§3.61.1ταύτας λαβόντες οἱ πρέσβεις τὰς ἀποκρίσεις ᾤχοντο καὶ μετʼ ὀλίγας ἡμέρας παρῆσαν οὐ λόγους αὐτῷ μόνον φέροντες ψιλούς, ἀλλὰ καὶ τὰ σύμβολα τῆς ἡγεμονίας, οἷς ἐκόσμουν αὐτοὶ τοὺς σφετέρους βασιλεῖς, κομίζοντες στεφανόν τε χρύσεον καὶ θρόνον ἐλεφάντινον καὶ σκῆπτρον ἀετὸν ἔχον ἐπὶ τῆς κεφαλῆς χιτῶνά τε πορφυροῦν χρυσόσημον καὶ περιβόλαιον πορφυροῦν ποικίλον, οἷα Λυδῶν τε καὶ Περσῶν ἐφόρουν οἱ βασιλεῖς, πλὴν οὐ τετράγωνόν γε τῷ σχήματι, καθάπερ ἐκεῖνα ἦν, ἀλλʼ ἡμικύκλιον.
使节们得到这些答复后便离去了,几天后他们又回来了,他们不仅给国王带来了空洞的话语,而且还带来了他们自己用来装饰自己国王的统治权的象征:金冠、象牙宝座、顶端有鹰的权杖、绣金的紫色突尼克(长衫),以及一件像吕底亚人和波斯人国王所穿的那种五彩缤纷的紫色外袍,只是形状不像那些外袍是四方形的,而是半圆形的。
τὰ δὲ τοιαῦτα τῶν ἀμφιεσμάτων Ῥωμαῖοι μὲν τόγας, Ἕλληνες δὲ τήβεννον καλοῦσιν, οὐκ οἶδʼ ὁπόθεν μαθόντες· Ἑλληνικὸν γὰρ οὐ φαίνεταί μοι τοὔνομα εἶναι.
这种衣服,罗马人称之为“托加”,希腊人则称之为“泰本诺斯”,我不知道他们是从哪里学到这个词的;因为在我看来,这个名字并不像是希腊语。
§3.61.2ὡς δέ τινες ἱστοροῦσι καὶ τοὺς δώδεκα πελέκεις ἐκόμισαν αὐτῷ λαβόντες ἐξ ἑκάστης πόλεως ἕνα.
另据一些人记载,他们还给他带来了十二把斧头,是从每个城市各取了一把。
Τυρρηνικὸν γὰρ εἶναι ἔθος δοκεῖ ἑκάστου τῶν κατὰ πόλιν βασιλέων ἕνα προηγεῖσθαι ῥαβδοφόρον ἅμα τῇ δέσμῃ τῶν ῥάβδων πέλεκυν φέροντα· εἰ δὲ κοινὴ γίνοιτο τῶν δώδεκα πόλεων στρατεία, τοὺς δώδεκα πελέκεις ἑνὶ παραδίδοσθαι τῷ λαβόντι τὴν αὐτοκράτορα ἀρχήν.
因为这似乎是埃特鲁里亚人的习俗:在每个城市的国王面前,都有一名执斧吏手持斧头和一捆笞棒在前面引路;如果十二个城市进行联合远征,这十二把斧头就会移交给获得全权指挥权的那个人。
§3.61.3οὐ μὴν ἅπαντές γε συμφέρονται τοῖς ταῦτα λέγουσιν, ἀλλὰ παλαίτερον ἔτι τῆς Ταρκυνίου δυναστείας πελέκεις δώδεκα πρὸ τῶν βασιλέων φέρεσθαί φασι, καταστήσασθαι δὲ τὸ ἔθος τοῦτο Ῥωμύλον εὐθὺς ἅμα τῷ παραλαβεῖν τὴν ἀρχήν.
然而,并非所有人都赞同这种说法,而是说,甚至在塔克文统治之前,国王面前就已经抬着十二把斧头了,且罗穆路斯在执掌权力之初便立即确立了这一习惯。
οὐθὲν δὲ κωλύει τὸ μὲν εὕρημα Τυρρηνῶν εἶναι, χρήσασθαι δʼ αὐτῷ πρῶτον Ῥωμύλον παρʼ ἐκείνων λαβόντα, κομισθῆναι δὲ Ταρκυνίῳ σὺν τοῖς ἄλλοις κόσμοις βασιλικοῖς καὶ τοὺς δώδεκα πελέκεις, ὥσπερ γε καὶ νῦν Ῥωμαῖοι τὰ σκῆπτρα καὶ τὰ διαδήματα δωροῦνται τοῖς βασιλεῦσι βεβαιοῦντες αὐτοῖς τὰς ἐξουσίας, ἐπεὶ καὶ μὴ λαβόντες γε παρʼ ἐκείνων ἔχουσιν αὐτά.
但没有什么能妨碍我们这样认为:这项发明本身属于埃特鲁里亚人,罗穆路斯从他们那里学来并首先使用,而这十二把斧头是与其他的国王饰物一起被送给塔克文的,正如现在罗马人也向国王们赠送权杖和王冠以确认其权力一样,因为即使不从罗马人那里获得,这些国王们本身也已经拥有了它们。