Humanitext Reader

保萨尼亚斯 · 希腊志 §3.5.1-3.5.9

帕萨尼亚斯王的流亡与阿格西波利斯的远征

第 107 段,共 465 段 · 希腊语

内容简介

讲述了国王帕萨尼亚斯从阿提卡的撤军、随后的审判、他流亡至特格阿的阿西娜·阿莱亚神庙,以及其子阿格西波利斯对阿耳戈利斯和奥林索斯的远征与病逝。

§3.5.1Πλείσταρχος μὲν οὖν ὁ Λεωνίδου νεωστὶ τὴν βασιλείαν παρειληφὼς ἐτελεύτησε, Πλειστοάναξ δὲ ἔσχε τὴν ἀρχὴν ὁ Παυσανίου τοῦ Πλαταιᾶσιν ἡγησαμένου· Πλειστοάνακτος δὲ ἐγένετο Παυσανίας.
因此,列奥尼达之子普雷斯塔尔科斯在继承王位后不久便去世了,而曾在普拉提亚统帅军队的帕萨尼亚斯之子普雷斯托阿纳克斯获得了王权;普雷斯托阿纳克斯之子则是帕萨尼亚斯。
οὗτος ἐς τὴν Ἀττικὴν ἀφίκετο ὁ Παυσανίας Θρασυβούλῳ καὶ Ἀθηναίοις πολέμιος τῷ λόγῳ, τοῖς δὲ ἄρχειν ἐπιτραπεῖσιν ὑπὸ Λυσάνδρου καταστησόμενος τὴν τυραννίδα ἐν βεβαίῳ.
这位帕萨尼亚斯来到了阿提卡,名义上他是斯拉西布洛斯和雅典人的敌人,但实际上是为了给那些被赖桑德托付统治权的人确立稳固的僭主统治。
καὶ μάχῃ μὲν ἐνίκησεν Ἀθηναίων τοὺς ἔχοντας τὸν Πειραιᾶ, μετὰ δὲ τὴν μάχην αὐτίκα οἱ τὸν στρατὸν ἀπάγειν οἴκαδε ἤρεσε μηδὲ ἀνοσίων ἀνδρῶν τυραννίδα αὔξοντα ἐπισπάσασθαι τῇ Σπάρτῃ τὸ αἴσχιστον τῶν ὀνειδῶν.
尽管他在战斗中击败了占领培拉亚斯的雅典人,但在战斗结束后,他立刻决定撤军回国,不愿通过助长不敬之人的僭主统治,而给斯巴达招致最可耻的恶名。
§3.5.2ὡς δὲ ἐπανῆλθεν ἐξ Ἀθηνῶν μαχεσάμενος ἄπρακτον μάχην, ὑπάγουσιν αὐτὸν ἐς κρίσιν οἱ ἐχθροί.
当他从雅典返回时,由于打了一场没有结果的战斗,他的政敌将他交付审判。
βασιλεῖ δὲ τῷ Λακεδαιμονίων δικαστήριον ἐκάθιζον οἵ τε ὀνομαζόμενοι γέροντες, ὀκτὼ καὶ εἴκοσιν ὄντες ἀριθμόν, καὶ ἡ τῶν ἐφόρων ἀρχή, σὺν δὲ αὐτοῖς καὶ ὁ τῆς οἰκίας βασιλεὺς τῆς ἑτέρας.
对于拉acedaemonian人的国王,法庭是由被称为长老的二十八人、监督官的官职以及与他们在一起的另一王室的国王共同组成的。
τέσσαρες μὲν δὴ καὶ δέκα τῶν γερόντων, ἐπὶ δὲ αὐτοῖς Ἆγις ὁ τῆς ἑτέρας οἰκίας βασιλεύς, ἀδικεῖν τὸν Παυσανίαν κατέγνωσαν· §3.5.3τὸ δὲ ἄλλο ἀπέγνω δικαστήριον.
在长老中有十四人,此外还有另一王室的国王阿基斯,判定帕萨尼亚斯有罪;而法庭的其余人员则判定他无罪。
