Humanitext Reader

亚里士多德 · 气象学 §4.10#2

具体同质部分的凝固机制与元素归属判定

第 66 段,共 68 段 · 希腊语

内容简介

作者具体分析了各种同质部分(如琥珀、石灰华、各类金属、分泌物、血液和精液)的凝固与融化机制,并根据它们是属于土、水、空气还是属于多种元素的共同物进行了分类和判定。

§4.10#2διὸ καὶ ὑπ᾿ ἀμφοῖν καὶ εἶχεν ἄμφω.
因此它们既因两者而凝固,又含有两者。
ὅσων μὲν οὖν ἅπαν ἐξικμάσθη, οἷον κέραμος ἢ ἤλεκτρον (καὶ γὰρ τὸ ἤλεκτρον, καὶ ὅσα λέγεται ὡς δάκρυα, ψύξει ξει ἐστίν, οἷον σμύρνα, λιβανωτός, κόμμι· καὶ τὸ ἢλεκτρον δὲ τούτου τοῦ γένους ἔοικεν, καὶ πήγνυται· ἐμπεριειλημμένα γοῦν ζῷα ἐν αὐτῷ φαίνεται· ὑπὸ δὲ τοῦ ποταμοῦ τὸ θερμὸν ἐξιὸν ὥσπερ τοῦ ἑψομένου μέλιτος, ὅταν εἰς ὕδωρ ἀφεθῇ, ἐξατμίζει τὸ ὑγρόν), ταῦτα πάντα γῆς.
因此,凡是湿气全部蒸发掉的物质,例如陶器或琥珀(因为琥珀以及所有被称为“滴”的物质,都是由于冷却而凝固的,例如没药、乳香、树胶;而且琥珀似乎也属于这一类,并且会凝固——至少在其中可以看到被包裹着的小动物;而当它由于河水使热量散失时,就像被煮沸的蜂蜜落入水中时湿气蒸发一样),这些全都属于土。
καὶ τὰ μὲν ἄτηκτα καὶ ἀμάλακτα, οἷον τὸ ἢλεκτρον καὶ λίθοι ἔνιοι, ὥσπερ οἱ πῶροι οἱ ἐν τοῖς σπηλαίοις· καὶ γὰρ οὗτοι ὁμοίως γίγνονται τούτοις, καὶ οὐχ ὡς ὑπὸ πυρὸς ἀλλ᾿ ὡς ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ διεξιόντος τοῦ θερμοῦ συνεξέρχεται τὸ ὑγρὸν ὑπὸ τοῦ ἐξ αὐτοῦ ἐξιόντος θερμοῦ· ἐν δὲ τοῖς ἑτέροις ὑπὸ τοῦ ἔξωθεν πυρός.
有些物质是不可融且不可软化的,例如琥珀和某些石头,就像洞穴中的石灰华;因为这些也是以与上述类似的方式产生的,而且不是由于火,而是由于冷,因为当热量穿过并散失时,湿气随着从其中逸出的热量一同排去;而在其他情况下,则是由于外部的火。
ὅσα δὲ μὴ ὅλα, γῆς μέν ἐστι μᾶλλον, μαλακτὰ δέ, οἷον σίδηρος καὶ κέρας.
至于那些没有完全如此的物质,则较多属于土,但可以软化,例如铁和角。
(λιβανωτοὶ δὲ καὶ τὰ τοιαῦτα παραπλησίως τοῖς ξύλοις ἀτμίζει.
(而乳香及类似之物发烟的方式与木材相近。
) ἐπεὶ οὖν τηκτά γε θετέον καὶ ὅσα τήκεται ὑπὸ πυρός, ταῦτ᾿ ἐστὶν ὑδατωδέστερα, ἔνια δὲ καὶ κοινά, οἷον κηρός·
)因此,既然我们必须将那些被火融化的物质归为可融物,这些物质就更具水性,虽然有些也是共同的,例如蜡。
ὅσα δὲ ὑπὸ ὕδατος, ταῦτα δὲ γῆς· ὅσα δὲ μηδ᾿ ὑφ᾿ ἑτέρου, ταῦτα ἢ γῆς ἢ ἀμφοῖν.
而被水融化的是属于土的;两者都不能融化的是属于土或两者的。
εἰ οὖν ἅπαντα μὲν ἢ ὑγρὰ ἢ πεπηγότα, τούτων δὲ τὰ ἐν τοῖς εἰρημένοις πάθεσιν, καὶ οὐκ ἔστιν μεταξύ, ἅπαντ᾿ ἂν εἴη εἰρημένα οἷς διαγνωσόμεθα πότερον γῆς ἢ ὕδατος ἢ πλειόλιβανωτὸν νων κοινόν, καὶ πότερον ὑπὸ πυρὸς συνέστηκεν· ἢ ψυχροῦ ἢ ἀμφοῖν.
因此,如果万物要么是液态的,要么是凝固的,并且它们处于上述状态中,且其间没有中间状态,那么,用来区辨某一物质是属于土还是属于水,或者是更多元素的共同物,以及它是由于火而构成、还是由于冷、或是由于两者的标准,就应该都已阐明了。
χρυσὸς μὲν δὴ καὶ ἄργυρος καὶ χαλκὸς καὶ καττίτερος καὶ μόλυβδος καὶ ὕαλος καὶ λίθοι πολλοὶ ἀνὼνυμοι ὕδατος· πάντα γὰρ τήκεται ταῦτα θερμῷ.
事实上,金、银、铜、锡、铅、玻璃以及许多无名的石头都属于水;因为这些全都是被热融化的。
ἔτι οἶνοι ἔνιοι καὶ οὖρον καὶ ὄξος καὶ κονία καὶ ὀρὸς καὶ ἰχὼρ ὕδατος· πάντα γὰρ πήγνυται ψυχρῷ.
此外,某些葡萄酒、尿、醋、灰汁、乳清和血清也属于水;因为所有这些都是被冷凝固的。
σίδηρος δὲ καὶ κέρας καὶ ὄνυξ καὶ ὀστοῦν καὶ νεῦρον καὶ ξύλον καὶ τρίχες καὶ φύλλα καὶ φλοιὸς γῆς μᾶλλον· ἔτι ἢλεκτρον, σμύρνα, λίβανος, καὶ πάντα τὰ δάκρυα λεγόμενα, καὶ πῶρος, καὶ οἱ καρποί, οἷον τὰ χεδροπά, καὶ σῖτος (τὰ τοιαῦτα γὰρ τὰ μὲν σφόδρα, τὰ δὲ ἧττον μὲν τούτων, ὅμως δὲ γῆς·
另一方面,铁、角、爪、骨头、腱、木材、毛发、叶子和树皮则较多属于土;此外还有琥珀、没药、乳香和所有被称为“滴”的物质、石灰华以及作物的果实,例如豆类和谷物(因为在这些物质中,有些程度极深,有些虽不及前者,但仍然属于土;因为有些是可以软化的,有些则是可熏烧的,且是因冷却而产生的)。
τὰ μὲν γὰρ μαλακτά, τὰ δὲ θυμιατὰ καὶ φύξει γεγενημένα)· ἔτι νίτρον, ἅλες, λίθων γένη, ὅσα μήτε φύξει μήτε τηκτά.
此外还有天然碱、盐类,以及既非因冷却、亦非可融的石头种类。
οἷμα δὲ καὶ γονὴ κοινὰ γῆς καὶ ὕδατος καὶ ἀέρος, τὸ μὲν ἔχον οἷμα ἶνας μᾶλλον γῆς (διὸ φύχει πήγνυται καὶ ὑγρῷ τήκεται), τὰ δὲ μὴ ἔχοντα ἶνας ὕδατος (διὸ καὶ οὐ πήγνυται).
血液和精液是土、水和空气的共同物;含有纤维的血液较多属于土(因此由于冷却而凝固,由于液体而融化),而不含纤维的属于水(因此它也不凝固)。
γονὴ δὲ πήγνυται φύξει ἐξιόντος τοῦ ὑγροῦ μετὰ τοῦ θερμοῦ.
精液则是由于冷却而凝固,因为它的湿气与热量一同散失。

