尔加西路斯:我是外人? 他也是外人?
§149numquam istuc dixis neque animum induxis tuom; §150tibi ille únicust, mi etiam unico magis unicus.
哎呀,赫吉奥,绝不要说那样的话,也别让它进入您的脑海;对您来说他是独一无二的,但对我来说,他是比独一无二还要独一无二的存在。
§151Laudo, malum cum amici tuom ducis malum.
赫吉奥:当把朋友的不幸视为自己的不幸时,我赞赏你。
§152nunc habe bonum animum.
现在,振作起来。
埃尔加西路斯:(旁白)哎呀,这让他感到痛苦,因为现在吃东西的“军队”已经解散了。
赫吉奥:在此期间,难道你没有找到任何一个人,能指挥你所说的这支被解散了的“军队”吗?
§156Quid credis? fugitant omnes hanc provinciam, §157quoi optigerat postquam captust Philopolemus tuos.
埃尔加西路斯:您怎么看? 大家都在逃避这个“行省”,自从您的菲洛波勒姆斯被俘后,无论谁抽中它。
§158Non pol mirandum est fugitare hanc provinciam.
赫吉奥:凭波鲁克斯发誓,难怪大家都逃避这个行省。
§159multis et multigeneribus opus est tibi §160militibus: primumdum opus est Pistorensibus; §161eorum sunt aliquot genera Pistorensium: §162opus Pániceis est, opus Placentinis quoque; §163opus Turdetanis, opust Ficedulensibus; §164iam maritumi omnes milites opus sunt tibi.
你需要许多且多种多样的士兵:首先,需要“皮斯托利亚”的士兵;那些“皮斯托利亚”士兵里也有好几种:需要“帕尼克斯”兵,也需要“普拉肯提亚”兵;需要“图尔德塔尼亚”兵,也需要“菲塞杜拉”兵;现在所有的海军士兵你也都需要。
§165Vt saepe summa ingenia in occulto latent;
埃尔加西路斯:高超的才能往往隐藏在暗处!
§166hic qualis imperator nunc privatus est.
这个人现在虽然是个平民,但他是多么出色的统帅啊。
赫吉奥:只要振作起来就好,因为我相信这几天内就能把他带回家。
§169nam eccum hic captivom adulescentem intus Aleum, §170prognatum genere summo et summis ditiis: §171hoc illum me mutare confido pote.
因为看啊,这屋里有一个来自埃利斯的年轻战俘,出身自极高贵的家族,财产也极其雄厚:我相信,我能用他换回我自己的儿子。
§172Ita di deaeque faxint.
埃尔加西路斯:愿诸神如您所愿。
sed num quo foras §173vocatus es ad cenam?
不过,您有没有被邀请去外面吃晚饭?
§173bNusquam, quod sciam.
赫吉奥:据我所知,哪儿也没有。
§174sed quid tu id quaeris?
但你为什么问这个?
埃尔加西路斯:因为今天是我的生日;因此我希望您能被您自己邀请去您家里吃晚饭。
§176Facete dictum.
赫吉奥:说得真俏皮!
sed si pauxillo potes §177contentus esse.
但前提是你能对极少的分量感到满足的话。
埃尔加西路斯:只要不是极其微薄就行,因为那种一成不变的伙食,我自己在家里就能天天享用。
§179age sis, roga emptum: nisi qui meliorem adferet §180quae mi atque amicis placeat condicio magis, §181quasi fundum vendam, meis me addicam legibus.
来吧,请给个报价吧:除非有人带来更好的报价,能更让我和我的朋友们满意,就像出让田产一样,我会按我自己的条款把我自己判定给您。
§182Profundum vendis tu quidem, haud fundum, mihi.
赫吉奥:你卖给我的分明是深渊,根本不是田产。
§183sed si venturu's, temperi.
不过你要是来,可得准时。
§183bEm, vel iam otium est.
