§408neque ego umquam nisi hodie ad Bacchas veni in Bacchanal coquinatum, §409ita me miserum et meos discipulos fustibus male contuderunt.
(孔格里奥)除了今天,我从未为了做饭而来到巴克科斯的狂女们中间、进入这巴克科斯信徒的狂欢之地,他们用棍棒把我和我的徒弟们打得如此惨重。
§410totús doleo atque oppidó perii, ita me íste habuit senex gýmnasium; §411áttat, perii hercle ego miser, §411aáperit bacchanal, adest, §412séquitur.
我全身酸痛,简直彻底完完,那个老头子竟把我当成了练武场;哎呀,凭赫拉克勒斯起誓,我这可怜的人完蛋了,狂欢之地门开了,他就在那里,追过来了。
scio quam rem geram: hoc §412aipsús magistér me dócuit.
我知道该怎么办:这招师傅亲自教过我。
§413neque lígna ego usquam gentium praebéri vidi púlchrius, §414itaque ómnis exegit foras, me atque hos, onustos fustibus.
我活在世上,还从未见过有地方能把“柴火”提供得如此体面,因此他把我们所有人都赶了出来,让我和这些人背了满满一挂棍棒。
§415Redi.
(埃乌克里翁)给我回来。
quó fugis nunc? téne, tene.
你现在往哪儿逃? 抓住他,抓住他!
§415bQuid, stólide, clamas?
(孔格里奥)蠢货,你瞎嚷嚷什么?
§416Quia ad trís viros iam ego déferam nomén tuom.
(埃乌克里翁)因为我马上就要去向三政官控告你的名字!
§416bQuam ob rem?
(孔格里奥)凭什么?
§417Quia cultrum habes.
(埃乌克里翁)因为你带着刀。
§417bCocum decet.
(孔格里奥)这适合一个厨师。
§418bIstud male factum arbitror, quia nón latus fódi.
(孔格里奥)我觉得那真是一件憾事,因为我没能刺穿你的肋骨。
§419Homo nullust te scelestior qui vivat hodie, §420neque quoi égo de industria ámplius male plús libens fáxim.
(埃乌克里翁)今天活在世上的人中,没有比你更恶毒的了,也没有谁能让我更乐意、更有意去多加惩治。
§421Pol etsí taceas, palam id quidem est: res ipsa testist; §422ita fustibus sum mollior magis quam úllus cinaédus.
(孔格里奥)凭波吕克斯起誓,就算你闭嘴,这事也是明摆着的:事实本身就是证据;因为我被棍棒揍得比任何男娼都要软。
§423sed quid tibi nos tactiost, mendice homo?
不过你干嘛动我们,你这穷要饭的?
§423bQuae res?
(埃乌克里翁)什么事?
§424etiam rogitas? an quia minus quam aéquom erat feci?
(埃乌克里翁)你还问? 难道是因为我打得比应得的还轻了?
§425Sine, at hércle cum magnó malo tuo, si hóc caput séntit.
(孔格里奥)住手,但凭赫拉克勒斯起誓,如果你这脑袋还有感觉,这会给你带来大祸。
§426Pol ego haud scio quid post fuat: tuom núnc caput séntit.
(埃乌克里翁)凭波吕克斯起誓,我可管不着以后会发生什么:现在感到疼的是你的脑袋。
§427sed in aedibus quid tibi meis nam erat negoti
但是,在我不在家的时候,在我的房子里,如果我没有吩咐,你到底有什么事?
§428me absente, nisi ego iusseram? volo scíre.
我想知道。
§428bTace érgo.
(孔格里奥)那你就闭嘴。
§429quia venimus coctum ad nuptias.
因为我们是来为婚礼做饭的。
(埃乌克里翁)该死,你管什么闲事,我是吃生的还是吃熟的,除非你是我的监护人?
§431Volo scire, sínas an non sinas nos coquere hic cenam?
(孔格里奥)我想知道,你到底准不准许我们在这里做晚饭?
§432Volo scire ego item, meae domi mean sálva futura?
(埃乌克里翁)我也同样想知道,在我的家里,我的财产能安然无恙吗?
