Humanitext Reader

斯特拉波 · 地理学 §16.1.16-16.1.18

塞琉西亚、泰西封与东部山地部落

第 513 段,共 577 段 · 希腊语

内容简介

本段描述了取代巴比伦成为亚述首府的塞琉西亚和泰西封的现状,并详述了位于巴比伦尼亚以东、以好战和掠夺闻名的山地部落(科萨人、帕莱塔克内人和埃利迈斯人)的地理与政治状况。

§16.1.16πάλαι μὲν οὖν ἡ Βαβυλὼν ἦν μητρόπολις τῆς Ἀσσυρίας, νῦν δὲ Σελεύκεια ἡ ἐπὶ τῷ Τίγρει λεγομένη.
从前,巴比伦是亚述的首府,而现在则是被称为底格里斯河畔的塞琉西亚。
πλησίον δʼ ἐστὶ κώμη Κτησιφῶν λεγομένη, μεγάλη· ταύτην δʼ ἐποιοῦντο χειμάδιον οἱ τῶν Παρθυαίων βασιλεῖς φειδόμενοι τῶν Σελευκέων, ἵνα μὴ κατασταθμεύοιντο ὑπὸ τοῦ Σκυθικοῦ φύλου καὶ στρατιωτικοῦ·
它的附近有一个名叫泰西封的大村庄;帕提亚国王们出于对塞琉西亚人的照顾,将此处作为冬营地,免得塞琉西亚人被斯基泰式的军队强占房屋。
δυνάμει οὖν Παρθικῇ πόλις ἀντὶ κώμης ἐστὶ * καὶ τὸ μέγεθος, τοσοῦτόν γε πλῆθος δεχομένη καὶ τὴν κατασκευὴν ὑπʼ ἐκείνων αὐτῶν κατεσκευασμένη καὶ τὰ ὤνια καὶ τὰς τέχνας προσφόρους ἐκείνοις πεπορισμένη.
因此,凭借帕提亚人的势力,该处如今已成了一座城市而非村庄,并且在规模上也是如此,能容纳如此众多的居民,建筑也由他们自己建造,并提供了适合他们的商品和手工艺。
εἰώθασι γὰρ ἐνταῦθα τοῦ χειμῶνος διάγειν οἱ βασιλεῖς διὰ τὸ εὐάερον· θέρους δὲ ἐν Ἐκβατάνοις καὶ τῇ Ὑρκανίᾳ διὰ τὴν ἐπικράτειαν τῆς παλαιᾶς δόξης.
因为国王们习惯于由于气候宜人而在冬日居住于此,而夏日则因为古老荣耀的延续而居住在埃克巴坦那和希尔卡尼亚。
ὥσπερ δὲ Βαβυλωνίαν τὴν χώραν καλοῦμεν, οὕτω καὶ τοὺς ἄνδρας τοὺς ἐκεῖθεν Βαβυλωνίους καλοῦμεν, οὐκ ἀπὸ τῆς πόλεως, ἀλλʼ ἀπὸ τῆς χώρας· ἀπὸ δὲ τῆς Σελευκείας ἧττον, κἂν ἐκεῖθεν ὦσι, καθάπερ Διογένη τὸν στωικὸν φιλόσοφον.
正如我们称该地区为巴比伦尼亚,我们也称来自那里的人为巴比伦人,这不是根据城市,而是根据地区命名的;但来自塞琉西亚的人则较少被称为塞琉西亚人,即使他们来自那里,例如斯多葛派哲学家第欧根尼。
§16.1.17ἔστι δὲ καὶ Ἀρτεμίτα πόλις ἀξιόλογος, διέχουσα πεντακοσίους τῆς Σελευκείας σταδίους, πρὸς ἕω τὸ πλέον, καθάπερ καὶ ἡ Σιτακηνή· καὶ γὰρ αὕτη πολλή τε καὶ ἀγαθὴ μέση Βαβυλῶνος τέτακται καὶ τῆς Σουσίδος, ὥστε τοῖς ἐκ Βαβυλῶνος εἰς Σοῦσα βαδίζουσι διὰ τῆς Σιτακηνῆς ἡ ὁδὸς ἅπασα πρὸς ἕω·
还有阿尔特米塔,也是一座值得注意的城市,距离塞琉西亚五百斯塔德,基本朝向东方,西塔克内也是如此;因为该地广阔且肥沃,介于巴比伦和苏斯之间,因此对于从巴比伦徒步前往苏萨的人来说,穿过西塔克内的整条道路都是朝向东方的。
πρὸς ἕω δʼ ἐστὶ καὶ τοῖς ἐκ Σούσων εἰς τὴν μεσόγαιαν τῆς Περσίδος διὰ τῆς Οὐξίας καὶ τοῖς ἐκ τῆς Περσίδος εἰς τὰ μέσα τῆς Καρμανίας.
对于那些从苏萨通过乌克西亚进入波斯内陆的人,以及从波斯到卡尔马尼亚中部的人来说,路线也是朝向东方的。
τὴν μὲν οὖν Καρμανίαν ἐγκυκλοῦται πρὸς ἄρκτον ἡ Περσὶς πολλὴ οὖσα· ταύτῃ δὲ συνάπτει ἡ Παραιτακηνὴ καὶ ἡ Κοσσαία μέχρι Κασπίων πυλῶν, ὀρεινὰ καὶ λῃστρικὰ ἔθνη· τῇ δὲ Σουσίδι ἡ Ἐλυμαῒς καὶ αὐτὴ τραχεῖα ἡ πολλὴ καὶ λῃστρική· τῇ δὲ Ἐλυμαΐδι τὰ περὶ τὸν Ζάγρον καὶ ἡ Μηδία.
波斯国土辽阔,在北面包围着卡尔马尼亚;与此相邻的是帕莱塔克内和科萨尼亚,一直延伸到里海门,都是些多山且以劫掠为生的部落;与苏斯相邻的是埃利迈斯,它本身也大都崎岖不平并以劫掠为生;而与埃利迈斯相邻的是扎格罗斯周边地区和米底亚。
