§2.2.8Πάλιν δὲ σκεπτέον τί τούτων λέγεται καλῶς καὶ τί οὐ καλῶς, καὶ τί ἐστιν ὁ ὁρισμός, καὶ τοῦ τί ἐστιν ἆρά πως ἔστιν ἀπόδειξις καὶ ὁρισμὸς ἢ οὐδαμῶς.
我们必须再次考察,在这些说法中哪些是正确的,哪些是不正确的,以及什么是定义,而对于“它是什么”,是否在某种程度上存在证明和定义,或者根本不存在。
ἐπεὶ δʼ ἐστίν, ὡς ἔφαμεν, ταὐτὸν τὸ εὐδέναι τί ἐστι καὶ τὸ εἰδέναι τὸ σἴτίον τοῦ εἰ ἔστι (λόγος δὲ τούτου, ὅτι ἔστι τι τὸ αἴτιον, καὶ τοῦτο ἢ τὸ αὐτὸ ἢ ἄλλο, κἄν ᾖ ἄλλο, ἢ ἀποδεικτὸν ἢ ἀναπόδεικτον)—εἰ τοίνυν ἐστὶν ἄλλο καὶ ἐνδέχεται ἀποδεῖξαι, ἀνάγκη μέσον εἶναι τὸ σἴτιον καὶ ἐν τῷ σχήματι τῷ πρώτῳ δείκνυσθαι· καθόλου τε γὰρ καὶ κατηγορικὸν τὸ δεικνύμενον.
但是,正如我们所说,知道“它是什么”与知道“它是否存在”的原因是同一回事(其原因在于,存在某种原因,而这原因要么与事物自身相同,要么是另一事物,如果它是另一事物,它要么是可证明的,要么是不可证明的)——因此,如果它是另一事物且可以被证明,那么该原因必然是媒辞,并且是在第一格中被证明的;因为被证明的结论既是全称的又是肯定的。
εἷς μὲν δὴ τρόπος ἄν εἴη ὁ νῦν ἐξητασμένος, τὸ διʼ ἄλου του τί ἐστι δείκνυσθαι, τῶν τε γὰρ τί ἐστιν ἀνάγκη τὸ μέσον εἶναι τί ἐστι, καὶ τῶν ἰδων ἴδιον.
这样,刚刚被考察过的那种方式就是一种方法,即通过其他某种事物来表明“它是什么”;因为对于“它是什么”的证明,其媒辞必然也是“它是什么”,而对于固有属性的媒辞也必然是固有属性。
ὥστε τὸ μὲν δείξει, τὸ δʼ οὐ δείξει τῶν τί ἦν εἶναι τῷ αὐτῷ πράγματι.
因此,对于同一事物,一种将表明“它是其所是”,而另一种则不能表明。
Oὗτος μὲν οὖν ὁ τρόπος ὅτι οὐκ ἄν εἴη ἀπόδειξις, εἴρηται πρότερον· ἀλλʼ ἔστι λογικὸς συλλογισμός τοῦ τί ἐστιν.
因此,这种方式不能是证明,这在以前已经说过了;但它确实是关于“它是什么”的逻辑推论(三段论)。
ὃν δὲ τρόπον ἐνδέχεται, λέγωμεν, εἰπόντες πάλιν ἐξ ἀρχῆς.
那么,让我们再次从头开始,说明它在什么方式下是可能的。
ὥσπερ γὰρ τὸ διότι ἴητοῦμεν ἔχοντες τὸ ὅτι, ἐνίοτε δὲ καὶ ἅμα δέῆλα γίνεται, ἀλλʼ οὔτι τπρότερόν γε τὸ διότι δυνατόν γνωρίσαι τοῦ ὅτι, δῆλον ὅτι ὁμοίως καὶ τὸ τί ἦν εἶναι οὐκ ἄνευ τοῦ ὅτι ἔστιν· ἀδύνατον γὰρ εἰδέναι τί ἐστιν, ἀγνοοῦντας εἰ ἔστιν.
