§63τοῖς δεομένοις παρασκευάσεται, οἰόμενος δεῖν τὸν ὡς ἀληθῶς βασιλέα τῷ τῶν ὅλων ἀπεικάσθαι βασιλεῖ κατά τε τὴν φιλανθρωπίαν καὶ τὴν πρόνοιαν ἁπάντων τῶν ἀρχομένων, καὶ μὴ πρὸ μὲν τῆς βασιλείας χρηστόν τι καὶ μέτριον ἦθος ἐμφαίνειν ἑαυτοῦ, βασιλέα δὲ ἀποδειχθέντα χαλεπὸν καὶ βίαιον εἶναι περὶ τοὺς ἀρχομένους·
他将为所有有求之人提供共同的(好意与人道精神)。 因为他认为,真正的国王应当在人道精神以及对所有臣民的关怀上,使自己与万物之王相似,而不是在登基前表现出某种善良温和的品性,而在即位后却对臣民变得严酷和残暴。
οὐ γὰρ βασιλείας σχῆμα εἶναι τὸ τοιοῦτον ἐπιεικοῦς, ἀλλὰ σκαιότητος καὶ ἀπαιδευσίας ἔλεγχον φανερώτατον·
因为这种行为不是温和君主的姿态,而是愚蠢和缺乏教养的最明显证据。
οἷος ἦν καὶ ὁ τῶν Λακεδαιμονίων στρατηγὸς ὁ τοῖς Ἕλλησι πρὸς τοὺς βαρβάρους ἡγησάμενος, Παυσανίαν λέγω τὸν Κλεομβρότου, ὃς οἴκοι μένων ἠδύνατο σωφρονεῖν, πλεύσας δὲ εἰς Ἑλλήσποντον ἐπελέληστο μὲν τῶν οἴκοι, ἐπελέληστο δὲ αὑτοῦ, παντὶ δὲ μᾶλλον ἐῴκει ἢ ἀνδρὶ Σπαρτιάτῃ, χαλεπὸς μὲν ὢν καὶ βίαιος περὶ τοὺς συμμάχους, ἀκόλαστος δὲ καὶ ὑβριστὴς περὶ τὴν δίαιταν, τυραννικὸς δὲ περὶ τὸν τρόπον.
这就像那位率领希腊人对抗蛮族的斯巴达将领——也就是克利翁布罗托斯之子保萨尼阿斯——一样。 他留在国内时还能保持克制,但当航行到赫勒斯滂时,他不仅忘记了国内的事,也忘记了他自己,他变得更像任何别的人,而不像一个斯巴达人:对待同盟者残暴且专横,生活方式放荡且傲慢,性格上像个篡位者。
ὁ δʼ ἐπέδειξεν ὅτι καὶ ἰδιώτην ὄντα καὶ βασιλέα οἷόν τέ ἐστι τὸν αὐτὸν εἶναι διὰ τέλους, τοιοῦτον μὲν πρὸ τῆς βασιλείας παρασχὼν ἑαυτὸν ὥστε δικαίως ἀξιωθῆναι ταύτης, ἐν δὲ τῇ βασιλείᾳ τῷ αὐτῷ νοῒ καὶ τρόπῳ χρώμενος, οὐκ ἐκστὰς ἑαυτοῦ οὐδὲ ζηλώσας τὴν ἀκολασίαν, ἀλλὰ τὸν σώφρονα βίον ἑλόμενος, τὴν μὲν ὕβριν καὶ παρανομίαν μισήσας, παράδειγμα δὲ σωφροσύνης ἑαυτὸν παρασχὼν, ὥστε τοὺς τέως ἀσελγεῖς καὶ ὑβριστὰς μεταθέσθαι τὸν τρόπον ὁρῶντας αὐτοῦ τὴν σωφροσύνην, καὶ τῆς τε πρὸς τὰ χρήματα ἐπιθυμίας παύσασθαι καὶ πρὸς τὸ σωφρονέστερον διατεθῆναι.
