Humanitext Reader

亚里士多德 · 大伦理学 §2.3.9-2.3.17

外在善之危害与作为中庸的德性不可过量

第 46 段,共 71 段 · 希腊语

内容简介

作者通过身体治疗的类比,解释了卑劣之人拥有财富和统治权的害处,并指出诸德性在理性中是和谐统一的。接着,作者基于德性本质上是中庸的论点,论证了德性本身绝不会因过度而害人。

§2.3.9ὁ δὴ τοιοῦτος λόγος δόξκεν ἂν εἶναι παράδοξος τοῖς πολλοῖς· πάντες γὰρ οἴονται καὶ ὡρχῇ καὶ δυνάμει καὶ πλούτῳ δυνατοὶ εἶναι χρῆσθαι, οὐκ ὀρθῶς ὑπολαμβάνοντες.
这样的论述在多数人看来确实是违背常理的;因为他们都错误地认为,自己有能力使用统治权、权力和财富。
§2.3.10δῆλον δὲ τοῦτο καὶ ἐκ τοῦ νομοθέτου· ὁ γὰρ νομοθέτης οὐ πᾶσιν ἐπιτρέπει τὸ ἄρχειν, ἀλλʼ ὤριστται καὶ ἡ ἡλικία καὶ ἡ εὐπορία ἢν δεῖ ὑπάρχειν τῷ μέλλοντι ἄρχειν, ὡς οὐ δυνατὸν ὂν παντὶ ἄρχιν ὑκάρξαι.
这从立法者那里也是显而易见;因为立法者并不允许所有人进行统治,而是规定了将要统治的人所必须具备的年龄和资产,因为统治权不可能属于所有人。
εἰ δή τις ἀγανακτοίη ὅτι οὐκ ἄρχει ἢ οὐδεὶς αὐτὸν ἐᾷ κυβερνᾶν, “οὐ γὰρ ἔχεις” εἴποι ἄν τις “οὐδὲν τοιοῦτον ἐν τῇ ψυχῇ δυνήσῃ καὶ ἄρχειν καὶ κυβερνᾶν”.
因此,如果有人因为自己没有统治,或者没有人允许他驾驶船只而感到气愤,人们可能会对他说:“因为你的灵魂中并没有任何这类能够使你既能统治又能驾驶船只的东西。
§2.3.11ἢ ἐπὶ μὲν τοῦ σώματος ὁρῶμεν οὐ δυναμένους ὑγιαίνειν τοὺς τὰ ἀπλῶς ἀγαθὰ προσφερομένους, ἀλλʼ εἰ μέλλει τις ὑγιαίνεον τὸ σῶμα τὸ φαῦλον, ὕδωρ αὐτῷ πρότερον καὶ ὀλίγα σιτία προσενεκτέον· τῷ δὲ τὴν ψυχὴν φαύλην ἔχοντι πρὸς τὸ μηθὲν κακὸν ἐργάζεσθαι οὐκ ἀφεκτέον καὶ πλούτου καὶ ἀρχῆς καὶ δυνάμεως καὶ ἀπλῶς τῶν τοιούτων, ὅσσῳ εὐκινητότερον καὶ εὐμεταβολώτερον ψυχὴ σώματος;
” 或者,在身体的情况中,我们看到那些摄入普遍而言的好东西的人并不能获得健康,相反,如果一个身体不良的人要获得健康,必须先给他水和少量的食物;那么,对于一个灵魂卑劣的人,为了使不作恶,难道不更应该让他远离财富、统治权、权力和普遍而言的这类事物吗? 因为灵魂比身体更容易活动且更易变化。
ὥσπερ γὰρ ὁ φαῦλος τὸσᾶμια οὔτως ἦν ἐπιτήδειος διαιτᾶσθαι, καὶ ὁ φαῦλος τὴν ψυχὴν οὕτως ἐπιτήδειος διάγειν, μηθὲν τῶν τοιούτων ἔχων.
因为正如身体不良的人适合以那样的方式节制饮食一样,灵魂卑劣的人也适合这样生活,不拥有任何这类事物。
§2.3.12ἔχει δὲ καὶ τὸ τοιοῦτον ἀπορίαν, οἷον ἐπειδὰν μὴ ᾖ ἅμα πρᾶξαι τἀνδρεῖα καὶ τὰ δίκαια, πότερʼ ἄν τις πράξειεν;
此外,以下的情况也存在困难,例如,当无法同时实行勇敢的行为和公正的行为时,人应当实行哪一个?
ἐν μὲν δὴ ταῖς φυσικαῖς ἀρεταῖς ἔφαμεν τὴν ὁρμὴν μόνον [δεῖν] τὴν πρὸς τὸ καλὸν ὑπάρχειν ἄνευ λόγου· ὁ δʼ ἐστὶν αἵρεσις, ἐν τῷ λόγῳ καὶ τῷ λόγον ἔχοντι ἐστίν.
我们在谈到自然德性时曾说,只有朝着高贵事物的冲动在没有理性的情况下存在;但属于选择的东西,则存在于理性以及拥有理性的部分中。
ὥστε ἅμα τὸ ἑλέσθαι [καἴ] παρέσται καὶ ἡ τελεία ἀρετὴ ὑπάρξει, ἣν ἔφαμεν μετὰ φρονήσεως εἶναι, οὑκ ἄνευ δὲ τῆς φυσικῆς ὁρμῆς τῆς ἐπὶ τὸ καλόν.
因此,选择将同时存在,且完满的德性也随之存在,我们曾说这种德性是伴随着明智的,但它不能脱离朝着高贵的自然冲动。
§2.3.13οὐδʼ ἐναντιώσεται ἀρετὴ ἀρετῇ.
德性与德性之间也不会相互对立。