因为,正如我们在掌握了“事实”之后再去探求“为什么”(虽然有时这两者也会同时变得明显,但绝对不可能先于“事实”而得知“为什么”),显而易见,同样地,若没有“它存在” 这一前提,也就没有“它是其所是”;因为在不知道一事物是否存在的情况下,要了解它是什么是不可能的。
γὸ δʼ εἰ ἔστιν ὁτὲ μὲν κατὰ συμβεβηκός ἔχομεν, ὁτὲ δʼ ἔχοντές τι αὐτοῦ τοῦ πράγματος, οἷον βροντήν, ὅτι ψόφος τις νεφῶν, καὶ ἔκλειφιν, ὅτι στέρησίς τις φωτός, καὶ ἄνθρωπον, ὅτι ζῷόν τι, καὶ φυχήν, ὅτι αὐτὸ αὑτὸ κινοῦν.
然而,对于“它是否存在”,我们有时是偶然地把握它,有时则是通过掌握该事物本身的某种特质来把握它——例如,对于雷,把握到它是“云中的某种声音”;对于日(月)食,把握到它是“光线的某种丧失”;对于人,把握到他是“某种动物”;对于灵魂,把握到它是“自身运动之物”。
ὅσα μὲν οὖν κατὰ συμβεβηκὸς οἴδαμεν ὅτι ἔστιν, ἀναγκαῖον μηδαμῶς ἔχειν πρὸς τὸ τί ἐστιν· οὐδὲ γὰρ ὅτι ἔστιν ἴσμεν· τὸ δὲ ζητεῖν τί ἐστι μὴ ἔχοντας ὅτι ἔστι, μηδὲν ζητεῖν ἐστιν.
因此,凡是我们仅靠偶然性知道其存在的事物,我们必然与“它是什么”毫无关系(因为我们甚至不知道它真实存在;而在不掌握它存在的情况下探求它是什么,就是什么也没探求)。
καθʼ ὅσων δʼ ἔχομέν τι, ῥᾷον.
但对于我们掌握了其某种特质的事物,这就容易得多了。
ὥστε ὡς ἔχομεν ὅτι ἔστιν, οὕτως ἔχομεν καὶ τπρὸς τὸ τί ἐστιν.
因此,我们在何种程度上掌握了它们的存在,在那种程度上我们也就与“它们是什么”建立起联系。
ὧν οὖν ἔχομέν τι τοῦ τί ἐστιν, ἔστω πρῶτον μὲν ὧδε· ἔκλειψις ἐφʼ οὗ τὸ Α, σελήνη ἐφʼ οὗ Γ. ἀντίφραξις γῆς ἐφʼ οὅ Β. τὸ μὲν οὖν πότερον ἐκλείπει ἢ οὔ, τὸ Β ζητεῖν ἔστιν, ἆρʼ ἔστιν ἢ οὔ.
那么,在那些我们掌握了其“它是什么”的某种特质的事物中,首先让我们这样假定:月食由 A 代表,月亮由 Γ 代表,地球的遮挡由 B 代表。 那么,探求月亮是否在发生食,就是探求 B 是否存在。
τοῦτο δʼ οὐδὲν διαφέρει ζητεῖν ἢ εἰ ἔστι λόγος αὐτοῦ· καὶ ἐὰν ᾖ τοῦτο, κἀκεῖνό φαμεν εἶναι.
这与探求是否存在它的说明并无二致;如果这个(原因,B)存在,我们就说那个也存在。
ἢ ποτέρας τῆς ἀντιφάσεως ἐστιν ὁ λόγος, πότερον τοῦ ἔχειν δύο ὀρθὰς ἢ τοῦ μὴ ἔχειν.
或者,我们是在探求在两个矛盾陈述中,哪一个存在其说明,例如,是“具有两个直角”还是“不具有两个直角”存在说明。
ὅταν δʼ εὕρωμεν, ἄμα τὸ ὅτι καὶ τὸ διότι ἴσμεν, ἄν διʼ ἀμέσων ᾖ· εἰ δὲ μή, τὸ ὅτι, τὸ διότι δʼ οὔ.