然而,他(我们的国王)表明,同一个人无论作为平民还是作为国王,始终保持一致是可能的。 因为他在登基前展现出如此优秀的自我,使自己配得上这一地位,而在即位后也保持了同样的思想和品性,既没有失去理智,也没有羡慕放荡,而是选择了克制的生活,憎恶傲慢和违法,并将自己树立为克制的榜样,以至于那些曾经放纵和傲慢的人,在看到他的克制后也改变了态度,停止了对金钱的欲望,转而倾向于更加克制。
καὶ μὴν καὶ ὅσαι ἡδοναὶ ἄρχουσιν ἀνθρώπων οὐδεμιᾶς ἴσμεν ἡττημένον τὸν βασιλέα.
此外,在统治人类的种种快乐中,我们未曾见过国王屈服于任何一种。
τοσοῦτον γὰρ ἀπέσχεν αὐτῶν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὥστε εἴ τίς ἐστιν ἐγκράτεια κατʼ ἀνθρώπους ὑμνουμένη, ταύτην περὶ τούτου μόνου λεγομένην πιστὴν εἶναι δοκεῖν.
因为他从一开始就如此远离这些快乐,以至于如果人类之中有什么值得赞美的自制,似乎只有在说到他时才显得真实可信。
τίς μὲν γὰρ οὕτω τὰ γαστρὸς ἐγκρατὴς, τίς δὲ ἀφροδισίων, τίς δὲ τῶν ἄλλων ἡδονῶν;
因为谁在食欲上如此自制,谁在性爱上如此自制,谁在其他快乐上如此自制?
οὐ γὰρ, ὥσπερ ἔφην ἀρτίως, ἐξ ἡμισείας ἔσχε τὴν ἀρετὴν, οὐδὲ ὥσπερ ἄλλοι τινὲς
因为他并没有像我刚才所说的那样,只拥有一半的美德,也没有像其他一些国王那样,虽然在勇气和人道精神上显得温和,但在快乐和欲望上却表现得极为放纵。
§64βασιλεῖς πρός τε ἀνδρείαν καὶ φιλανθρωπίαν ἐπιεικῶς ἔχειν δόξαντες ἀκολαστότατοι περὶ τὰς ἡδονὰς καὶ τὰς ἐπιθυμίας ὄντες ἐφάνησαν, οἷον Ὅμηρος ἐγκωμιάζων τὸν τῶν Ἀχαιῶν στρατηγὸν Ἀγαμέμνονα, ἀμφότερον, φησὶ, βασιλεύς τʼ ἀγαθὸς κρατερός τʼ αἰχμητής.
例如,荷马在赞美阿卡亚人的将领阿伽门农时说,他“既是一位好国王,也是一位强悍的战士”。
φαίνεται δʼ οὗτος παρʼ αὐτῷ ἡττημένος μὲν Χρυσηίδος, ἐρῶν δὲ Βρισηίδος τῆς Ἀχιλλέως, διὰ δὲ ταύτην τὴν ἐπιθυμίαν πολλῶν καὶ μεγάλων κακῶν αἴτιος τοῖς Ἀχαιοῖς γενόμενος.