词汇与语法注释

  1. 388b15διὸ καὶ ὑπ᾿ ἀμφοῖν καὶ εἶχεν ἄμφω. — 主语被省略,指代前文 388b12-15 中所述的因同时失去热和湿气而冷却凝固的物质。这表明它们在主动因和材料组成上都与这两种元素相关。
  2. 388b17ψύξει ¦p.153¦ ¦20¦ ξει ἐστίν — 此处存在由于换页造成的文本损坏和混乱。`ψύξει` 和 `ξει ἐστίν` 被解释为原本应为 `ψύξει ἐστίν`(由于冷却)或 `πήξει ἐστίν`(由于凝固)的连续表述,本译文根据上下文统一处理为“由于冷却”。
  3. 388b27καὶ οὐχ ὡς ὑπὸ πυρὸς ἀλλ᾿ ὡς ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ διεξιόντος τοῦ θερμοῦ συνεξέρχεται τὸ ὑγρὸν ὑπὸ τοῦ ἐξ αὐτοῦ ἐξιόντος θερμοῦ — 这是一个说明物质凝固和干燥过程中因果关系的复杂句式。`ὑπὸ τοῦ ἐξ αὐτοῦ ἐξιόντος θερμοῦ`(由于从其内部逸出的热量)指明了主动词 `συνεξέρχεται`(湿气一同排出)的因由。它解释了一种不同于火烧加热的主动机制:外部的冷(`ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ`)起作用导致内部热量散逸,而湿气则随着该热量的散逸而一同被带出。
  4. 388b32ὅσα δὲ μὴ ὅλα — 在关系代词从句中,前文的动词 `ἐξικμάσθη`(全部蒸发)被省略。需补足理解为“然而,凡是(水分)没有完全蒸发掉的物质”。
  5. 389a4πλειόλιβανωτὸν ¦p.154¦ νων κοινόν — 此处文本存在污损和混淆。跨越页码边界的 `πλειόλιβανωτὸν` 和 `νων` 是由于与前文的 `λιβανωτός`(乳香)相混淆而产生的,原本应为 `πλειόνων`(更多的),与后面的 `κοινόν` 连用,意为“更多元素的共同物”。

引用这一段

亚里士多德, 气象学 §4.10#2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg026.humanitext-grc2:4.10%232

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。