Humanitext Reader

亚里士多德 · 气象学 §4.10#1

依土与水对同质部分的分类

第 65 段,共 68 段 · 希腊语

内容简介

本段基于热和冷在蒸发、浓缩和凝固等作用上的差异,将物体的同质部分分类为属于土、水或其混合物。

§4.10#110 τούτοις δὲ τοῖς παθήμασιν καὶ ταύταις ταῖς διαφορὸν τὰ ὁμοιομερῆ τῶν σωμάτων, ὥσπερ εἴρηται, διαφέρει ἀλλήλων κατὰ τὴν ἁφήν, καὶ ἔτι χυμοῖς καὶ ὀσμαῖς καὶ χρώμασιν·
10 正如已经说过的,通过这些属性和这些差异,物体的同质部分在触觉上彼此不同,此外还在味道、气味和颜色上有所不同。
λέγω δʼ ὁμοιομερῆ οἷον τά τε μεταλλευόμενα—χαλκόν, ἄργυρον, καττίτερον, σίδηρον, λίθον, καὶ τἆλλα τὰ τοιαῦτα, καὶ ὅσα ἐκ τούτων γίγνεται ἐκκρινόμενα — καὶ τὰ ἐν τοῖς ζῴοις καὶ φυτοῖς, οἷον σάρκες, ὀστᾶ, νεῦρον, δέρμα, σπλάγχνον, τρίχες, ἶνες, φλέβες, ἐξ ὧν ἤδη συνέστηκε τὰ ἀνομοιομερῆ, οἷον πρόσωπον, χείρ, πούς, καὶ τἆλλα τὰ τοιαῦτα, καὶ ἐν φυτοῖς ξύλον, φλοιός, φύλλον, ῥίζα, καὶ ὅσα τοιαῦτα.
我所说的同质部分,是指例如开采出来的矿物——铜、银、锡、铁、石头及其他类似之物,以及从这些物质中分离并产生的万物——还有动物和植物体内的部分,例如肉、骨头、腱、皮肤、内脏、毛发、纤维、血管(异质部分如脸、手、脚及其他类似之物已经是由这些构成的),以及植物中的木质、树皮、叶子、根和所有类似之物。
ἐπεὶ δὲ ταῦτα μὲν ὑπ᾿ ἄλλης αἰτίας συνέστηκεν, ἐξ ὧν δὲ ταῦτα ὕλη μὲν τὸ ξηρὸν καὶ ὑγρόν, ὥστε ὕδωρ καὶ γῇ (ταῦτα γὰρ προφανεστάτην ἔχει τὴν δύναμιν ἑκάτερον ἑκατέρου), τὰ δὲ ποιοῦντα τὸ θερμὸν καὶ ψυχρόν (ταῦτα γὰρ συνίστησιν καὶ πήγνυσιν ἐξ ἐκείνων), λάβωμεν τῶν ὁμοιομερῶν ποῖα γῆς εἴδη καὶ ποῖα ὕδατος καὶ ποῖα κοινά.
一方面,这些是由另一种原因构成的,但另一方面,构成这些物质的原料,作为质料是干燥物和湿润物,因而是水和土(因为这两者各自具有最明显的性质,对应于彼此),而作为主动因则是热和冷(因为这些因从前者中进行构造并使之凝固),因此,让我们来探究同质部分中,哪些种类属于土,哪些属于水,哪些是两者共有的。
ἔστι δὴ τῶν σωμάτων τῶν δεδημιουργημένων τὰ μὲν ὑγρά, τὰ δὲ μαλακά, τὰ δὲ σκληρά· τούτων δὲ ὁπόσα σκληρὰ ἢ μαλακὰ πήξει ἐστίν, εἴρηται πρότερον.
在已形成的物体中,有些是液态的,有些是柔软的,有些是坚硬的;而在这些之中,哪些坚硬或柔软是由凝固而来的,前面已经说过了。
τῶν μὲν οὖν ὑγρῶν ὅσα μὲν ἐξατμίζεται, ὕδατος, ὅσα δὲ μή, ἢ γῆς ἢ κοινὰ γῆς καὶ ὕδατος, οἷον γάλα, ἢ γῆς καὶ ἀέρος, οἷον ξύλον, ἢ ὕδατος καὶ ἀέρος, οἷον ἔλαιον.
因此,在液体中,凡是蒸发的是属于水的,不蒸发的是属于土的,或者是土与水的共同物(例如牛奶),或者是土与空气的共同物(例如木材),或者是水与空气的共同物(例如油)。
καὶ ὅσα μὲν ὑπὸ θερμοῦ παχύνεται, κοινά (ἀπορήσειε δ᾿ ἄν τις περὶ οἴνου τῶν ὑγρῶν· τοῦτο γὰρ καὶ ἐξατμισθείη ἄν, καὶ παχύνεται ὥσπερ ὁ νέος·
此外,被热浓缩的是共同物。 (然而,有人可能会对液体中的葡萄酒产生疑问;因为这既可以蒸发,又像新酒一样被浓缩。
αἴτιον δ᾿ ὅτι οὔτε ἐν ἑνὶ εἴδει λέγεται ὁ οἶνος, καὶ ὅτι ἄλλος ἄλλως·
其原因在于,葡萄酒并不是作为单一的种类而被谈论的,并且一种酒与另一种酒各不相同。
ὁ γὰρ νέος μᾶλλον γῆς ἢ ὁ παλαιός· διὸ καὶ παχύνεται τῷ θερμῷ μάλιστα καὶ πήγνυται ἧττον ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ· ἔχει γὰρ καὶ θερμὸν πολὺ καὶ γῆς, ὥσπερ ὁ ἐν Ἀρκάδίᾳ οὕτως ἀποξηραίνεται ὑπὲρ τοῦ καπνοῦ ἐν τοῖς ἀσκοῖς ὥστε ξυόμενος πίνεσθαι·
因为新酒比老酒含有更多的土;因此它最容易被热浓缩,而较少被冷凝固;因为它含有大量的热和土,正如在阿卡迪亚的葡萄酒,在皮囊中被烟熏得如此干燥,以至于需要刮下来泡着喝。
εἰ δὴ ἅπας ἰλὺν ἔχει, οὕτως ἑκατέρου ἐστίν, ἢ γῆς ἢ ὕδατος, ὡς ταύτης ἔχει πλῆθος)·
如果事实上所有的葡萄酒都有酒糟,那么它属于两者中的哪一个,取决于它含有这种酒糟的量。
ὅσα δὲ ὑπὸ ψυχροῦ παχύνεται, γῆς· ὅσα δ᾿ ὑπ᾿ ἀμφοῖν, κοινὰ πλειόνων, οἷον ἔλαιον καὶ μέλι καὶ ὁ γλυκὺς οἶνος.
)而被冷浓缩的是属于土的;被两者浓缩的是更多元素的共同物,例如油、蜂蜜和甜酒。
τῶν δὲ συνεστῶτων ὅσα μὲν πέπηγεν ὑπὸ ψυχροῦ, ὕδατος, οἷον κρύσταλλος, χιών, χάλαζα, πάχρνη· ὅσα δ᾿ ὑπὸ θερμοῦ, γῆς, οἷον κέραμος, τυρός, νίτρον, ἅλες· ὅσα δ᾿ ὑπ᾿ ἀμφοῖν (τοιαῦτα δ᾿ ἐστὶν ὅσα ψύξει· ταῦτα δ᾿ ἐστὶν ὅσα ἀμφοῖν στερήσει, καὶ θερμοῦ καὶ ὑγροῦ συνεξιόντος τῷ θερμῷ· οἱ μὲν γὰρ ἅλες ὑγροῦ μόνου στερήσει πήγνυνται, καὶ ὅσα εἰλικρινῇ γῆς, ὁ δὲ κρύσταλλος θερμοῦ μόνου), ταῦτα δ᾿ ἀμφοῖν.
另一方面,在固体中,凡是因冷而凝固的是属于水的,例如冰、雪、冰雹、霜;凡是因热而凝固的是属于土的,例如陶器、奶酪、天然碱、盐类;凡是因两者而凝固的(此类是通过冷却凝固的;这些是由于同时失去热和与热一同排出的湿气这两者而凝固的;因为盐类以及纯粹属于土的物质,是通过仅失去湿气而凝固的,而冰则是通过仅失去热量而凝固的),这些则属于两者。

