Humanitext Reader

亚里士多德 · 大伦理学 §2.10.1-2.10.7

依循正确理性与作为活动的幸福

第 60 段,共 71 段 · 希腊语

内容简介

本节将“依循正确理性行动”定义为灵魂的无理性部分不阻碍理性部分发挥活动的状态。同时指出,伦理知识仅赋予一种“状态”,而幸福则在于对该状态的实际应用与活动。

§2.10.1ὑπὲρ δὲ τοῦ κατὰ τὰς ἀρετὰς ὀρθῶς πράττειν εἴρηται μέν, οὐχ ἱκανῶς δέ.
关于依德性而正确行动,虽然已经谈过,但还不充分。
ἔφαμεν γὰρ τὸ κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον πράτττειν·
因为我们曾说,这是依循正确的理性来行动。
ἀλλʼ ἴσως ἄν τις αὐτὸ τοῦτο ἀγνοῶν ἐρωτήσειεν, τὸ κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον τί ποτʼ ἐστί, καὶ ποῦ ἐστιν ὁ ὀρθὸς λόγος;
但也许有人因不了解这件事本身而问道:“依循正确的理性到底是什么,正确的理性又在哪里?
ἔστιν οὖν κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον πράττειν, §2.10.2ὅταν τὸ ἄλογον μέρος τῆς ψυχῆς μὴ κωλύῃ τὸ λογιστικὸν ἐνεργεῖν τὴν αὐτοῦ ἐνέργειαν.
”因此,依循正确的理性来行动,就是当灵魂的无理性部分不阻碍理性部分发挥其自身的活动之时。
τότε γὰρ ἡ πρᾶξις ἔσται κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον.
因为那时,行动才将是依循正确的理性的。
ἐπειδὴ γάρ τι τῆς ψυχῆς τὸ μὲν χεῖρον ἔχομεν τὸ δὲ βέλτιον, ἀεὶ δὲ τὸ χεῖρον τοῦ βελτίονος ἕνεκεν ἐστίν, ὥσπερ ἐπὶ σώματος καὶ ψυχῆς τὸ σῶμα τῆς ψυχῆς ἕνεκεν, καὶ τότʼ ἐροῦμεν ἔχειν τὸ σῶμα καλῶς, ὅταν οὕτως ἔχῃ ὥστε μὴ κωλύειν, ἀλλὰ καὶ συμβάλλεσθαι καὶ συμπαρορμᾶν πρὸς τὸ τὴν ψυχὴν ἐπιτελεῖν τὸ αὑτῆς ἔργον (τὸ γὰρ χεῖρον τοῦ βελτίονος ἕνεκεν, πρὸς τὸ συνεργεῖν τῷ βελτίονι)· §2.10.3ὅταν οὖν τὰ πάθη μὴ κωλύωσι τὸν νοῦν τὸ αὑτοῦ ἔργον ἐνεργεῖν, τότʼ ἔσται τὸ κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον γινόμενον.
因为既然我们在灵魂中拥有一部分较差的,和另一部分较好的,且较差的部分总是为了较好的部分而存在,正如对于身体和灵魂,身体是为了灵魂而存在,而且那时我们会说身体处于良好状态,即当它处于不仅不阻碍,反而协助并共同促进灵魂去完成其自身的工作之时(因为较差的是为了较好的而存在,以便与较好的合作);因此,当激情不阻碍理智发挥其自身的工作时,那时所产生的事情就将是依循正确的理性。
ναί, ἀλλʼ ἴσως εἴπτοι τις ἄν, ὅταν πῶς ἔχωσι τὰ πάθη, οὐ κωλύουσι, καὶ πότε οὕτως ἔχουσιν;
是的,但也许有人会说:“激情处于何种状态下才不阻碍? 以及它们何时处于这种状态?
οὐ γὰρ οἶδα.
因为我并不知道。
§2.10.4τὸ δὴ τοιοῦτον οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ῥᾴδιον.
” 要说出这样的事情并不容易。
οὐδὲ γὰρ ὁ ἰατρός· ἀλλʼ ὅταν εἴπτῃ τῷ πυρέττοντι πτισάνην προσφέρεσθαι, τοῦ δὲ πυρέττειν πῶς αἰσθάνομαι;
因为即使对医生来说也是如此;当他告诉发烧的人吃大麦粥,而对方问:“我如何感知他发烧了?
ὅταν, φησίν, ὁρᾷς ὠχρὸν ὄντα·
”——他说:“当你看见他脸色苍白时。
τὸ δʼ ὠχρὸν πῶς εἰδήσω ἐνταῦθα δὴ συνιέτω ὁ ἰατρός·
”——“但我怎么认出苍白呢?
εἰ γὰρ μὴ ἔχεις παρὰ σαυτῷ, φησί, τῶν γε τοιούτων αἴσθησιν, οὐκ ἔτι.
”在此处,医生就必须使他理解了;因为他说:“如果你自己没有对这类事物的感知,那就没有办法了。
ὡσαύτως ὑπὲρ τῶν ἄλλων κοινός ἐστι τῶν τοιούτων ὁ λόγος.
”同样地,关于其他此类事物,道理也是共通的。
§2.10.5ὁμοίως δʼ ἔχει καὶ ἐπὶ τῶν παθῶν τοῦ γνωρίζειν· δεῖ γὰρ αὐτὸν συμβάλλεσθαι πρὸς αἴσθησίν τι.
在认识激情时也是相似的;因为他自己必须对感觉有所贡献。
§2.10.6ἐπιζητήσειε δʼ ἄν τις ἴσως καὶ τὸ τοιοῦτον· ἆρά γε ἔργῳ εἰδήσας ταῦτα καὶ δὴ εὐδαίμων ἔσομαι;
也许有人还会探讨这样的问题:“我真的通过在实际中知道这些,就已经是幸福的了吗?
οἴονται γάρ. τὸ δʼ ἐστὶν οὐ τοιοῦτον.
”因为人们这么认为;但事实并非如此。
οὐδεμία γὰρ οὐδὲ τῶν ἄλλωον ἐπιστημῶν παραδίδωσι τῷ μανθάνοντι τὴν χρῆσιν καὶ τὴν ἐνέργειαν, ἀλλὰ τὴν ἕξιν μόνον· οὕτωος οὐδʼ ἐνταῦθα παραδίδωοσιν τὸ εἰδῆσαι ταῦτα τὴν χρῆσιν (ἡ γὰρ εὐδαιμονία ἐστὶν ἐνέργεια, ὡς φαμέν), ἀλλὰ τὴν ἕξιν, οὐδʼ ἐν τῷ εἰδέναι ἐξ ὧν ἐστιν ἡ εὐδαιμονία, ἀλλʼ ἐν τὸν τούτmμις χρήσαεθαι.
因为其他任何科学都不向学习者交付其使用和活动,而只交付其状态;同样,在这里知道这些,也不交付使用(因为如我们所说,幸福是活动),而是交付状态,这也不在于知道幸福是由什么构成的,而在于使用这些事物。
§2.10.7τὴν δὲ χρῆσιν καὶ τὴν ἐνέργωκαν τούτων οὐκ ἄστι τώmης τἧς π??ς τὸ παραὰιδόνε??· οὐδὲ γὰρ?? ἐπιστήκῃ οὐδεμία ιὴν χρῆτιν παραδίδωσιν, ἀλλὰ τὴν ἕ??ιν.
交付这些事物的使用和活动,并不是这门科学的工作;因为没有任何科学交付使用,而只交付状态。