当我们找到它时,如果它是通过直接前提实现的,我们就同时知道“事实”和“为什么”;但如果不是,我们就只知道“事实”,而不知道“为什么”。
σελήνη Γ, ἔκλειψις Α, τὸ πανσελήνου σκιὰν μὴ δύνασθαι ποιεῖν μηδενὸς ἡμῶν μεταξὺ ὄντος φανεροῦ, ἐφʼ οὗ Β. εἰ τοίνυν τῷ Γ ὑπάρχει τὸ Β τὸ μὴ δύνασθαι ποιεῖν σκιὰν μηδενὸς μεταξύ ἡμῶν ὄντος, τούτῳ δὲ τὸ Α τὸ ἐκλελοιπέναι, ὅτι μὲν ἐκλείπει δῆλον, διότι δʼ οὔπω, καὶ ὅτι μὲν ἔστιν ἕκλειφις ἴσμεν, τί δʼ ἐστὶν οὐκ ἴσμεν.
月亮为 Γ,月食为 A,在望月时,当我们在我们之间显然没有任何遮挡物时却无法产生阴影,这一现象由 B 代表。 那么,如果 B(在我们之间没有任何遮挡物时无法产生阴影)属于 Γ,而 A(发生食)属于 B,月亮正在发生食显然是清楚的,但为什么如此却还不清楚,而且我们知道存在月食,但我们不知道它是什么。
δήλου δʼ ὄντος ὅτι τὸ Α τῷ Γ ὑπάρχει, ἀλλὰ διὰ τί ὑπάρχει, τὸ ζητεῖν τὸ Β τί ἐστι, πότερον ἀντίφραξις ἢ στροφὴ τῆς σελήνης ἢ ἀπόσβεσις.
但是,当 A 属于 Γ 变得明显时,探求为什么它属于,就是探求 B 是什么,它是遮挡、是月球的旋转还是消灭。
τοῦτο δʼ ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ ἑτέρου ἄκρου, οἶον ἐν τούτοις τοῦ Α·
而这就是另一端,即在这些例子中 A 的说明。
ἔστι γὰρ ἡ ἔκλειψις ἀντίφραξις ὑπὸ γῆς.
因为月食就是地球对月球的遮挡。
τί ἐστι βροντή;
雷是什么?
πυρὸς ἀπόσβεσις ἐν νέφει.
云中火的消灭。
διὰ τί βροντᾶ;
为什么打雷?
διὰ τὸ ἀποσβέννυσθαι τὸ πῦρ ἐν τῷ νέφει.
因为火在云中消灭了。
νέφος Γ, βροντὴ Α, ἀπόσβεσις πυρὸς τὸ Β. τῷ δὴ Γ τῷ νέφει ὑπάρχει τὸ Β (ἀποσβέννυται γὰρ ἐν αὐτῷ τὸ πῦρ), τούτῳ δὲ τὸ Α, ψόφος· καὶ ἔστι γε λόγος τὸ Β τοῦ τοῦ τπρώτου ἄκρου.
云为 Γ,雷为 A,火的消灭为 B。 于是 B 属于 Γ(云)(因为火在其中消灭了),而 A(雷)属于 B;而且 B 确实是第一端的说明。
ἂν δὲ πάλιν τούτου ἄλλο μέσον ᾖ, ἐκ τῶν παραλοίπων ἔσται λόγων.
如果对此重新有另一个媒辞,那它将来自其余的说明。
Ὡς μὲν τοίνυν λαμβάνεται τὸ τί ἐστι καὶ γίνεται γνώ·
因此,“它是什么”是如何被把握并变得为人所知的,已经说过了。
ριμονν, εἴρηται, ὥστε συλλογισμὸς μὲν τοῦ τί ἐστιν οὐ γίνεται οὐδʼ ἀπόδειξις, δῆλον μέντοι διὰ συλλογισμοῦ καὶ διʼ ἀποδείξεως· ὥστʼ οὔτʼ ἄνευ ἀποδείξεως ἔστι γνῶναι τὸ τί ἐστιν, οὗ ἔστιν αἴτιον ἄλλο, οὔτʼ ἔστιν ἀπόδειξις αὐτοῦ, ὥσπερ καὶ ἐν τοῖς διατπορήμασιν εἴπομεν.
所以,虽然关于“它是什么”既没有推论也没有证明,但它是通过推论和证明而被揭示出来的;因此,对于那些存在其他原因的事物,既不能在没有证明的情况下知道“它是什么”,也不会有关于它自身的证明,正如我们在难论的考察中也说过的那样。