πέφυκεν γὰρ ὑπείκειν τῷ λόγῳ, [ἢ] ὡς οὗτος προστάττει, ὥστ᾿ ἔφʼ ὃ ἂν οὗτος ἄγη, ἐπὶ τοῦτο ἀποκλίνει.
因为德性天生就顺从理性,或者按照理性的指示去顺从,因此无论理性导向何处,德性就倾向于何处。
τὸ γὰρ βέλτιον οὗτός ἐστιν ὁ αἱρούμενος.
因为正是理性选择那更好的东西。
οὔτε γὰρ ἄνευ τῆς φρονήσεως αἱ ἄλλαι ἀρεταὶ γίνονται, οὔθʼ ἡ φρόνησις τελεία ἄνευ τῶν ἄλλων ἀρετῶν, ἀλλὰ συνεργοῦσί πως μετ᾿ ἀλλήλων ἐπακολουθοῦσαι τ φρονήσει.
没有明智,其他德性就不能产生;没有其他德性,明智也不完满,相反,它们在某种程度上相互合作,伴随着明智。
§2.3.14οὐχ ἧττον δὲ καὶ τὰ τοιαῦτα ἀπορήσεται, πότερόν ποτε καὶ ἐπὶ τῶν ἀρετῶν οὕτως ἔχει ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀγαθῶν τῶν τʼ ἐκτὸς καὶ τῶν περὶ σῶμα.
同样也会有人提出这样的疑问:德性的情况是否也像其他善物(包括外在的善和身体的善)那样?
ταῦτα γὰρ εἰς ὑπερβολὴν γινόμενα χείρους ποιεῖ, οἷον πλοῦτος πολὺς γενόμενος ὑπερόπτας καὶ ἀηδεῖς ἐποίησεν· ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀγαθῶν, ἀρχῆς τιμῆς κάλλου μεγέθους.
因为这些东西一旦过度,就会使人变坏,例如,大量的财富一旦产生,就会使人变得傲慢和令人讨厌;对于其他善物,如统治权、荣誉、美貌和高大身材,也是一样。
§2.3.15πότερον οὖν καὶ ἐπʼ ἀρετῆς οὕτως ἔχει, ὥστε ἐάν τινι δικαιοσύνη ἢ ἀνδρεία εἰς ὁπερβολὴν παραγένηται, χείρων ἔσται, ἢοὔ;
那么,对于德性而言是否也是如此,即如果某人拥有了过度的公正或勇敢,他就会变得更坏,还是说并非如此?
〈οὔ,〉φησίν.
他说:“并非如此。
ἀλλ᾿ ἀπτὸ μὲν τῆς ἀρετῆς τιμὴ γίνεται, ἡ δὲ τιμὴ μεγάλη γινομένη χείρους ποιεῖ ὥστε δῆλον ὅτι, φησίν, ἀρετὴ εἰς ἐπίδοσιν βαδίζουσα μεγέθους χείρους ποιήσει·
”但是,从德性中会产生荣誉,而荣誉一旦变大就会使人变坏。 因此他说,显而易见,向着更大程度迈进的德性,会由于其大而使人变坏。
τῆς γὰρ τιμῆς ἡ ἀρετὴ αἰτία, ὥστε καὶ ἡ ἀρετὴ ποιοίη ἂν χείρους μείζων γινομένη.
因为德性是荣誉的原因,所以德性在变大时也会使人变坏。
§2.3.16ἢ τοῦτο οὐκ ἀληθές;
或者,这不是真的?
τῆς γὰρ ἀρετῆς εἰ καὶ ἄλλα πολλά ἐστιν ἔργα, ὥσπερ καὶ ἔστιν, καὶ τοῦτο ἐν τοῖς μάλιστα, τὸ τοῖς ἀγαθοῖς τούτοις καὶ τοῖς τοιούτοις δύνασθαι ὀρθῶς παραγενομένοις χρῆσθαι·
因为即使德性还有许多其他的功能,事实上也确实有,但这最主要的功能之一就是:当这些善物和此类事物临头时,能够正确地使用它们。
εἰ δὴ ὁ σπουδαῖος παραγενομένης αὐτῷ ἢ τιμῆς ἢ ἀρχῆς μεγάλης μὴ χρήσεται ὀρθῶς τούτοις, οὐκέτι ἂν εἴη σπουδαῖος·
如果一个优秀的人在获得巨大的荣誉或统治权时,不能正确地使用它们,他就难再称得上是优秀的。
οὔτε δὴ ἡ τιμὴ οὔτε ἡ ἀρχὴ ποιήσει τὸν σπουδαῖον χείρω, ὥστε οὐδʼ ἡ ἀρετή.
因此,荣誉和统治权都不会使优秀的人变坏,所以德性也不会。
§2.3.17τὸ δʼ ὅλον ἐπειδήπερ ἡμῖν ἐν ἀρχ διώρισται, ὅτι εἰσὶν αἱ ἀρεταῖ μεσότητες, καὶ ἡ μᾶλλον ἀρετὴ μᾶλλόν ἐστι μεσότης· ὥστʼ οὐχ ὅτι χείρω ποιήσει εἰς μέγεθος ἡ ἀρετὴ ἰοῦσα, ἀλλὰ βελτίω· ἡ γὰρ μεσότης ἐνδείας καὶ ὑπερβολῆς τῆς τῶν παθῶν ἦν μεσότης.
总之,既然我们在开头已经规定了,德性是中庸,而更大的德性是更大程度的中庸;因此,德性并不会因为走向巨大而使人变坏,反而会使人变好;因为中庸乃是情感的不足和过度之间的中间状态。