词汇与语法注释

  1. 388a10τούτοις δὲ τοῖς παθήμασιν καὶ ταύταις ταῖς διαφοραῖς — 关系与格或原因与格,修饰动词 διαφέρει,表示同质部分物体彼此相异的依据或原因。
  2. 388a21ἐπεὶ δὲ ταῦτα μὲν ὑπ᾿ ἄλλης αἰτίας συνέστηκεν, ἐξ ὧν δὲ ταῦτα ὕλη μὲν τὸ ξηρὸν καὶ ὑγρόν — 由 ἐπεὶ δὲ(因为……)引导的长从句一直延伸到 388a26 的主句动词 λάβωμεν(让我们来探究……)。从句内部包含 ταῦτα μὲν... 与 ἐξ ὧν δὲ ταῦτα... 的对比结构,且在后者中省略了系动词(如 ἐστί),其间还夹杂着括号里的插入语。
  3. 388b7ὡς ταύτης ἔχει πλῆθος — 阴性单数属格指示代词 ταύτης 指代前文的 ἰλύν(酒糟,阴性名词)。这表明葡萄酒属于土还是水,取决于它所含的这种沉淀物(土质成分)的量(πλῆθος)。
  4. 388b12ὅσα δ᾿ ὑπ᾿ ἀμφοῖν (τοιαῦτα δ᾿ ἐστὶν ὅσα ψύξει... ταῦτα δ᾿ ἀμφοῖν — 在 ὅσα δ᾿ ὑπ᾿ ἀμφοῖν(因两者而凝固的)之后,插入了长括号解释(τοιαῦτα δ᾿ ἐστὶν ὅσα ψύξει...),最后以 ταῦτα δ᾿ ἀμφοῖν(这些属于两者)作结。指示代词 ταῦτα 重新承接并总结了句首的 ὅσα 从句。

引用这一段

亚里士多德, 气象学 §4.10#1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg026.humanitext-grc2:4.10%231

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。