§19νόμῳ τοὺς ἀγαθοὺς τιμῶντες καὶ τοὺς κακοὺς κολάζοντες, ἡγησάμενοι θηρίων μὲν ἔργον εἶναι ὑπʼ ἀλλήλων βίᾳ κρατεῖσθαι, ἀνθρώποις δὲ προσήκειν νόμῳ μὲν ὁρίσαι τὸ δίκαιον, λόγῳ δὲ πεῖσαι, ἔργῳ δὲ τούτοις ὑπηρετεῖν, ὑπὸ νόμου μὲν βασιλευομένους, ὑπὸ λόγου δὲ διδασκομένους.
他们依法褒奖善人、惩罚恶人，认为相互以暴力相治是野兽的行径，而人类则应当依法界定正义，以言论说服他人，并在行动中服从这些原则，受法律的统治并受言论的教导。
§20καὶ γάρ τοι καὶ φύντες καλῶς καὶ γνόντες ὅμοια, πολλὰ μὲν καλὰ καὶ θαυμαστὰ οἱ πρόγονοι τῶν ἐνθάδε κειμένων εἰργάσαντο, ἀείμνηστα δὲ καὶ μεγάλα καὶ πανταχοῦ οἱ ἐξ ἐκείνων γεγονότες τρόπαια διὰ τὴν αὑτῶν ἀρετὴν κατέλιπον.
正因如此，这里安息之人的祖先们不仅出身高贵，而且志同道合，成就了许多美好而令人惊叹的伟业；而他们的后代也凭借自己的美德，在各地留下了永恒而伟大的战胜纪念碑。
μόνοι γὰρ ὑπὲρ ἁπάσης τῆς Ἑλλάδος πρὸς πολλὰς μυριάδας τῶν βαρβάρων διεκινδύνευσαν.
因为他们曾独自代表整个希腊，去对抗数以万计的蛮族，冒了极大的危险。
§21ὁ γὰρ τῆς Ἀσίας βασιλεὺς οὐκ ἀγαπῶν τοῖς ὑπάρχουσιν ἀγαθοῖς, ἀλλʼ ἐλπίζων καὶ τὴν Εὐρώπην δουλώσεσθαι, ἔστειλε πεντήκοντα μυριάδας στρατιάν.
亚洲的国王不满足于现有的财富，还希冀着奴役欧洲，于是派遣了五十万大军。
ἡγησάμενοι δέ, εἰ τήνδε τὴν πόλιν ἢ ἑκοῦσαν φίλην ποιήσαιντο ἢ ἄκουσαν καταστρέψαιντο, ῥαδίως τῶν πολλῶν Ἑλλήνων ἄρξειν, ἀπέβησαν εἰς Μαραθῶνα, νομίσαντες οὕτως ἂν ἐρημοτάτους εἶναι συμμάχων, εἰ ἔτι στασιαζούσης τῆς Ἑλλάδος ᾧ τινι χρὴ τρόπῳ τοὺς ἐπιόντας ἀμύνασθαι, τὸν κίνδυνον ποιήσαιντο.
他们认为，如果能让这座城市自愿结盟，或违背其意愿予以征服，便能轻易统治其余的希腊人，于是他们在马拉松登陆。 他们以为，若在希腊人仍在为如何抵御入侵者而争执不休时开战，便能使雅典人处于最孤立无援的境地。
§22ἔτι δʼ αὐτοῖς ἐκ τῶν προτέρων ἔργων περὶ τῆς πόλεως τοιαύτη δόξα παρειστήκει, ὡς εἰ μὲν πρότερον ἐπʼ ἄλλην πόλιν ἴασιν, ἐκείνοις καὶ Ἀθηναίοις πολεμήσουσι· προθύμως γὰρ τοῖς ἀδικουμένοις ἥξουσι βοηθήσοντες· εἰ δʼ ἐνθάδε πρῶτον ἀφίξονται, οὐδένας ἄλλους τῶν Ἑλλήνων τολμήσειν ἑτέρους σῴζοντας φανερὰν ἔχθραν πρὸς ἐκείνους ὑπὲρ αὐτῶν καταθέσθαι.
此外，由于该城邦过去的功绩，他们的脑海中形成了这样的看法：如果他们先去进攻另一个城邦，就必须同时与那里的居民和雅典人交战——因为雅典人会热切地赶来援助受害者；但如果他们首先到达这里，其余的希腊人中就没有任何人敢为了拯救同胞而与他们公开结怨。
§23οἱ μὲν τοίνυν ταῦτα διενοοῦντο· οἱ δʼ ἡμέτεροι πρόγονοι οὐ λογισμῷ εἰδότες τοὺς ἐν τῷ πολέμῳ κινδύνους, ἀλλὰ νομίζοντες τὸν εὐκλεᾶ θάνατον ἀθάνατον περὶ τῶν ἀγαθῶν καταλείπειν λόγον, οὐκ ἐφοβήθησαν τὸ πλῆθος τῶν ἐναντίων, ἀλλὰ τῇ αὑτῶν ἀρετῇ μᾶλλον ἐπίστευσαν.
因此，敌人的想法是这样的；但我们的祖先并不去精算战争中的危险，而是认为光荣的死亡能为善者留下不朽的名声，他们毫不畏惧敌人的众多，反而更加信任自己的美德。
καὶ αἰσχυνόμενοι ὅτι ἦσαν οἱ βάρβαροι αὐτῶν ἐν τῇ χώρᾳ, οὐκ ἀνέμειναν πυθέσθαι οὐδὲ βοηθῆσαι τοὺς συμμάχους, οὐδʼ ᾠήθησαν δεῖν ἑτέροις τῆς σωτηρίας χάριν εἰδέναι, ἀλλὰ σφίσιν αὐτοῖς τοὺς ἄλλους Ἕλληνας.