§16.1.18κοσσαῖοι μὲν οὖν εἰσι τοξόται τὸ πλέον, καθάπερ καὶ οἱ συνεχεῖς ὀρεινοί, προνομεύοντες ἀεί· χώραν γὰρ ἔχουσιν ὀλίγην τε καὶ λυπρὰν ὥστʼ ἐκ τῶν ἀλλοτρίων ἀνάγκη ζῆν· ἀνάγκη δὲ καὶ ἰσχύειν· ἅπαντες γάρ εἰσι μάχιμοι·
科萨人大多数是弓箭手,就像与之相邻的山民一样,总是进行掠夺;因为他们的土地既狭小又贫瘠,所以不得不靠别人的财产生活;他们也不得不保持强悍,因为所有人都是好战的。
τοῖς γοῦν Ἐλυμαίοις συνεμάχουν μύριοι καὶ τρισχίλιοι πολεμοῦσι πρός τε Βαβυλωνίους καὶ Σουσίους.
至少有八千名科萨人曾与埃利迈斯人结盟,共同对抗巴比伦人和苏斯人。
οἱ δὲ Παραιτακηνοὶ μᾶλλον μὲν τῶν Κοσσαίων ἐπιμελοῦνται γῆς· ὅμως δὲ καὶ αὐτοὶ λῃστηρίων οὐκ ἀπέχονται.
帕莱塔克内人比科萨人更注重农耕;但他们自己同样不放弃强盗行径。
Ἐλυμαῖοι δὲ καὶ μείζω τούτων κέκτηνται χώραν καὶ ποικιλωτέραν.
埃利迈斯人则拥有比他们更大且更多样化的土地。
ὅση μὲν οὖν ἀγαθὴ γεωργοὺς ἔχει τοὺς ἐνοικοῦντας, ἡ δʼ ὀρεινὴ στρατιώτας τρέφει τοξότας τοὺς πλείστους· πολλὴ δὲ οὖσα πολὺ καὶ τὸ στρατιωτικὸν παρέχεται, ὥστε καὶ ὁ βασιλεὺς αὐτῶν δύναμιν κεκτημένος μεγάλην οὐκ ἀξιοῖ τῷ τῶν Παρθυαίων βασιλεῖ παραπλησίως τοῖς ἄλλοις ὑπήκοος εἶναι· ὁμοίως δὲ καὶ πρὸς τοὺς Μακεδόνας πρότερον τοὺς τῆς Συρίας ἄρχοντας διέκειτο.
其中肥沃的部分有农夫居住,而山区则供养着大部分是弓箭手的士兵;由于国土广大,它也提供了大量的兵源,以至于他们的国王拥有强大的力量,不甘心像其他人那样顺从地臣服于帕提亚国王;在以前,他对待统治叙利亚的马其顿人也是同样的态度。
Ἀντίοχον μὲν οὖν τὸν μέγαν τὸ τοῦ Βήλου συλᾶν ἱερὸν ἐπιχειρήσαντα ἀνεῖλον ἐπιθέμενοι καθʼ αὑτοὺς οἱ πλησίον βάρβαροι.
因此,当大安条克企图掠夺贝路斯神庙时,附近的野蛮人自发袭击并杀死了他。
ἐκ δὲ τῶν ἐκείνῳ συμβάντων παιδευθεὶς ὁ Παρθυαῖος χρόνοις ὕστερον ἀκούων τὰ ἱερὰ πλούσια παρʼ αὐτοῖς, ὁρῶν δʼ ἀπειθοῦντας, ἐμβάλλει μετὰ δυνάμεως μεγάλης, καὶ τό τε τῆς Ἀθηνᾶς ἱερὸν εἷλε καὶ τὸ τῆς Ἀρτέμιδος, τὰ Ἄζαρα, καὶ ἦρε ταλάντων μυρίων γάζαν· ᾑρέθη δὲ καὶ πρὸς τῷ Ἡδυφῶντι ποταμῷ Σελεύκεια, μεγάλη πόλις· Σολόκη δʼ ἐκαλεῖτο πρότερον.
帕提亚国王从安条克的遭遇中吸取了教训,在很久以后,听说他们的神庙富有,又看到他们不顺从,便率大军入侵,夺取了雅典娜神庙和阿耳忒弥斯神庙(即阿扎拉神庙),并掠走了价值一万塔兰同的珍宝;位于赫迪丰河畔的大城市塞琉西亚也被攻占,它以前被称为索洛克。
τρεῖς δʼ εἰσὶν εἰς τὴν χώραν εὐφυεῖς εἰσβολαί· ἐκ μὲν τῆς Μηδίας καὶ τῶν περὶ τὸν Ζάγρον τόπων διὰ τῆς Μασσαβατικῆς, ἐκ δὲ τῆς Σουσίδος διὰ τῆς Γαβιανῆς (ἐπαρχίαι δʼ εἰσὶν αὗται τῆς Ἐλυμαίας ἥ τε Γαβιανὴ καὶ ἡ Μασσαβατική), τρίτη δʼ ἐστὶν ἡ ἐκ τῆς Περσίδος.
进入该国境内有三条地势便利的通道:从米底亚和扎格罗斯附近地区通过马萨巴蒂克进入,从苏斯通过加比亚内进入(加比亚内和马萨巴蒂克是埃利迈斯的省份),第三条则是从波斯进入。
ἔστι δὲ καὶ Κορβιανὴ ἐπαρχία τῆς Ἐλυμαΐδος.
科尔比亚内也是埃利迈斯的一个省。
ὅμοροι δʼ εἰσὶ τούτοις Σαγαπηνοί τε καὶ Σιλακηνοί, δυναστεῖαι μικραί.
与这些相邻的是萨加佩内和西拉科内,都是些小诸侯国。
τοσαῦτα μὲν καὶ τοιαῦτα ἔθνη πρὸς ἕω τὰ ὑπερκείμενα τῆς Βαβυλωνίας.
以上就是位于巴比伦尼亚以东、在其上方的众多部落。
πρὸς ἄρκτον δὲ τὴν Μηδίαν ἔφαμεν καὶ τὴν Ἀρμενίαν· ἀπὸ δὲ δύσεώς ἐστιν ἡ Ἀδιαβηνὴ καὶ ἡ Μεσοποταμία.
至于北面,我们说过有米底亚和亚美尼亚;而西面则是阿迪亚贝内和美索不达米亚。