但在荷马的笔下,他却屈服于克律塞伊斯,又爱上了阿喀琉斯的布里塞伊斯,并且因为这种欲望而成为阿卡亚人遭受诸多重大灾难的根源。
ὁ τοίνυν Ἀχιλλεὺς ὁ τῆς Θέτιδος καὶ τοῦ Πηλέως οὕτως ἀκόλαστος ἦν περὶ τὰς ἡδονὰς καὶ μικροπρεπὴς ὥστε ἀπελθούσης τῆς Βρισηίδος παρʼ αὐτοῦ καὶ χρόνον τινὰ ποιησάσης παρʼ Ἀγαμέμνονι παραχρῆμα μὲν οὕτως διετέθη ὥστʼ ἔκλαεν ὁρῶν ἐπὶ οἴνοπα πόντον, καλῶν τὴν μητέρα ὥσπερ παιδάριον πεπονθὸς τοῦτο ὑπὸ ὁμοίου ἑτέρου·
同样,忒提斯和珀琉斯之子阿喀琉斯在快乐上也是如此放纵且气量狭小,以至于当布里塞伊斯离开他并在阿伽门农那里待了一段时间时,他立刻陷入了这样一种状态,以至于他看着酒红色的海水哭泣,像个被同伴欺负的小孩一样呼唤母亲;而当母亲到来时,他诉说着哭泣的缘由,并命令她去恳求宙斯,让宙斯成为特洛伊人的盟友,给希腊人造成最大的灾难。
ἐλθούσης δὲ τὴν πρόφασιν τῶν δακρύων διηγούμενος καὶ κελεύων αὐτὴν δεηθῆναι τοῦ Διὸς ὅπως ἂν Τρωσὶ σύμμαχος γενόμενος κακὰ μέγιστα ἐργάσηται τοὺς Ἕλληνας, μετὰ ταῦτα δὲ ὁρῶν πολλοὺς πίπτοντας τῶν Ἀχαιῶν ἑκάστοτε ὑπό τε τῶν Τρώων καὶ ὑφʼ Ἕκτορος, καί τινων ἑταίρων αὐτοῦ καὶ φίλων ἀποθνησκόντων, οὐκ ἐπιστρεφόμενος οὐδὲ ἐλεῶν.
在此之后,尽管他看到许多阿卡亚人不断倒在特洛伊人和赫克托耳的手下,甚至他的一些同伴和朋友相继死去,他也不为所动,毫无怜悯之意。
ἐκεῖνοι μὲν οὖν πολλὰ ἐνδεῶς ἔσχον πρὸς ἀρετὴν, ὁ δὲ ἀμφότερα βασιλεύς τʼ ἀγαθὸς κρατερός τʼ αἰχμητής.
因此,那些人在美德上有很多缺失,但他却是两者的结合:“既是一位好国王,也是一位强悍的战士”。
ὁ γὰρ τοσοῦτον ὑπεριδὼν τῶν ἡδονῶν ὥστε μηδεμιᾶς ἡττηθῆναι αὐτῶν, πῶς οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ τῷ ὄντι ἀνδρεῖος καὶ σώφρων καὶ καρτερός;
因为,一个对快乐如此不屑一顾,以至于不向其中任何一种屈服的人,怎么能不是真正勇敢、克制和坚韧的人呢?
τείχη μὲν γὰρ ἀνάλωτα πολλάκις εἶναι δοκοῦντα καὶ φαῦλοι ὄντες εἷλον ἤδη τινὲς, ὑπὸ δὲ τῶν ἡδονῶν πολλοὺς καὶ τῶν πάνυ ἀγαθῶν ἀνδρῶν κρατουμένους ὁρῶ.
因为,许多看似坚不可摧的城墙,有时连平庸之辈也能攻破,但我却看到许多极优秀的人被快乐所征服。
βίου δὲ εὐκολίαν καὶ διαίτης εὐτέλειαν τίς οὕτως ἀνδρεῖος ὥστε ῥᾳδίως οὕτως δύνασθαι ἂν ὑπενεγκεῖν;
而又有谁能如此勇敢,以至于能如此轻易地忍受生活的简朴和饮食的粗鄙呢?
καὶ μὴν τὰ μὲν πρὸς πολεμίους ἀνδρείοις πολλοῖς ὑπῆρξε γενέσθαι, ὑπὸ δὲ τῶν σφετέρων στρατιωτῶν αὐτοὺς ἄρχεσθαι ἢ κρατεῖν· ὁ δὲ οὕτως ῥᾳδίως ἐκράτησε καὶ κατεστήσατο ὥστε πολλῶν μὲν καὶ ἀπείρων
此外,对付敌人的勇气是许多勇敢之人都能具备的,无论是被自己的士兵统治还是统治他们;但他却如此轻易地统治并确立了秩序,以至于许多且无数的……