μετὰ δὲ οὐ πολὺν χρόνον Λακεδαιμονίων συλλεγόντων ἐπὶ Θήβας στρατιάν—αἰτία δὲ ἥτις ἐγένετο προσέσται τῷ ἐς Ἀγησίλαον λόγῳ—, τότε δὲ Λύσανδρος μὲν ἐς τὴν Φωκίδα ἀφικόμενος καὶ ἀναλαβὼν πανδημεὶ τοὺς Φωκέας οὐδένα ἔτι ἐπισχὼν χρόνον ἔς τε Βοιωτίαν ἐληλύθει καὶ προσβολὰς ἐποιεῖτο ἐς τὸ Ἁλιαρτίων τεῖχος οὐκ ἐθελόντων ἀπὸ Θηβαίων ἀφίστασθαι.
此后不久,当拉acedaemonian人集结军队进攻底比斯时(其原因将附在关于阿格西劳斯的叙述中),赖桑德来到了福基斯,率领全体福基斯人,毫不耽搁地进入了波奥蒂亚,并向不愿背叛底比斯人的哈利亚尔托斯城墙发起进攻。
ἐσεληλύθεσαν δὲ ἤδη καὶ Θηβαίων καὶ Ἀθηναίων τινὲς κρύφα ἐς τὴν πόλιν, ὧν ἐπεξελθόντων καὶ πρὸ τοῦ τείχους ταξαμένων ἄλλοι τε ἐνταῦθα Λακεδαιμονίων καὶ Λύσανδρος ἔπεσε.
此时,底比斯人和雅典人中的一些人已经秘密进入了城内,当这些人出击并在城墙前列阵时,赖桑德与斯巴达的其他一些人一同在那里战死了。
§3.5.4Παυσανίας δὲ ὑστέρησε μὲν τοῦ ἀγῶνος παρὰ Τεγεατῶν καὶ ἐξ Ἀρκαδίας τῆς ἄλλης ἀθροίζων δύναμιν· ὡς δὲ ἐς τὴν Βοιωτίαν ἀφίκετο, ἐπυνθάνετό τήν τε ἧτταν τῶν ὁμοῦ Λυσάνδρῳ καὶ αὐτοῦ Λυσάνδρου τὴν τελευτήν, ἐπῆγε δὲ ὅμως ἐπὶ τὰς Θήβας τὸν στρατὸν καὶ διενοεῖτο ὡς μάχης ἄρξων.
另一方面,由于从特格阿以及阿卡迪亚其他地方集结兵力,帕萨尼亚斯在战斗中迟到了;当他到达波奥蒂亚时,得知了与赖桑德同行者的败绩以及赖桑德本人的死讯,但他仍然率领军队向底比斯进发,并意图发动战斗。
ἐνταῦθα οἵ τε Θηβαῖοι ἐναντία ἐτάσσοντο καὶ Θρασύβουλος ἀπέχειν οὐ πολὺ ἀπηγγέλλετο ἄγων τοὺς Ἀθηναίους· ἀνέμενε δὲ ἄρξαι Λακεδαιμονίους μάχης, ἄρξασι δὲ αὐτὸς ἤδη κατὰ νώτου σφίσιν ἔμελλεν ἐπικείσεσθαι.
底比斯人在那里列阵迎敌,据报斯拉西布洛斯正率领雅典人停留在不远处;他正在等待拉acedaemonian人发动战斗,一旦他们开战,他便准备从背后袭击他们。
§3.5.5ἔδεισεν οὖν ὁ Παυσανίας διπλοῦ στρατιωτικοῦ πολεμίων ἀνδρῶν μεταξὺ ἀποληφθῆναι, καὶ οὕτω σπονδάς τε πρὸς τοὺς Θηβαίους ἐποιήσατο καὶ τοὺς ὑπὸ τῷ Ἁλιαρτίων τείχει πεσόντας ἀνείλετο.
因此,帕萨尼亚斯害怕被夹在敌军的双重兵力之间,于是他与底比斯人缔结了协定,并收回了在哈利亚尔托斯城墙下阵亡者的尸体。
