Humanitext Reader

阿庇安 · 叙利亚战记 §419-421

温泉关大捷与西庇阿兄弟的当选

第 8 段,共 27 段 · 希腊语

内容简介

罗马军在温泉关战役中大败安条克军,国王逃往亚洲。罗马人在继续清剿埃托利亚的同时,选举卢基乌斯·西庇阿为下任指挥官以远征亚洲,并由阿非利加努斯担任其顾问。

§419γενομένης δʼ ἐν χερσὶ τῆς μάχης, τὰ μὲν πρῶτα τὸν Μάνιον οἱ ψιλοὶ πανταχόθεν περιτρέχοντες ἐλύπουν·
当战斗转为白兵战时,起初轻装步兵在四周奔跑,给马尼乌斯造成了很大的麻烦。
ἐπεὶ δὲ αὐτοὺς φιλοπόνως δεχόμενός τε καὶ ἀναχωρῶν καὶ αὖθις ἐπιὼν ἐτρέψατο, τοὺς μὲν ψιλοὺς ἡ φάλαγξ ἡ τῶν Μακεδόνων διαστᾶσα ἐς αὑτὴν ἐδέξατο καὶ συνελθοῦσα ἐκάλυψε, καὶ τὰς σαρίσσας ἐν τάξει πυκνὰς προὐβάλοντο, ᾧ δὴ μάλιστα οἱ Μακεδόνες ἐξ Ἀλεξάνδρου καὶ Φιλίππου κατεπλήσσοντο τοὺς πολεμίους, ἀντίοις δόρασι πολλοῖς καὶ μακροῖς οὐ τολμῶντας πελάζειν.
但当他耐心地迎击他们、退却并再次进攻而将其击退后,马其顿方阵便散开,将轻装步兵接纳到自己阵中,随后合拢并掩护了他们。 他们整齐且紧密地向前刺出萨里沙长枪——自亚历山大和菲利普时代以来,马其顿人正是以此最令敌人胆寒,因为面对这密密麻麻、迎面而来的长枪,敌人不敢靠近。
αἰφνίδιον δʼ ὤφθη τῶν Αἰτωλῶν ἐκ τοῦ Καλλιδρόμου φυγὴ καὶ βοή, καθαλλομένων ἐς τὸ Ἀντιόχου στρατόπεδον.
突然,从卡利德罗穆斯山传来了埃托利亚人的溃退和喊杀声,他们纷纷跌落进安条克的军营中。
τὸ μὲν δὴ πρῶτον ἑκατέροις ἄγνοιά τε τοῦ γιγνομένου καὶ θόρυβος ἦν ὡς ἐν ἀγνοίᾳ·
起初,双方对发生的事情一无所知,陷入了茫然的混乱中。
ὡς δὲ ὁ Κάτων ἐπεφαίνετο διώκων αὐτοὺς μετὰ πολλῆς βοῆς, καὶ ὑπὲρ τὸ στρατόπεδον ἐγίγνετο ἤδη τὸ Ἀντιόχου, ἔδεισαν οἱ τοῦ βασιλέως, περί τε τῆς Ῥωμαίων μάχης ἐπιφόβως ἐκ πολλοῦ πυνθανόμενοι, καὶ σφᾶς εἰδότες ὑπὸ ἀργίας καὶ τρυφῆς διʼ ὅλου τοῦ χειμῶνος ἐς δυσεργίαν διεφθαρμένους.
但是,当加图高声呐喊追击他们并出现在安条克军营上方时,国王的士兵们陷入了恐惧。 他们早已听说罗马人作战的可怕名声,并且知道自己整个冬天因闲散和奢靡而丧失了战斗力。
τούς τε σὺν τῷ Κάτωνι σαφῶς μὲν οὐ καθορῶντες ὁπόσοι τινὲς εἶεν ὑπὸ δὲ τοῦ φόβου πλείους νομίζοντες εἶναι, καὶ περὶ τῷ στρατοπέδῳ δείσαντες, ἀκόσμως ἐς αὐτὸ κατέφυγον ὡς ἀπʼ αὐτοῦ τοὺς πολεμίους ἀμυνούμενοι.
此外,他们无法看清跟随加图的人到底有多少,因恐惧而认为人数更多,并且担心军营失守,于是乱成一团逃进营中,企图以此抵御敌人。
Ῥωμαῖοι δʼ αὐτοῖς παραθέοντες συνεσέπεσον ἐς τὸ στρατόπεδον, καὶ ἦν ἄλλη φυγὴ τῶν Ἀντιοχείων ἐκεῖθεν ἄκοσμος.
罗马人也与他们并排奔跑,一同冲进了军营,安条克的军队随即从那里展开了另一次无秩序的逃亡。