词汇与语法注释

  1. 16.1.16ἵνα μὴ κατασταθμεύοιντο ὑπὸ τοῦ Σκυθικοῦ φύλου — 由表示目的的虚词 ἵνα 引导的动词采用了希求法(斜格希求法)而非虚拟法,这是因为主句动词 ἐποιοῦντο 为过去时(未完成过去时),即时态一致。被动语态的 κατασταθμεύοιντο 意为“被强行指派士兵留宿”。
  2. 16.1.16* καὶ τὸ μέγεθος — 尽管抄本中存在缺失(*),但接下来的 καὶ τὸ μέγεθος 作关系宾格(或副词性宾格)使用,修饰主句的谓语部分,意为“在规模(大小)方面也是[一座城市]”。
  3. 16.1.17ὥστε τοῖς ἐκ Βαβυλῶνος εἰς Σοῦσα βαδίζουσι διὰ τῆς Σιτακηνῆς ἡ ὁδὸς ἅπασα πρὸς ἕω — 与格分词句 τοῖς... βαδίζουσι 作关系与格(dative of reference / dative of interest),表示对于从巴比伦徒步前往苏萨的“那些人而言”,整条道路(ἡ ὁδός)都是朝东的。

引用这一段

斯特拉波, 地理学 §16.1.16-16.1.18. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0099.tlg001.humanitext-grc2:16.1.16-16.1.18

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。