他们为蛮族踏上自己的领土而感到羞耻，既不等待盟友的消息或援助，也不认为应该为自己的得救去感激他人，反而认为其他希腊人应当感激他们。
§24ταῦτα μιᾷ γνώμῃ πάντες γνόντες ἀπήντων ὀλίγοι πρὸς πολλούς·
他们怀着同一种决心，以少数对抗多数，前去迎敌。
ἐνόμιζον γὰρ ἀποθανεῖν μὲν αὐτοῖς μετὰ πάντων προσήκειν, ἀγαθοὺς δʼ εἶναι μετʼ ὀλίγων, καὶ τὰς μὲν ψυχὰς ἀλλοτρίας διὰ τὸν θάνατον κεκτῆσθαι, τὴν δʼ ἐκ τῶν κινδύνων μνήμην ἰδίαν καταλείψειν.
因为他们认为，死亡是他们与所有人共有的命运，而成为勇者则是少数人的特权；虽然他们的生命会因死亡而终归他人，但从危险中赢得的记忆却将作为自己的财富留存下来。
ἠξίουν δέ, οὓς μὴ μόνοι νικῷεν, οὐδʼ ἂν μετὰ τῶν συμμάχων δύνασθαι· καὶ ἡττηθέντες μὲν ὀλίγῳ τῶν ἄλλων προαπολεῖσθαι, νικήσαντες δὲ καὶ τοὺς ἄλλους ἐλευθερώσειν.
他们深信，那些他们无法独自战胜的敌人，即便有了盟友也同样无法战胜；若战败，他们不过比其他人早一点灭亡，但若获胜，他们便能让其他人也获得自由。
§25ἄνδρες δʼ ἀγαθοὶ γενόμενοι, καὶ τῶν μὲν σωμάτων ἀφειδήσαντες, ὑπὲρ δὲ τῆς ἀρετῆς οὐ φιλοψυχήσαντες, καὶ μᾶλλον τοὺς παρʼ αὑτοῖς νόμους αἰσχυνόμενοι ἢ τὸν πρὸς τοὺς πολεμίους κίνδυνον φοβούμενοι, ἔστησαν μὲν τρόπαιον ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος τῶν βαρβάρων ἐν τῇ αὑτῶν, ὑπὲρ χρημάτων εἰς τὴν ἀλλοτρίαν ἐμβαλόντων,
他们展现出英勇，不惜身命，不因苟且偷生而舍弃美德，比起惧怕对抗敌人的危险，他们更敬畏自己内部的法律，从而在自己的土地上，为整个希腊击败那些为了财富侵入他国领土的蛮族，建立起了战胜纪念碑，就在他们国土的边界上。
§26παρὰ τοὺς ὅρους τῆς χώρας, οὕτω δὲ διὰ ταχέων τὸν κίνδυνον ἐποιήσαντο, ὥστε οἱ αὐτοὶ τοῖς ἄλλοις ἀπήγγειλαν τήν τʼ ἐνθάδε ἄφιξιν τῶν βαρβάρων καὶ τὴν νίκην τῶν προγόνων.
他们如此迅速地应对了危险，以至于同样的人向其他希腊人既宣告了蛮族到达此地的消息，又宣告了我们祖先的胜利。
καὶ γάρ τοι οὐδεὶς τῶν ἄλλων ἔδεισεν ὑπὲρ τοῦ μέλλοντος κινδύνου, ἀλλʼ ἀκούσαντες ὑπὲρ τῆς αὑτῶν ἐλευθερίας ἥσθησαν.
因此，其他希腊人没有一个为即将到来的危险感到恐惧，反而在听到消息后，为自己的自由感到高兴。
ὥστε οὐδὲν θαυμαστόν, πάλαι τῶν ἔργων γεγενημένων, ὥσπερ καινῶν ὄντων ἔτι καὶ νῦν τὴν ἀρετὴν αὐτῶν ὑπὸ πάντων ἀνθρώπων ζηλοῦσθαι.
所以，尽管这些伟绩发生在很久以前，但它们至今仍被所有人像新近发生的一样所景仰，这完全不足为奇。
§27μετὰ ταῦτα δὲ Ξέρξης ὁ τῆς Ἀσίας βασιλεύς, καταφρονήσας μὲν τῆς Ἑλλάδος, ἐψευσμένος δὲ τῆς ἐλπίδος, ἀτιμαζόμενος δὲ τῷ γεγενημένῳ, ἀχθόμενος δὲ τῇ συμφορᾷ, ὀργιζόμενος δὲ τοῖς αἰτίοις, ἀπαθὴς δʼ ὢν κακῶν καὶ ἄπειρος ἀνδρῶν ἀγαθῶν, δεκάτῳ ἔτει παρασκευασάμενος διακοσίαις μὲν καὶ χιλίαις ναυσὶν ἀφίκετο, τῆς δὲ πεζῆς στρατιᾶς οὕτως ἄπειρον τὸ πλῆθος ἦγεν, ὥστε καὶ τὰ ἔθνη τὰ μετʼ αὐτοῦ ἀκολουθήσαντα πολὺ
此后，亚洲的国王薛西斯，轻视希腊却又期望落空，因先前发生的事感到耻辱，因遭遇惨败而痛苦，对造成这一后果的人充满愤怒，而且他从未经历过灾祸，也从未见识过勇士，于是在第十年做好了准备，率领一千二百艘战船前来，并带来了数量多到无法估量的步兵，以至于跟随他的那些民族也极其