(孔格里奥)我只希望我自己带过来的那些东西能平安带回去:我绝没有觊觎你东西的想法。
§434bScio, né doce, novi.
(埃乌克里翁)我知道,不用你教,我心里清楚。
§435Quid est quá prohibes nunc gratia nos coquere hic cenam?
(孔格里奥)你现在凭什么理由阻挠我们在这里做晚饭?
§436quid fecimus, quid diximus tibi secus quam velles?
我们对你做了什么,或者说了什么不合你心意的话?
§437Etiam rogitas, sceleste homo, qui angulós in omnis §438mearum aedium et conclavium mihi pervium facitis?
(埃乌克里翁)你还问,无耻之徒,你们竟把我房子和房间的每一个角落都变得任由你们进出?
§439ibi ubí tibi erat negotium, ad focum si adesses, §440non fissile auferres caput: merito id tibi factum est.
如果你在你该干活的地方、在炉子旁边待着,你也就不会带着一个被开瓢的脑袋回来了:这是你自找的。
§441adeo ut tu meam sententiam iam noscere possis: §442si ad ianuam huc accesseris, nisi iussero, propius, §443ego te faciam miserrimus mortalis uti sis.
这样你现在就能明白我的决心了:如果你擅自靠近这扇门,除非我有命令,我会让你成为这世上最悲惨的人。
§444scis iam meam sententiam.
你现在知道我的决心了。
— §444bQuo abis? redi rursum.
— (孔格里奥)你去哪儿? 给我回来!
§445ita me bene amet Laverna, uti te iam, nisi reddi §446mihí vasá iubes, pípulo hic differam ante aédis.
愿拉威尔那神保佑我,如果你现在不吩咐把我的器皿还给我,我定要在这大门口大声辱骂你、让你颜面扫地!
§447quíd ego nunc agám? ne ego edepol véni huc auspició malo.
我现在该怎么办? 凭神明起誓,我真的是带着凶兆到这儿来的。
§448nummo sum conductus: plus iam medico mercedest opus.
我只为一个银币被雇来:现在需要的医药费都比这多。
§449Hoc quidem hercle, quoquo íbo, mecum erit, mecum feram, §450neque isti id in tantis periclis umquam committam ut siet.
(埃乌克里翁)这个凭赫拉克勒斯起誓,无论我走到哪儿都必须带着它,我要随身携带着它,我绝不会在如此巨大的危险中把它留在那里。
§451ite sane nunciam omnes, et coqui et tibicinae, §452etiam íntro duce, si vis, vel gregem venalium, §453coquite, facite, festinate nunciam quantum libet.
现在你们全都进去吧,不管是厨师还是女长笛手,如果你愿意,甚至带一整群待售的奴隶进去也行,做饭吧,干活吧,现在随你们怎么高兴就怎么快点干吧。
§454Temperi, postquam implevisti fusti fissorum caput.
(孔格里奥)真是时候啊,在你用棍棒把我的脑袋揍出这么多窟窿之后。
§455Intro abite, opera huc conducta est vostra, non oratio.
(埃乌克里翁)给我进去,这里雇的是你们的劳力,不是你们的唠叨。
§456Heus, senex, pro vapulando hercle égo abs te mercedem petam.
(孔格里奥)喂,老头儿,凭赫拉克勒斯起誓,我要向你索取被揍的赔偿。
§457coctum ego, non vapulatum, dudum conductus fui.
我刚才被雇来是做饭的,不是来挨打的。
§458Lege agito mecum.
(埃乌克里翁)依法起诉我吧。
molestus ne sis.
别在这儿烦人。
i et cenam coque, §459aut abi in malum cruciatum ab aedibus.
去把晚饭做好,或者是从我的房子里滚去地狱受死。
§459bAbi tu modo.
(孔格里奥)你自己去死吧。
— §460Illic hinc abiit.
— (埃乌克里翁)那家伙进去了。
di immortales, facinus audax incipit §461qui cum opulento pauper homine coepit rem habere aut negotium.
不朽的神明啊,当一个穷人开始与富人发生关系或打交道时,真是开始了一桩冒险。