Humanitext Reader

亚里士多德 · 前分析篇 §2.2.13#2

划分法定义的三项目标与相似例比较

第 119 段,共 123 段 · 希腊语

内容简介

亚里士多德探讨了划分法在定义构建中的应用,指出定义者无需掌握万物知识即可进行划分,阐明了定义的三个目标(掌握本质、排序和完备性),并说明了如何通过比较相似的个案来引出普遍定义。

§2.2.13#2πρῶτον μὲν οὖν τοῦτο φεῦδος·
首先,这是错误的;因为并不是根据每一种差异而成为他者的。
οὐ γὰρ κατὰ πᾶσαν διαφορὰν ἕτερον· πολλαὶ γὰρ διαφοραὶ ὑπάρχουσι τοῖς αὐτοῖς τῷ εἴδει, ἀλλʼ οὐ κατʼ οὐσίαν οὐδὲ καθ’ αὑτά.
因为许多差异属于在种上相同的事物,但并不根据它们的本体,也不根据它们自身。
εἶτα ὅταν λάβη τἀντικείμενα καὶ τὴν διαφορὰν καὶὅτι πᾶν ἐμπίπτει ἐνταῦθα ἢ ἐνταῦθα, καὶ λάβη ἐν θατέρῳ τὸ ζητούμενον εἶναι, καὶ τοῦτο γινώσκῃ, οὐδὲν διαφέρει εἰδέναι ἢ μὴ εἰδέναι ἐφʼ ὅσων κατηγοροῦνται ἄλλων αἱ διαφοραί.
其次,当人们掌握了对立面和差异,并且一切事物都落入此处或彼处,且掌握了所寻求的东西存在于其中一方,并认识到这一点时,那么了解或不了解这些差异还被陈述于多少其他事物上,是毫无区别的。
φανερὸν γὰρ ὅτι ἄν οὕτω βαδίζων ἔλθῃ εἰς ταῦτα ὧν μηκέτι ἔστι διαφορά, ἔξει τὸν λόγον τῆς οὐσίας.
因为显而易见,如果以此方式前进,到达了那些不再有差异的事物,就会获得其本体的定义式。
τὸ δʼ ἅπαν ἐμπίπτειν εἰς τὴν διαίρεσιν, ἄν ᾖ ἀντικείμενα ὧν μὴ ἔστι μεταξύ, οὐκ αἴτημα· ἀνάγκη γὰρ ἅπαν ἐν θατέρῳ αὐτῶν εἶναι, εἴπερ ἐκείνου διαφορά ἐστι.
而一切都落入划分之中,如果是其间没有中间物的对立面,这就不是一个不当的前提要求;因为如果这确实是那者的差异,那么一切事物必然在其中一方。
Εἴς δὲ τὸ κατασκευάζειν ὅρον διὰ τῶν διαρέσεων τρῶνἢ δεῖ στοχάζεσθαι, τοῦ λαβεῖν τὰ κατηγοροτμενα ἐν τῷ τί ἐστι, καὶ ταῦτα τάξαι τί τπρῶτον ἢ δεύτερον, καὶ ὅτι ταῦτα πάντα.
而为了通过划分来构建定义,必须致力于三件事:掌握在“是什么”中被陈述的属性,将这些属性排序为什么是第一或第二,以及确保这些是全部的属性。
ἔστι δὲ τούτων ἓν πρῶτον διὰ τοῦ δύνασθαι, ὥσπερπρός συμβεβηκὸς συλλογίσασθαι ὅτι ὑπάρχει, καὶ διὰ τοῦ γένους κατασκευάσαι.
这些之中的第一项,是通过能够通过属来构建而达到的,正如人们会推论一个偶性属于某物那样。
τὸ δὲ τάξαι ὡς δεῖ ἔσται, ἐὰν τὸ πρῶτον λάβη.
而按应当的方式排序,在掌握了第一个项时就是可能的。
τοῦτο δʼ ἔσται, ἐὰν ληφθῇ ὃ πᾶσιν ἀκολουθεῖ, ἐκείνῳ δὲ μὴ πάντα· ἀνάγκη γὰρ εἶναί τι τοιοῦτον.
而如果那被所有其他项伴随、但它自身不伴随所有其他项的项被选取时,这也就是可能的;因为必然存在某种这样的项。
ληφθέντος δὲ τούτου δτη ἐπὶ τῶν κάτω ὁ αὐτὸς τρόπος· δεύτερον γάρ τὸ τῶν ἄλλων πρῶτον ἔσται, καὶ τρίτον τὸ τῶν ἐχομένων· ἀφαιρεθέντος γὰρ τοῦ ἄνωθεν τὸ ἐχόμενον τῶν ἄλλων πρῶτον ἔσται.
而当这一项被选取时,对于其下的项也是同样的方法:因为剩余项中的第一项将是第二,而紧接着的项中的第一项将是第三;因为当上面的项被移除时,紧接着的项在剩余项中将是第一。
ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων.
