Humanitext Reader

亚里士多德 · 大伦理学 §1.33.1-1.33.9

普遍正义与具体正义的区别及比例平等

第 35 段,共 71 段 · 希腊语

内容简介

本文开始对正义进行探究,区分了守法的“完全的美德之正义”与对他人追求平等的“具体正义”,并论证了后者是过度与不足之间的中庸,且基于比例平等。

§1.33.1περὶ δὲ δικαιοσύνης λοιπὸν ἂν εἴη εἰπεῖν, τί ἐστι καὶ ἐν τίσιν καὶ περὶ ποῖα.
接下来应当谈谈正义,它是什么,在何种情况下存在,以及关乎什么事物。
πρῶτον μὲν οὖν εἰ λάβοιμεν τί ἐστι τὸ δίκαιον, ἔστιν δὴ διττὸν τὸ δίκαιον, ὧν τὸ μέν ἐστι κατὰ νόμον.
首先,如果我们把握什么是公正,那么公正确实是双重的,其中之一是依法。
§1.33.2δίκαια γάρ φασιν εἶναι ἃ ὁ νόμος προστάττει.
因为人们说法律所命令的事就是公正的。
ὁ δὲ νόμος κελεύει τἀνδρεῖα πράττειν καὶ τὰ σώφρονα καὶ ἁπλῶς ἅπαντα ὅσα κατὰ τὰς ἀρετὰς λέγεται.
而法律命令我们去行勇敢的事、节制的事,以及简而言之所有被称为符合美德的事。
διὸ καί, φασίν, δοκεῖ ἡ δικαιοσύνη τελεία τις ἀρετὴ εἶναι·
因此,人们说,正义似乎是一种完全的美德。
εἰ γὰρ δίκαια μέν ἐστιν ἃ ὁ νόμος κελεύει ποιεῖν, ὁ δὲ νόμος τὰ κατὰ πάσας ἀρετὰς ὄντα προστάττει, ὁ ἄρα τοῖς κατὰ νόμον ἐμμένων δικαίοις τελείως σπουδαῖος ἔσται, ὥστε ὁ δίκαιος καὶ ἡ δικαιοσύνη τελεία τις ἀρετὴ ἐστίν.
因为如果法律命令去做的事是公正的,而法律命令的是符合所有美德的事,那么遵守法律所规定的公正的人就将是完全优秀的人;所以公正的人和正义是一种完全的美德。
§1.33.3ἓν μὲν δή τι δίκαιον ἔν τε τούτοις ἐστὶ καὶ περὶ ταῦτα· ἀλλὰ μὴν οὐ τοῦτο τὸ δίκαιον οὐδὲ τὴν περὶ ταῦτα δικαιοσύνην ζητοῦμεν.
那么,确实有一种公正存在于这些事物之中且与它们相关;然而我们所寻求的既不是这种公正,也不是与这些事物相关的正义。
κατὰ μὲν γὰρ ταῦτα τὰ δίκαια ἔστιν καθʼ ἑαυτὸν ὄντα δίκαιον εἶναι (ὁ γὰρ σώφρων καὶ ὁ ἀνδρεῖος καὶ ὁ ἐγκρατὴς καὶ αὐτὸς καθʼ ἑαυτόν ἐστι τοιοῦτος)· ἀλλὰ τὸ δίκαιον τὸ πρὸς ἕτερον ἄλλο τοῦ εἰρημένου κατὰ νόμον δικαίου ἐστίν.
因为根据这些公正,一个人自己就可以是公正的(因为节制的人、勇敢的人和自制的人,他自己独立来看就是这样的);但对他的公正与上述依法之公正是不同的。
οὐ γὰρ ἔσττιν ἐν τοῖς πρὸς ἕτερον δικαίοις οὖσιν καθʼ αὑτὸν εἶναι δίκαιον.
因为在对他的公正情况下,一个人是不可能自己单独就是公正的。
τοῦτο δʼ ἐστὶν ὃ ζητοῦμεν δίκαιον καὶ τὴν δικαιοσύνην τὴν περὶ ταῦτα.
这就是我们所寻求的公正,以及与这些事物相关的正义。
§1.33.4τὸ τοίνυν δίκαιον ἐδτιν τὸ πρὸς ἕτερον ὡς ἁπλῶς εἰπεῖν τὸ ἴσον.
因此,对他的公正,简单来说,就是平等。
τὸ γὰρ ἄδικον τὸ ἄνισον ἐστίν· ὅταν γὰρ τῶν μὲν ἀγαθῶν τὰ μείζω αὑτοῖς νέμωσι, τῶν δὲ κακῶν τὰ ἐλάσσονα, ἄνισον τοῦτʼ ἐστί, καὶ οὕτως ἀδικεῖν καὶ ἀδικεῖσθαι οἴονται.
因为不公正就是不平等;因为当人们把好的事物中较多的部分分配给自己,把坏的事物中较少的部分分配给自己时,这就是不平等,而他们认为这样就是在行不公正和遭受不公正。
§1.33.5δῆλον ἄρα ὅτι ἐπειδὴ ἡ ἀδικία ἐν ἀνίσοις, ἡ δικαιοσύνη καὶ τὸ δίκαιον ἐν ἰσότητι συμβολαίων.
因此显而易见,既然不公正存在于不平等之中,正义和公正就存在于交易的平等之中。
ὥστε δῆλον ὅτι ἡ δικαιοσύνη μεσόυης τις ἂν εἴη ὑπερσχῆς καὶ ἐλλείψεως καὶ πολλοῦ καὶ ὀλίγου.
所以显而易见,正义是过度与不足、多与少之间的一种中庸。
§1.33.6ὅ τε γὰρ ἄδικος τῷ ἀδικεῖν πλεῖον ἔχει, καὶ ὁ ἀδικούμενος δὲ τῷ ἀδικεῖσθαι ἔλαττον· τὸ δέ γε μέσον τούτωον δίκαιον ἐστί.
因为行不公正者因行不公正而得到较多,而被行不公正者因遭受不公正而得到较少;而这两者之间的中庸就是公正。
τὸ δὲ μέσον ἔσον· ὥστε τὸ ἔσον ἂν πλείονος καὶ ἐλάττονος εἴη δίκαιον, καὶ δίκαιος δὲ ὁ τὸ ἴσον βουλόμενος ἔχειν.
而中庸就是平等;所以平等就是较多与较少之间的公正,而公正的人就是想要拥有平等的人。
§1.33.7τὸ δέ γε ἴσον ἐν ἐλαχίστοις δυσὶν ἐγγίνεται· τὸ ἄρα πρὸς ἕτερον ἴσον εἶναι δίκαιον ἐστί, καὶ δίκαιος ὁ τοιοῦτος ἂν εἴη.
然而,平等至少在两个事物中产生;因此,对他人平等就是公正,而这样的人就是公正的人。
§1.33.8ἑπεὶ οὖν ἡ δικαιοσύνη ἐν δικαίῳ καὶ ἐν ἴσῳ καὶ ἐν μεσότητι, 〈καὶ〉 τὸ μὲν δίκαιον [ἐν] τισὶ λέγεται δίκαιον, τὸ δὲ ἴσον ἔν τισιν ἴσον, τὸ δὲ μέσον τισὶ μέσον· ὥστε ἡ δικκιοσύνη καὶ τὸ δίκαρον ἔσται καὶ πρός τινας καὶ ἐν τισίν.
既然正义存在于公正、平等和中庸之中,〈且〉公正是对某些人而言的公正,平等是对某些人而言的平等,中庸是对某些人而言的中庸;所以正义和公正既是对某些人而言的,也存在于某些事物之中。
§1.33.9ον ἂν εἴη.
〈它将是等比的〉。
τὸ δʼ ἀνάλογον ἔντέτταρσι γίνεται ἐλαχίστοις· ὡς γὰρ τὸ Απρὸς τὸ Β, τὸ Γπρὸς τὸ Δ. οἷον ἀνάλογόν ἐστιν τὸν τὰ πολλὰ κεκτημένον πολλὰ εἰσφέρειν, τὸν δὲ τὰ ὀλίγα κεκτημένον ὀλίγα·
而等比至少在四个项中产生;因为正如A对B,C对D。
πάλιν ὁμοίως τὸν μὲν πολλὰ πεπονηκότα πολλὰ λαμβάνειν, τὸν δὲ ὀλίγα πεπονηκότα ὀλίγα λαμβάνειν.
例如,拥有许多财产的人贡献许多,而拥有较少财产的人贡献较少,这就是比例的;同样,付出许多劳动的人收获许多,付出较少劳动的人收获较少。
ὡς δὲ ἔγει ὁ πεπονηκὼς πρὸς τὸν μὴ πεπονηκότα, οὕτω τὰ πολλὰ πρὸς τὰ ὀλίγα.
正如付出劳动的人对没有付出劳动的人,许多对较少也是如此。
ὡς δὲ ὁ πεπονηκὼς πρὸς τὰ πολλά, οὕτως ὁ μὴ πεπονηκὼς πρὸς τὰ ὀλίγα.
正如付出劳动的人对许多,没有付出劳动的人对较少也是如此。