词汇与语法注释

  1. ¦p.83¦τι τῆς ψυχῆς τὸ μὲν χεῖρον ἔχομεν τὸ δὲ βέλτιον — τι τῆς ψυχῆς(灵魂的某些部分)作为 ἔχομεν(我们拥有)的宾语,并通过部分同格(partitive apposition / schema Ionicum)的形式进一步展开为 τὸ μὲν χεῖρον... τὸ δὲ βέλτιον(一者较差,另一者较好)。
  2. ¦25¦συνιέτω ὁ ἰατρός — 动词 συνίημι 通常意为“理解”,但在此处作为及物或使役用法,表示“使(对方)理解”或“解释清楚”。结合上下文医生解释已达极限、转而诉诸对方感官的语境,将其理解为使役含义更为自然。
  3. ¦1208b¦οὐκ ἔστι ταύτης τῆς ἐπιστήμης τὸ παραδιδόναι — 带冠词不定式 τὸ παραδιδόναι(交付)为主语,而 ταύτης τῆς ἐπιστήμης(这门科学的)作为所有/属性属格作表语,构成“交付……并非这门科学的本分/工作”这一句式。
  4. ¦1208b¦τώmης τἧς π ??ς — 原文中存在字符损坏或脱落(如 τώmης τἧς π ??ς 和 παραὰιδόνε??),这源于手抄本的残损。此处根据校勘本复原为 ταύτης τῆς ἐπιστήμης τὸ παραδιδόναι(这门科学去交付)来进行翻译和理解。

引用这一段

亚里士多德, 大伦理学 §2.10.1-2.10.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg022.humanitext-grc1:2.10.1-2.10.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。