Humanitext Reader

欧几里得 · 几何原本 §6.prop.20#1

相似多边形的三角形分割与对应边的双倍比

第 98 段,共 316 段 · 希腊语

内容简介

本节开始证明相似多边形可分割为相似三角形,且个数相等并对应于整体,以及多边形之比是其对应边之比的双倍比。

§6.prop.20#1τὰ ὅμοια πολύγωνα εἴς τε ὅμοια τρίγωνα διαιρεῖται καὶ εἰς ἴσα τὸ πλῆθος καὶ ὁμόλογα τοῖς ὅλοις, καὶ τὸ πολύγωνον πρὸς τὸ πολύγωνον διπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ ὁμόλογος πλευρὰ πρὸς τὴν ὁμόλογον πλευράν.
相似多边形可分割为相似三角形,且个数相等并对应于整体,且多边形对多边形的比是其对应边对对应边之比的双倍比。
ἔστω ὅμοια πολύγωνα τὰ ΑΒΓΔΕ, ΖΗΘΚΛ, ὁμόλογος δὲ ἔστω ἡ ΑΒ τῇ ΖΗ·
设 ABΓΔE、ZHΘKΛ 为相似多边形,且设 AB 对应于 ZH。
λέγω, ὅτι τὰ ΑΒΓΔΕ, ΖΗΘΚΛ πολύγωνα εἴς τε ὅμοια τρίγωνα διαιρεῖται καὶ εἰς ἴσα τὸ πλῆθος καὶ ὁμόλογα τοῖς ὅλοις, καὶ τὸ ΑΒΓΔΕ πολύγωνον πρὸς τὸ ΖΗΘΚΛ πολύγωνον διπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ ΑΒ πρὸς τὴν ΖΗ. ἐπεζεύχθωσαν αἱ ΒΕ, ΕΓ, ΗΛ, ΛΘ. καὶ ἐπεὶ ὅμοιόν ἐστι τὸ ΑΒΓΔΕ πολύγωνον τῷ ΖΗΘΚΛ πολυγώνῳ, ἴση ἐστὶν ἡ ὑπὸ ΒΑΕ γωνία τῇ ὑπὸ ΗΖΛ. καί ἐστιν ὡς ἡ ΒΑ πρὸς ΑΕ, οὕτως ἡ ΗΖ πρὸς ΖΛ. ἐπεὶ οὖν δύο τρίγωνά ἐστι τὰ ΑΒΕ, ΖΗΛ μίαν γωνίαν μιᾷ γωνίᾳ ἴσην ἔχοντα, περὶ δὲ τὰς ἴσας γωνίας τὰς πλευρὰς ἀνάλογον, ἰσογώνιον ἄρα ἐστὶ τὸ ΑΒΕ τρίγωνον τῷ ΖΗΛ τριγώνῳ· ὥστε καὶ ὅμοιον·
我说,多边形 ABΓΔE、ZHΘKΛ 被分割为相似三角形,且个数相等并对应于整体,且多边形 ABΓΔE 对多边形 ZHΘKΛ 的比是 AB 对 ZH 之比的双倍比。 设连接 BE、EΓ、HΛ、ΛΘ。 又因为多边形 ABΓΔE 相似于多边形 ZHΘKΛ,角 BAE 等于角 HZΛ。 且正如 BA 对 AE,HZ 对 ZΛ。 因此,因为 ABE、ZHΛ 是两个三角形,具有一个等角,且夹等角的边成比例,所以三角形 ABE 与三角形 ZHΛ 是等角的;从而也是相似的;因此角 ABE 等于角 ZHΛ。
ἴση ἄρα ἐστὶν ἡ ὑπὸ ΑΒΕ γωνία τῇ ὑπὸ ΖΗΛ. ἔστι δὲ καὶ ὅλη ἡ ὑπὸ ΑΒΓ ὅλῃ τῇ ὑπὸ ΖΗΘ ἴση διὰ τὴν ὁμοιότητα τῶν πολυγώνων·
又因为多边形的相似性,整个角 ABΓ 也等于整个角 ZHΘ。
λοιπὴ ἄρα ἡ ὑπὸ ΕΒΓ γωνία τῇ ὑπὸ ΛΗΘ ἐστιν ἴση.
因此,剩余的角 EBΓ 等于角 ΛHΘ。