词汇与语法注释

  1. 1.33.2ὥστε ὁ δίκαιος καὶ ἡ δικαιοσύνη τελεία τις ἀρετὴ ἐστίν — 在后结子句中,尽管主语是由两个主格名词(“公正的人”与“正义”)构成的并列主语,但表语和动词却使用了单数形式。这是与较近的主语一致(邻近一致),或者将这两个主语视为一个单一的、紧密相连的概念整体。
  2. 1.33.3ἄλλο τοῦ εἰρημένου κατὰ νόμον δικαίου — 由于形容词 ἄλλο(“其他的、不同的”)具有比较的含义,它支配比较属格(τοῦ εἰρημένου... δικαίου),表示“与上述依法之公正不同的别样事物”。
  3. 1.33.8τισὶ — 与格 τισί(不定代词 τις 的复数与格)在此处作为关系与格(dative of reference)起作用,意思是“对某些人而言”或“在与某些人相关的情况下”。
  4. 1.33.9ον ἂν εἴη — 这一不完整的短语表明手稿传抄过程中的脱文。根据词尾 -ον,合理推测缺失的词是中性形容词 ἀνάλογον(“比例的”),重构为“〈它将是等比的〉”,用以从关于中庸和平等的讨论过渡到关于比例的讨论。

引用这一段

亚里士多德, 大伦理学 §1.33.1-1.33.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg022.humanitext-grc1:1.33.1-1.33.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。