ὁ δὲ Μάνιος μέχρι μὲν ἐπὶ Σκάρφειαν ἐδίωκαν αὐτοὺς κτείνων τε καὶ ζωγρῶν, ἀπὸ δὲ τῆς Σκαρφείας ἐπανιὼν διήρπαζε τὸ στρατόπεδον τοῦ βασιλέως καὶ τοὺς Αἰτωλοὺς ἐπιδραμόντας τῷ Ῥωμαίων χάρακι παρὰ τὴν ἀπουσίαν αὐτῶν ἐξήλασεν ἐπιφανείς.
马尼乌斯一路追击他们直到斯卡菲亚,一路上斩杀并俘虏他们。 他从斯卡菲亚返回后,洗劫了国王的军营,并突然出现,驱逐了在罗马人不在时袭击防栏的埃托利亚人。
§420ἀπέθανον δʼ ἐν τῇ μάχῃ καὶ τῇ διώξει Ῥωμαίων μὲν ἀμφὶ τοὺς διακοσίους, Ἀντιόχου δέ, σὺν τοῖς ληφθεῖσιν, ἀμφὶ τοὺς μυρίους.
在这场战斗和追击中,罗马人战死约两百人,而安条克一方,包括被俘者在内,损失了约一万人。
αὐτὸς δʼ ὁ βασιλεὺς ἀπὸ μὲν τῆς πρώτης τροπῆς μετὰ πεντακοσίων ἱππέων ἐς Ἐλάτειαν ἀμεταστρεπτὶ διέδραμεν, ἀπὸ δʼ Ἐλατείας ἐς Χαλκίδα καὶ ἐς Ἔφεσον μετʼ Εὐβοίας τῆς νεογάμου (τοῦτο γὰρ αὐτὴν ὠνόμαζεν) ἐπὶ τῶν νεῶν ἔφυγεν, οὐδὲ τούτων ἁπασῶν· ἀγορὰν γάρ τινας αὐτῶν διαφερούσας ὁ Ῥωμαίων ναύαρχος ἐπαναχθεὶς διεφθάρκει.
国王本人在第一次战败后,率领五百名骑兵,头也不回地逃往埃拉特亚,又从埃拉特亚逃往哈尔基斯,再带上他的新婚妻子优波亚(因为他这样称呼她)乘船逃往以弗所。 然而,并非所有的船只都得以逃脱,因为罗马海军将领出航击毁了其中几艘运送物资的船只。
οἱ δʼ ἐν ἄστει Ῥωμαῖοι τῆς νίκης πυθόμενοι, ταχείας τε οὕτω σφίσι καὶ εὐχεροῦς φανείσης, ἔθυον, ἐκ φοβερᾶς τῆς Ἀντιόχου δόξης τὴν πρώτην πεῖραν ἀσπασάμενοι.
城里的罗马人听到胜利的消息,由于这对他们来说显得如此迅速和容易,他们便举行祭祀,庆幸在安条克可怕的声望面前,第一次尝试就获得了如此可喜的成果。
φίλιππόν τε τῆς συμμαχίας ἀμειβόμενοι, τὸν υἱὸν αὐτῷ Δημήτριον, ὁμηρεύοντα ἔτι παρὰ σφίσιν, ἔπεμψαν.
为了报答菲利普的盟友关系,他们将仍留在他们那里做人质的其子德米特里乌斯送还给他。
§421καὶ τάδε μὲν ἦν ἐν ἄστει, Μάνιος δὲ Φωκέας μὲν καὶ Χαλκιδέας, καὶ ὅσοι ἄλλοι τῷ Ἀντιόχῳ συνεπεπράχεσαν, δεομένους ἀπέλυσε τοῦ δέους, τὴν δʼ Αἰτωλίαν αὐτός τε καὶ Φίλιππος ἐδῄουν, καὶ τὰς πόλεις ἐπολιόρκουν.
城里的情况便是如此。 而马尼乌斯在福基斯人、哈尔基斯人以及其他所有协助过安条克的人向其请求时,解除了他们的恐惧。 他自己和菲利普则蹂躏埃托利亚并包围了他们的城市。
Δαμόκριτόν τε τὸν στρατηγὸν τῶν Αἰτωλῶν ἐνταῦθα ὁ Μάνιος ἔλαβε κρυπτόμενον, ὃς Φλαμινίνῳ παρὰ τὸν Τίβεριν ἠπείλει στρατοπεδεύσειν.
在此地,马尼乌斯抓获了躲藏着的埃托利亚人将军达莫克里托斯,此人曾威胁弗拉米尼努斯说他要在台伯河畔扎营。
ὁ μὲν δὴ Μάνιος ἐπὶ Καλλιπόλεως διώδευε τὸ ὄρος ὃ καλοῦσι Κόρακα, ὑψηλότατόν τε ὀρῶν καὶ δυσόδευτον καὶ ἀπόκρημνον, μετὰ στρατοῦ βαρυτάτου τε καὶ λαφύρων καταγόμου·
随后,马尼乌斯率领装备极其沉重且满载战利品的军队,经由卡利波里斯穿过被称为科拉克斯的山脉,那是最高、最难行且最陡峭的山。