καὶ ἐπεὶ διὰ τὴν ὁμοιότητα τῶν ΑΒΕ, ΖΗΛ τριγώνων ἐστὶν ὡς ἡ ΕΒ πρὸς ΒΑ, οὕτως ἡ ΛΗ πρὸς ΗΖ, ἀλλὰ μὴν καὶ διὰ τὴν ὁμοιότητα τῶν πολυγώνων ἐστὶν ὡς ἡ ΑΒ πρὸς ΒΓ, οὕτως ἡ ΖΗ πρὸς ΗΘ, διʼ ἴσου ἄρα ἐστὶν ὡς ἡ ΕΒ πρὸς ΒΓ, οὕτως ἡ ΛΗ πρὸς ΗΘ, καὶ περὶ τὰς ἴσας γωνίας τὰς ὑπὸ ΕΒΓ, ΛΗΘ αἱ πλευραὶ ἀνάλογόν εἰσιν·
又因为,由于三角形 ABE、ZHΛ 的相似性,正如 EB 对 BA,ΛH 对 HZ;但确实,也由于多边形的相似性,正如 AB 对 BΓ,ZH 对 HΘ。 从而通过等比,正如 EB 对 BΓ,ΛH 对 HΘ,且夹等角 EBΓ、ΛHΘ 的边成比例。
ἰσογώνιον ἄρα ἐστὶ τὸ ΕΒΓ τρίγωνον τῷ ΛΗΘ τριγώνῳ· ὥστε καὶ ὅμοιόν ἐστι τὸ ΕΒΓ τρίγωνον τῷ ΛΗΘ τριγώνῳ.
因此,三角形 EBΓ 与三角形 ΛHΘ 等角;从而三角形 EBΓ 也相似于三角形 ΛHΘ。
διὰ τὰ αὐτὰ δὴ καὶ τὸ ΕΓΔ τρίγωνον ὅμοιόν ἐστι τῷ ΛΘΚ τριγώνῳ.
因同样的原因,三角形 EΓΔ 也相似于三角形 ΛΘK。
τὰ ἄρα ὅμοια πολύγωνα τὰ ΑΒΓΔΕ, ΖΗΘΚΛ εἴς τε ὅμοια τρίγωνα διῄρηται καὶ εἰς ἴσα τὸ πλῆθος.
因此,相似多边形 ABΓΔE、ZHΘKΛ 被分割为相似三角形且个数相等。
λέγω, ὅτι καὶ ὁμόλογα τοῖς ὅλοις, τουτέστιν ὥστε ἀνάλογον εἶναι τὰ τρίγωνα, καὶ ἡγούμενα μὲν εἶναι τὰ ΑΒΕ, ΕΒΓ, ΕΓΔ, ἑπόμενα δὲ αὐτῶν τὰ ΖΗΛ, ΛΗΘ, ΛΘΚ, καὶ ὅτι τὸ ΑΒΓΔΕ πολύγωνον πρὸς τὸ ΖΗΘΚΛ πολύγωνον διπλασίονα λόγον ἔχει ἤπερ ἡ ὁμόλογος πλευρὰ πρὸς τὴν ὁμόλογον πλευράν, τουτέστιν ἡ ΑΒ πρὸς τὴν ΖΗ.
我说,它们也对应于整体,也就是说,使这些三角形比例相称, ABE、EBΓ、EΓΔ 是前项,而 ZHΛ、ΛHΘ、ΛΘK 是它们对应的后项,并且多边形 ABΓΔE 对多边形 ZHΘKΛ 的比是对应边对对应边之比的双倍比,即 AB 对 ZH。

词汇与语法注释

  1. §6.prop.20#1διʼ ἴσου — 欧几里得几何学中的专业术语,意为“等比(ex aequali)”,指在比例关系中消去中间项、使首尾两项之比相等。此处由 (EB : BA) = (ΛH : HZ) 以及 (BA : BΓ) = (HZ : HΘ) 导出 (EB : BΓ) = (ΛH : HΘ)。
  2. §6.prop.20#1ὁμόλογα τοῖς ὅλοις — 形容词 `ὁμόλογα`(对应的、成比例的)后接与格 `τοῖς ὅλοις`(整体[的多边形])。表示分割出来的各个三角形与整体的多边形在比例关系上相对应,紧随其后的 `τουτέστιν ὥστε ἀνάλογον εἶναι τὰ τρίγωνα`(也就是说,使这些三角形比例相称)进一步阐明了这一含义。

引用这一段

欧几里得, 几何原本 §6.prop.20#1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg1799.tlg001.humanitext-grc2:6.prop.20%231

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。