埃尔加西路斯:瞧,我现在随时都可以。
赫吉奥:那你就去吧,去猎只野兔:现在你只抓到了一只鼬鼠;因为我的饮食经常走在怪石嶙峋的路上。
埃尔加西路斯:您绝不能用那个击败我,赫吉奥,别指望了:无论如何,我都会带着“穿好鞋”的牙齿来。
§188Asper meus victus sane est.
赫吉奥:我的饮食确实充满了荆棘。
§188bSentisne essitas?
埃尔加西路斯:您平时都吃荨麻吗?
§189Terrestris cena est.
赫吉奥:这是陆地的晚餐。
§189bSus terrestris bestia est.
埃尔加西路斯:猪也是陆地的野兽啊。
§190Multis holeribus.
赫吉奥:有大量的蔬菜。
§190bCurato aegrotos domi.
埃尔加西路斯:那您还是留给家里的病人吃吧。
§191numquid vis?
赫吉奥:你还有什么事吗?
§191bVenias temperi.
埃尔加西路斯:请您准时来。
§191cMemorem mones.
赫吉奥:你是在提醒一个记性好的人。
—— 我要进屋去算算小账,看看我在钱庄那儿还有多少钱。
§194ad fratrem, quo ire dixeram, mox ivero.
待会儿我就去我刚才说过的兄弟那里。
— §195Si di ímmortales íd voluerunt, vós hanc aerumnam éxsequi, §196decét id pati animo aéquo: si id faciétis, levior lábos erit.
—— 监管:如果永恒的神明意欲让你们承受这场灾难,那就应当心平气和地去承受:如果你们这样做,痛苦就会减轻一些。
§197domi fuístis, credo, líberi: §198nunc servitus si evenit, ei vos morigerari mos bonust §199et erili imperio eamque ingeniis vostris lenem reddere.
在你们家乡,我相信,你们曾是自由人;如今若是落入奴役,那么顺从它是很好的习惯,并且要在主人的统治下,用你们自己的性情使其变得温和。
§200indigna digna habenda sunt, erus quae facit.
主人所做的事,纵使不公,也必须视为合情合理。
§200aOh oh oh.
俘虏们:噢,噢,噢。
§201Éiulatione haud opus est, oculis haud lacrimantibus: §202in ré mala animo sí bono utare, ádiuvat.
监管:没有必要哀号,也不必眼泪汪汪:在逆境中若能保持良好心态,自会有所帮助。
§203At nós pudet, quia cúm catenis súmus.
俘虏:但我们感到羞耻,因为我们带着锁链。
§203bAt pigeat póstea §204nostrum erum, si vos éximat vínculis, §205aút solutós sinat, quós argento émerit.
监管:但是,如果我们的主人解开你们的锁链,或者放任获得自由的你们,而这些他花钱买来的人却逃之夭夭,那他事后就该心痛了。
§206Quid a nóbis metuit? scímus nos
俘虏:他担心我们什么?
§207nóstrum officiúm quod est, sí solutós sinat.
如果他任由我们自由,我们知道自己的职责是什么。
§208Át fugam fíngitis: séntio quam rem ágitis.
监管:但你们正在筹划逃跑:我看穿了你们在耍什么花样。
§209Nós fugiamus? quó fugiamus?
俘虏:我们逃跑? 我们能逃到哪里去?
§209bIn patriam.
监管:回你们的祖国。
§209cApage, haud nós id deceat,
俘虏:去你的!
§210fúgitivos imitári.
去效仿那些逃兵并不适合我们。
§210bImmo edepol, si érit occasio, haúd dehortor.
监管:不,凭波鲁克斯发誓,如果有机会,我倒不反对。
§211Únum exoráre vos sínite nos.
俘虏:请允许我们恳求你们答应一件事。
§211bQuídnam id est?
监管:究竟是什么事?
§214Fíat.
监管:好吧。
abscédite hinc: nós concedámus huc.
退到这边去:我们退到这儿来。
§215séd brevem orátionem íncipisse.
但你们只能开始一段简短的对话。
§215aEm istúc mihi certum erat.
俘虏:瞧,我正是这么打算的。
cóncede huc.
退到这边来。
§216Abíte ab ístis.
监管:离他们远一点。