Humanitext Reader

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯 · 罗马古事记 §5.47.1-5.47.4

梅内尼乌斯的大凯旋与波斯图米乌斯的小凯旋

第 376 段,共 962 段 · 希腊语

内容简介

执政官们在处理完战后事务并退还战费后回到罗马。元老院授予他们凯旋式,梅内尼乌斯获得了大凯旋式,而波斯图米乌斯因先前的失败仅获得了小凯旋式。

§5.47.1τῇ δʼ ἑξῆς ἡμέρᾳ καύσαντες τοὺς ἑαυτῶν νεκροὺς οἱ ὕπατοι καὶ τὰ σκῦλα συλλέξαντες· ἑάλω δέ τινα καὶ ἀπὸ τῶν ζώντων ῥιπτούντων ἐν τῇ φυγῇ τὰ ὅπλα· ἄνδρας τʼ αἰχμαλώτους ἄγοντες, οὓς ἔλαβον οὐκ ὀλίγους καὶ χρήματα, χωρὶς ὧν οἱ στρατιῶται διήρπασαν·
第二天,执政官们火化了己方的死者并收集了战利品——其中一些也是从那些在逃跑中扔掉武器的生还者那里缴获的——,并且带回了他们俘获的为数不少的战俘和财物,这些是士兵们掠夺的物资之外的。
τούτων δὲ διαπραθέντων δημοσίᾳ τὰς κατʼ ἄνδρα γενομένας εἰσφοράς, αἷς ἔστειλαν τοὺς στρατιώτας, ἅπαντες ἐκομίσαντο·
当这些物品被公开拍卖后,所有人都收回了当初为了装备士兵而由个人缴纳的捐税。
ἀπῄεσαν ἐπʼ §5.47.2οἴκου λαμπροτάτην ἀνῃρημένοι νίκην.
于是,他们怀着极其辉煌的胜利成果启程返乡。
καὶ θριάμβοις ὑπὸ τῆς βουλῆς ἐκοσμοῦντο ἀμφότεροι, Μενήνιος μὲν τῷ μείζονι καὶ τιμιωτέρῳ, παρεμβεβηκὼς ἐφʼ ἁρματίου δίφρου βασιλικοῦ, Ποστόμιος δὲ τῷ ἐλάσσονι καὶ ὑποδεεστέρῳ, ὃν καλοῦσιν οὐαστήν, παρεγκλίναντες τοὔνομα Ἑλληνικὸν ὑπάρχον εἰς τἀσαφές.
两人都受到了元老院的凯旋式嘉奖,梅内尼乌斯获得了更大、更尊贵的凯旋式,他乘坐在皇家战车上;而波斯图米乌斯则获得了较小、较低等的凯旋式,他们称之为“乌阿斯泰斯”,这名字是把原本的希腊语词汇歪曲得含混不清了。
τὸ γὰρ πρῶτον εὐαστὴς ἀπὸ τοῦ συμβεβηκότος ἐλέγετο, ὡς αὐτός τʼ εἰκάζω καὶ ἐν πολλαῖς εὑρίσκω γραφαῖς ἐπιχωρίοις φερόμενον.
因为起初,由于所发生的事情,它被称为“欧阿斯泰斯”,正如我自己所推测的那样,并且在许多当地的文献中也发现了这样的记载。
§5.47.3τότε δὲ πρῶτον, ὡς Λικίννιος ἱστορεῖ, τοῦτον ἐξευρούσης τὸν θρίαμβον τῆς βουλῆς.
据利基尼乌斯记载,正是元老院首次设计了这种凯旋式。
διαφέρει δὲ θατέρου πρῶτον μέν, ὅτι πεζὸς εἰσέρχεται μετὰ τῆς στρατιᾶς προηγούμενος ὁ τὸν οὐαστὴν κατάγων θρίαμβον, ἀλλʼ οὐκ ἐφʼ ἅρματος ὥσπερ ἐκεῖνος·
它与另一种凯旋式的不同之处首先在于,举办“乌阿斯泰斯”凯旋式的人是率领军队步行入城,而不是像前者那样乘坐战车。
ἔπειθʼ ὅτι οὐ τὴν ποικίλην καὶ χρυσόσημον ἀμφιέννυται στολήν, ᾗ κοσμεῖται ὁ ἕτερος, οὐδὲ τὸν χρυσοῦν ἔχει στέφανον, ἀλλὰ περιπόρφυρον λευκὴν περιβέβληται τήβενναν, τὸ ἐπιχώριον τῶν ὑπάτων τε καὶ στρατηγῶν φόρημα, στέφανον δʼ ἐπίκειται δάφνης, μεμείωται δὲ καὶ τοῦ σκήπτρου τῇ φορήσει παρὰ τὸν ἕτερον,
其次,他并不穿着另一人所装束的五彩金线刺绣华服,也不戴金冠,而是披着一件边缘镶紫边的白托加,这是执政官和将军们的传统服饰;他头上戴着桂冠,并且与另一人相比,他也省去了手持王杖的仪式。
§5.47.4τὰ δʼ ἄλλα πάντα ταὐτὰ ἔχει.
但在其他所有方面,它都具有相同的仪式。
αἴτιον δὲ τῷ ἀνδρὶ τῆς ἐλάττονος τιμῆς ἐγένετο, καίτοι λαμπροτάτῳ πάντων γενομένῳ κατὰ τὴν μάχην, τὸ πρότερον πταῖσμα ἐν τῇ ἐπιδρομῇ μέγα καὶ σὺν αἰσχύνῃ γενόμενον, ἐξ οὗ τῆς τε δυνάμεως πολλοὺς ἀπώλεσε καὶ αὐτὸς ὀλίγου ἐδέησε σὺν τοῖς περιλειφθεῖσιν ἐκ τῆς τροπῆς αἰχμάλωτος γενέσθαι.
这位男子虽然在战斗中表现得比所有人都要辉煌,但他获得较低荣誉的原因,是之前在袭击中遭受的那次可耻的重大失败,在那次失败中他损失了大量兵力,且自己也几乎与溃败中的幸存者一同被俘。

词汇与语法注释

  1. §5.47.1ἅπαντες ἐκομίσαντο — 在这句话中,句首分词 `καύσαντες`、`συλλέξαντες` 和 `ἄγοντες` 的主语是 `οἱ ὕπατοι`(执政官们),但主句动词 `ἐκομίσαντο` 的主语转为 `ἅπαντες`(全体公民,或全体军队),并延续到 `ἀπῄεσαν`。这显示了语义上主语的扩展(类无主句/破格句的主语不一致)。
  2. §5.47.2οὐαστήν — 代表拉丁语 *ovatio*(小凯旋式)的希腊语转写。作者将其解释为源自表示喜悦欢呼的希腊语 *euastes*(εὐαστής,源自 εὐάζω“欢呼”),并在拉丁语化过程中被歪曲了。
  3. §5.47.3τοῦτον ἐξευρούσης τὸν θρίαμβον τῆς βουλῆς — 独立属格(genitive absolute)。虽然被插入在表示时间或说明的连词 `ὡς`(正如……)之后,但它处于 `ὡς` 从句(“正如利基尼乌斯记载的那样”)之外,用以表明首次创设这种小凯旋式的情况。
  4. §5.47.4ὀλίγου ἐδέησε — 使用无人称动词 `δεῖ` 的过去时 `ἐδέησε` 搭配属格 `ὀλί自由` 的习惯表达,意为“差一点就……”或“险些……”。后续的不定词 `γενέσθαι` 表达了差点发生的事情内容。

引用这一段

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯, 罗马古事记 §5.47.1-5.47.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:5.47.1-5.47.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。