词汇与语法注释

  1. §2.3.11τῷ δὲ τὴν ψυχὴν φαύλην ἔχοντι πρὸς τὸ μηθὲν κακὸν ἐργάζεσθαι οὐκ ἀφεκτέον — 此处应解释为反问句。`οὐκ ἀφεκτέον` 具有反问语气,意为“难道不应该让他远离……吗?”,从而得出结论:为了不让灵魂卑劣的人作恶,必须让他远离财富和权力。
  2. 1200aὁ δʼ ἐστὶν αἵρεσις, ἐν τῷ λόγῳ καὶ τῷ λόγον ἔχοντι ἐστίν — 关系代名词 `ὁ`(常读作 `ὅ` 或受后面 `αἵρεσις` 的性影响)指代“选择”。`λόγον ἔχοντι` 指的是灵魂中“拥有理性的部分”,表明选择属于理性能力,而非仅仅是自然冲动。
  3. 20ὥστε δῆλον ὅτι, φησίν, ἀρετὴ εἰς ἐπίδοσιν βαδίζουσα μεγέθους χείρους ποιήσει — 此处的 `φησίν`(“他说”)表明作者是在引用或代言一个假想对手的观点。这并不是作者的最终结论,而是在展示一个错误的推论——即德性的增加会使人变坏——该推论将在 `§2.3.16` 中被驳斥。
  4. §2.3.17καὶ ἡ μᾶλλον ἀρετὴ μᾶλλόν ἐστι μεσότης — “更大的德性是更大程度的中庸”这一表达意味着,德性在规模上变大(`εἰς μέγεθος ἰοῦσα`)并不会走向极端,而是提高了其作为中庸的完满性(质的提升)。因此,这构成了德性在定义上不可能变得“过度”的逻辑依据。

引用这一段

亚里士多德, 大伦理学 §2.3.9-2.3.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg022.humanitext-grc1:2.3.9-2.3.17

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。