对于其他项也是如此。
ὅτι δʼ ἅπόντα ταῦτα, φανερὸν ἐκ τοῦ λαβεῖν τό τε πρῶτον κατά διαίρεσιν, ὅτι ἅπαν ἢ τόδε ἢ τόδε ζῷον, ὑπάρχει δὲ τόδε, καὶ πάλιν τούτου ὅλου τὴν διαφοράν, τοῦ δὲ τελευταίου μηκέτι εἶναι διαφοράν, ἢ καὶ εὐθὺς μετά τῆς τελευταίας διαφορᾶς τοῦ συνόλου μὴ διαφέρειν εἴδει ἔτι τοῦτο.
而这些是全部的属性,从根据划分来选取第一项是显而易见的——即一切动物要么是这,要么是那,而这属于它——并且再次选取这整个项的差异,而最后的项不再有差异,或者在最后的差异之后,整个项在种上立即不再与此相异。
δῆλον γὰρ ὅτι οὔτε πλεῖον πρόσκειται (πάντα γὰρ ἐν τῷ τί ἐστιν εῦληπται τούτων) οὔτε ἀπολείπει οὐδέν· ἢ γὰρ γένος ἢ διαφορὰ ἄν εἴη.
因为显而易见,既没有多余的被添加(因为所有这些都已经在“是什么”中被掌握),也没有缺少任何东西;因为缺少的东西要么会是属,要么会是差异。
γένος μὲν οὖν τό τε πρῶτον, καὶ μετὰ τῶν διαφορῶν τοῦτο προσλαμβανόμενον· αἱ διαφοραὶ δέ πᾶ σαι ἔχονται·
属是第一项,以及与差异一起被附加的这一项;而差异则是全部被保持的。
οὐ γὰρ ἔτι ἔστιν ὑστέρα· εἴδει γὰρ ἄν διέφερε τὸ τελευταῖον, τοῦτο δʼ εἴρηται μὴ διαφέρειν.
因为不再有任何更后的差异;因为如果有,最后的项就会在种上相异,而这已被说是不相异的。
Ζητεῖν· δὲ δὲ ἐπιβλέποντα ἐπὶ τὰ ὅμοια καὶ ἀδιάφορα, πρῶτον τί ἅπόντα ταὐτὸν ἔχουσιν, εἶτα πάλιν ἐφʼ ἑτέροις, ἃ ἐν ταὐτῷ μὲν γένει ἐκείνοις, εἰσὶ δὲ αὑτοῖς μὲν ταὐτὰ τῷ εἴδει, ἐκείνων δʼ ἕτερα.
而在探求时,必须注视那些相似且无差别的事物,首先询问它们全部有什么相同之处,然后再次在其他与它们属于相同属、且它们自身在种上相互相同但与前者不同的事物中探求。
ὅταν δʼ ἐπὶ τούτων ληφθῇ τί πάντα ταὐτόν, καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως, ἐπὶ τῶν εἰλημμένων πάλιν σκοπεῖν εἰ ταὐτόν, ἕως ἄν εἰς ἕνα ἔλθῃ λόγον· οὗτος γὰρ ἔσται τοῦ πράγματος ὁρισμός.
而当在这些事物中掌握了它们全部有什么相同之处,且在其他事物中也是如此时,必须再次考察在这些被掌握的特征中是否相同,直到到达一个单一的定义式;因为这将是该事物的定义。
ἐὰν δὲ μὴ βαδιῇ εἰς ἕνα ἀλλ εἰς δύο ἢ πλείους, δῆλον ὅτι οὐκ ἄν εἴη ἕν τι εἶναι τὸ ητούμενον, ἀλλὰ πλείω.
但如果不走向一个,而是走向两个或更多,那么显然所寻求的不能是一个事物,而必定是多个。
οἷον λέγω, εἰ τί ἐστι μεγαλοψυχία ζητοῖμεν, σκετπτέον ἐπί τινων μεγαλοφύχων, οὓς ἴσμεν, τί ἔχουσιν ἕν πάντες ᾗ τοιοῦτοι.
例如,我指,如果我们在寻求傲岸是什么,我们必须在一些我们所知道的傲岸的人身上考察,他们所有人作为这样的人有什么共同的一点。
οἷον εἰ Ἀλκιβιάδης μεγαλόφυχος ἢ ὁ Ἀχιμλλεὺς καὶ ὁ Αἴας, τί ἓν ἄπαντες;
例如,如果阿尔西比亚德斯是傲岸的,或者阿基里乌斯和埃阿斯是傲岸的,他们所有人共同的一点是什么?
τὸ μὴ ἀνέχεσθαι ὑβριόμενοι· ὁ μὲν γὰρ ἐπολέμησεν, ὁ δʼ ἐμήνισεν, ὁ δʼ ἀπέκτεινεν ἑαυτόν.
是不容忍受到侮辱;因为一个人去打仗,另一个人发怒,另一个人自杀了。