τοῦτο Λακεδαιμονίοις μὲν ἐγένετο οὐ κατὰ γνώμην, ἐγὼ δὲ ἐπαινῶ τῶνδε ἕνεκα τὸ βούλευμα· ἅτε γὰρ εὖ εἰδὼς ὁ Παυσανίας ὡς τὰ σφάλματα ἀεὶ Λακεδαιμονίοις γίνονται ἐν μέσῳ πολεμίων ἀποληφθεῖσι, τό τε ἐν Θερμοπύλαις καὶ ἐν τῇ Σφακτηρίᾳ νήσῳ δεῖμα ἐποιήσατο μή σφισι καὶ αὐτὸς τρίτου γένηται κακοῦ πρόφασις.
这并不符合拉acedaemonian人的意愿,但我因以下原因赞赏这一决定:因为帕萨尼亚斯深知,拉acedaemonian人一旦被包围在敌人中间,就总会遭遇失败,因此他由于对温泉关以及斯法克特里亚岛上灾难的恐惧,唯恐自己也成为他们遭遇第三次灾祸的因由。
§3.5.6τότε δὲ ἐν αἰτίᾳ ποιουμένων τῶν πολιτῶν τὴν βραδυτῆτα αὐτοῦ τὴν ἐς Βοιωτίαν οὐχ ὑπέμεινεν ἐσελθεῖν ἐς δικαστήριον, Τεγεᾶται δὲ αὐτὸν τῆς Ἀθηνᾶς ἱκέτην ἐδέξαντο τῆς Ἀλέας.
但在那时,由于公民们谴责他前往波奥蒂亚时的迟缓,他不敢出庭受审,而特格阿人接纳他作为阿西娜·阿莱亚神庙的寻求庇护者。
ἦν δὲ ἄρα τὸ ἱερὸν τοῦτο ἐκ παλαιοῦ Πελοποννησίοις πᾶσιν αἰδέσιμον καὶ τοῖς αὐτόθι ἱκετεύουσιν ἀσφάλειαν μάλιστα παρείχετο· ἐδήλωσαν δὲ οἵ τε Λακεδαιμόνιοι τὸν Παυσανίαν καὶ ἔτι πρότερον τούτου Λεωτυχίδην καὶ Ἀργεῖοι Χρυσίδα, καθεζομένους ἐνταῦθα ἱκέτας, οὐδὲ ἀρχὴν ἐξαιτῆσαι θελήσαντες.
事实上,这座神庙自古以来就受到全体伯罗奔尼撒人的尊崇,并为在那里的寻求庇护者提供极大的安全保障;拉acedaemonian人对待帕萨尼亚斯,以及在此之前的利奥提基德斯,还有阿耳戈斯人对待克律塞伊斯,都表明了这一点,因为当这些人作为寻求庇护者静坐在那里时,他们甚至根本不想要求交出他们。
§3.5.7Παυσανίου δὲ φυγόντος οἱ μὲν παῖδες Ἀγησίπολις καὶ Κλεόμβροτος νέοι παντάπασιν ἔτι ἦσαν, Ἀριστόδημος δὲ ἐπετρόπευεν αὐτοὺς γένους ἐγγύτατα ὤν· καὶ τὸ ἐν Κορίνθῳ Λακεδαιμονίων κατόρθωμα Ἀριστοδήμου σφίσιν ἐγένετο ἡγουμένου.
帕萨尼亚斯逃亡后,他的孩子阿格西波利斯和克莱奥姆布罗托斯当时都还十分年幼,亲属关系最近的阿里斯托德摩斯担任了他们的监护人;而拉acedaemonian人在科林斯的胜利,正是由阿里斯托德摩斯率领他们时取得的。
§3.5.8Ἀγησίπολις δὲ ἐπεὶ τὴν βασιλείαν ἔσχεν αὐξηθείς, Πελοποννησίων πρώτοις ἐπολέμησεν Ἀργείοις.
阿格西波利斯成年并继承王位后,在伯罗奔尼撒人中首先对阿耳戈斯人开战。
ὡς δὲ ἐκ τῆς Τεγεατῶν ἐς τὴν Ἀργολίδα ἤγαγε τὸν στρατόν, πέμπουσι κήρυκα οἱ Ἀργεῖοι σπεισόμενον πρὸς Ἀγησίπολίν σφισι πατρῴους δή τινας σπονδὰς ἐκ παλαιοῦ καθεστώσας τοῖς Δωριεῦσι πρὸς ἀλλήλους.