πολλοὶ δʼ ἐξέπιπτον ὑπὸ τῆς δυσοδίας ἐς τὰ ἀπόκρημνα, καὶ σκεύεσιν αὐτοῖς καὶ ὅπλοις κατεφέροντο.
许多人因道路险阻坠入深渊,连同他们的装备和武器一起跌落下去。
καὶ αὐτοὺς δυνηθέντες ἂν οἱ Αἰτωλοὶ συνταράξαι οὐδὲ ὤφθησαν, ἀλλʼ ἐς Ῥώμην περὶ εἰρήνης ἐπρέσβευον.
埃托利亚人本可以趁机使他们陷入混乱,但他们甚至连人影都没出现,反而向罗马派遣使者请求和平。
Ἀντίοχος δὲ τὴν στρατιὰν ἀπὸ τῶν ἄνω σατραπειῶν κατὰ σπουδὴν ἐπὶ θάλασσαν ἐκάλει, καὶ τὰς ναῦς ἐπεσκεύαζε, ναυαρχοῦντος αὐτῷ Πολυξενίδου Ῥοδίου φυγάδος.
另一方面,安条克火速将内陆行省的军队召集到海边,并修复船只,由罗德岛流亡者聚利克塞尼达斯担任其海军提督。
ἔς τε Χερρόνησον διαπλεύσας πάλιν αὐτὴν ὠχύρου, καὶ Σηστὸν καὶ Ἄβυδον ἐκρατύνετο, διʼ ὧν ἔδει τὴν φάλαγγα τὴν Ῥωμαίων ἐς τὴν Ἀσίαν ὁδεῦσαί τε καὶ περᾶσαι.
他渡海前往赫尔松涅索斯并再次将其加固,同时巩固了塞斯托斯和阿拜多斯,这是罗马方阵进军和渡海前往亚洲的必经之路。
Λυσιμάχειαν δὲ ταμιεῖον τῷδε τῷ πολέμῳ ποιούμενος, ὅπλα καὶ σῖτον πολὺν ἐς αὐτὴν συνέφερεν, ἡγούμενος αὐτίκα οἱ Ῥωμαίους πεζῷ τε πολλῷ καὶ ναυσὶν ἐπιθήσεσθαι.
他将律西马希亚作为这场战争的物资库,在其中聚集了大量的武器和粮食,认为罗马人很快就会以庞大的步兵和舰队发起进攻。
οἱ δὲ Μανίῳ μὲν αἱροῦνται διάδοχον ἐπὶ τὴν στρατηγίαν Λεύκιον Σκιπίωνα, ὃς τότε αὐτοῖς ὕπατος ἦν, ἀπράκτῳ δʼ ὄντι καὶ ἀπειροπολέμῳ σύμβουλον αἱροῦνται τὸν ἀδελφὸν Πόπλιον Σκιπίωνα τὸν Καρχηδονίους ἀφελόμενον τὴν ἡγεμονίαν καὶ πρῶτον ὀνομασθέντα Ἀφρικανόν.
罗马人则选举当时担任执政官的卢基乌斯·西庇阿作为马尼乌斯的指挥权继承人。 但由于他缺乏行政经验且不通军事,他们便选举其兄弟、夺取了迦太基人霸权并首次被称为“阿非利加努斯”的普布利乌斯·西庇阿为他的顾问。

词汇与语法注释

  1. §419ᾧ δὴ μάλιστα — 与格关系代词 ᾧ 表示手段或原因,指代前句中所描述的“紧密排开萨里沙长枪”的行动。
  2. §419ἀντίοις δόρασι πολλοῖς καὶ μακροῖς οὐ τολμῶντας πελάζειν — 宾格分词 οὐ τολμῶντας 修饰前句的隐含宾语“敌人”(τοὺς πολεμίους)。与格短语 ἀντίοις δόρασι(迎面而来的许多长枪)修饰不定式 πελάζειν。
  3. §420οὐδὲ τούτων ἁπασῶν — 属格限定短语,修饰前文的 τῶν νεῶν(船只),表示“并非所有这些船只”都得以逃脱。随后的 γάρ 从句解释了具体原因(被罗马海军将领摧毁)。
  4. §421δυνηθέντες ἂν — 带有小词 ἄν 的分词(δυνηθέντες ἂν)代替了与过去事实相反的虚拟条件从句(意为“如果他们愿意,本可以使罗马人陷入混乱,但他们实际上并没有这样做”)。

引用这一段

阿庇安, 叙利亚战记 §419-421. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0551.tlg013.humanitext-grc2:419-421

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。