πάλιν ἐφʼ ἑτέρων, οἷον Λυσάνδρουυ ἢ Σωκράτους.
再次在其他人身上,例如吕散德罗或苏格拉底。
εἰ δὴ τὸ ἀδιάφοροι εἶναι εὐτυχοῦντες καὶ ἀτυχοῦντες, ταῦτα δύο λαβὼν σκοπῶ τί τὸ αὐτὸ ἔχουσιν ἥ τε ἀπάθεια ἡ τπερὶ τὰς τύχας καὶ ἡ μὴ ὑπομονἡ ἀτιμαομένων.
那么,如果是对好运和厄运都无动于衷,拿这两个特征,我考察在对命运的无动于衷和不忍受屈辱之间,有什么相同的东西。
εἰ δὲ μηδέν, δύο εἴδη ἄν εἴη τῆς μεγαλοψυχίας.
而如果没有,那么傲岸就会有两个种。
αἰεὶ δʼ ἐστί πᾶς ὅρος καθόλου· οὐ γάρ τινι ὀφθαλμῷ λέγει τὸ ὑγιεινὸν ὁ ἰατρός, ἀλλʼ ἢ παντὶ ἢ εἴδει ἀφορίσας.
而且每一个定义总是普遍的;因为医生不是对某只眼睛说什么是健康的,而是对所有的眼睛,或者是通过限定一个种来说。
ῥᾷόν τε τὸ καθ’ ἕκαστον ὁρίσασθαι ἢ τὸ καθόλου, διὸδε ἀπὸ τῶν καθʼ ἕκαστα ἐπὶ τὰ καθόλου μεταβαίνειν· καὶ γὰρ αἱ ὁμωνυμίαι λανθάνουσι μᾶλλον ἐν τοῖς καθόλου ἢ ἐν τοῖς ἀδιαφόροις.
而定义个别事物要比定义普遍事物更容易,所以必须从个别事物过渡到普遍事物;因为同名异义在普遍事物中要比在无差别的事物中更容易被隐藏。
ὥσπερ δὲ ἐν ταῖς ἀποδείξεσι δεῖ τό γε συλλελογίσθαι ὑπάρχειν, οὕτω καὶ ἐν τοῖς ὅροις τὸ σαφές.
而且正如在证明中必须存在已进行推论的事实,在定义中也必须有明晰性。
τοῦτο δʼ ἔσται, ἐὰν διὰ τῶν καθʼ ἕκαστον εἰλημμένων ἦ τὸ ἐν ἑκάστῳ γένει ὁρίζεσθαι χωρίς, οἶον τὸ ὅμοιον μὴ πᾶν ἀλλὰ τὸ ἐν χρώμασι καὶ σχήμασι, καὶ ὀξύ τὸ ἐν φωνῇ, καὶ οὕτως ἐπὶ τὸ κοινὸν βαδίζειν, εὐλαβούμενον μὴ ὁμωνυμίᾳ ἐντιύχῃ.
而这在通过所掌握的个别事物、分别定义每个属中的事物时是可能的——例如,不给一切定义相似,而是定义颜色和形状中的相似,以及声音中的锐,并且以此方式走向共同项,注意不要碰上同名异义。
εἰ δὲ μὴ διαλέγεσθαι δεῖ μεταφοραῖς, δῆλον ὅτι οὐδʼ ὁρίζεσθαι οὔτε μεταφοραῖς οὔτε ὅσα λέγεται μεταφοραῖς· διαλέγεσθαι γὰρ ἀνάγκη ἔσται μεταφοραῖς.
而如果论辩中不应当使用比喻,显然在定义中既不能用比喻,也不能用那些通过比喻来说的东西;因为否则,就必然要对比喻进行论辩。

词汇与语法注释

  1. 10οὐ γὰρ κατὰ πᾶσαν διαφορὰν ἕτερον — 针对“并非根据所有的差异而成为他者”这一主张。此处的“他者”指“在种上不同(ἕτερον τῷ εἴδει)”。亚里士多德旨在说明,个体之间的许多偶性差异并不能作为划分属种的本质差异。
  2. 25διὰ τοῦ δύνασθαι... καὶ διὰ τοῦ γένους κατασκευάσαι — 关于掌握定义构成要素的第一种方法的解释。指通过正确确定属(虽然类似于推论偶性是否属于主体的方法)来确立应被定义的本质属性。
  3. 20ἥ τε ἀπάθεια ἡ περὶ τὰς τύχας καὶ ἡ μὴ ὑπομονὴ ἀτιμαζομένων — 在“傲岸”(megalopsychia)的例子中,对比了见于苏格拉底等人的“对命运的无动于衷”与见于阿尔西比亚德斯等人的“不忍受屈辱”。如果在这两者之间找不到共同的本质,那么该概念便是同名异义的,分为两个不同的种。

引用这一段

亚里士多德, 前分析篇 §2.2.13#2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg001.humanitext-grc2:2.2.13%232

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。