当他率领军队从特格阿进入阿耳戈利斯时,阿耳戈斯人派遣一名使者,请求与阿格西波利斯缔结某种自古以来在多利安人之间互相确立的祖传休战协定。
ὁ δὲ οὔτε τῷ κήρυκι ἐσπείσατο καὶ προϊὼν ὁμοῦ τῇ στρατιᾷ τὴν γῆν ἔφθειρεν· ἔσεισέ τε δὴ ὁ θεὸς καὶ ὁ Ἀγησίπολις οὐδʼ οὕτω τὴν δύναμιν ἀπάξειν ἔμελλε, καίτοι Λακεδαιμονίοις μάλιστα Ἑλλήνων—ὡσαύτως δὲ καὶ Ἀθηναίοις—δεῖμα αἱ διοσημεῖαι παρείχοντο.
但他并未与使者缔结协定,而是率领军队继续前进并蹂躏了土地;神确实降下了地震,但阿格西波利斯即使如此也无意撤军,尽管对拉acedaemonian人来说,在希腊人中最甚——同样对雅典人也是如此——天象显现会带来极大的恐惧。
§3.5.9καὶ ὁ μὲν ὑπὸ τὸ τεῖχος κατεστρατοπεδεύετο ἤδη τὸ Ἀργείων καὶ οὐ παρίει σείων ὁ θεὸς καί τινες καὶ ἀπώλοντο τῶν στρατιωτῶν κεραυνωθέντες, τοὺς δὲ καὶ ἔκφρονας ἐποίησαν αἱ βρονταί.
当他已经在阿耳戈斯人的城墙下安营扎寨时,神仍未停止震动大地,一些士兵因遭雷击而丧生,而雷声则震得另一些人失去了理智。
οὕτω μὲν δὴ ἐκ τῆς Ἀργολίδος ἀνέζευξεν ἄκων, ἐπὶ δὲ Ὀλυνθίους ἐποιεῖτο αὖθις στρατείαν.
就这样,他被迫从阿耳戈利斯撤军,随后又向奥林索斯人发动了战争。
κρατοῦντα δὲ αὐτὸν τῷ πολέμῳ καὶ ᾑρηκότα τῶν τε ἄλλων πόλεων τῶν ἐν Χαλκιδεῦσι τὰς πολλὰς καὶ αὐτὴν ἐλπίζοντα αἱρήσειν τὴν Ὄλυνθον νόσος τε ἐξαίφνης καὶ θάνατος ἐπέλαβεν ἀπʼ αὐτῆς.
正当他在战争中占得优势,并已攻占了哈尔基季季地区的大多数其他城市、且指望攻下奥林索斯本身时,突然的疾病袭击了他,他也因之而死去。

词汇与语法注释

  1. 3.5.1αὔξοντα — 无人称动词 ἤρεσε(“使[某人]满意、决定做某事”)的逻辑主语是与格的 οἱ(指帕萨尼亚斯),但作为不定式 ἐπισπάσασθαι 的逻辑主语的现在分词 αὔξοντα(“由于助长”)却采用了宾格。这是希腊语中一种常见的格转换现象,即在无人称句中以与格表示的人物,在后接的不定式中作为其主语而被重新叙述为宾格。
  2. 3.5.6οὐδὲ ἀρχὴν — 名词 ἀρχή 的宾格形式 ἀρχήν 与否定词 οὐδέ(或 μή)连用,作副词表示强烈的否定,意为“根本”、“完全(不)”。
  3. 3.5.8σπεισόμενον — 动词 σπένδομαι(缔结和约)的将来分词。它跟在表示移动的动词 πέμπουσι(“派遣”)之后,用于表示目的(“为了缔结和约”)的副词性用法。

引用这一段

保萨尼亚斯, 希腊志 §3.5.1-3.5.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.humanitext-grc2:3.5.1-3.5.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。