§3.11.7ἀλλʼ οὐδʼ ἑαυτῶν ἄρχειν.
甚至连统治自己都做不到。
καθόλου δʼ ἔγωγε τόθʼ ὑπολαμβάνω δεῖν τὰς ἑτέρων διασύρειν πολιτείας καὶ τὴν ἰδίαν ἐπαινεῖν, ὅταν τις ἔχῃ δεῖξαι τὴν μὲν ἑαυτοῦ πόλιν ἐκ τοῦ ταῦτα ἐπιτηδεύειν ἅ φησιν εὐδαίμονα καὶ μεγάλην οὖσαν, τὰς δὲ διαβαλλομένας διὰ τὸ μὴ ταῦτα προαιρεῖσθαι κακοδαιμονούσας.
总之，我以为，只有当一个人能够证明，正是通过实行他所宣称的那些做法，他自己的城邦才变得幸福和伟大，而那些被非难的城邦则因为不选择这些做法而变得不幸时，他才有必要去贬低他人的国制并称赞自己的国制。
τὰ δʼ ἡμέτερα πράγματα οὐχ οὕτως ἔχει, ἀλλʼ ἡ μὲν ὑμετέρα πόλις ἀπὸ μείζονος αὐχήματος ἀρχομένη καὶ πλειόνων ἀφορμῶν τυχοῦσα εἰς ἐλάττονα ὄγκον συνῆκται, ἡμεῖς δὲ μικρὰς τὰς πρώτας ἀρχὰς λαβόντες ἐν οὐ πολλῷ χρόνῳ μεγίστην τῶν πλησιοχώρων πόλεων τὴν Ῥώμην πεποιήκαμεν τούτοις τοῖς πολιτεύμασιν ὧν σὺ κατηγόρεις χρώμενοι.
然而，我们的情况却并非如此。 相反，你们的城邦虽然始于更大的自负，并获得了更多的资源，却已萎缩到较小的规模；而我们虽以微小的起步，却在短时间内，通过使用你所指责的这些国制，使罗马成为了邻近城邦中最伟大的一个。
§3.11.8τὸ δὲ στασιάζον ἡμῶν, ἐπεὶ καὶ τοῦτο διʼ αἰτίας εἶχες, ὦ Φουφέττιε, οὐκ ἐπὶ διαφθορᾷ καὶ ἐλαττώσει τῶν κοινῶν, ἀλλʼ ἐπὶ σωτηρίᾳ καὶ αὐξήσει γίνεται.
至于我们的内讧，福费提乌斯，既然你也以此为由进行指责，那么它的发生并不是为了毁灭和削弱公共利益，而是为了它的维护和增量。
φιλοτιμούμεθα γὰρ οἱ νεώτεροι πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους καὶ οἱ ἔποικοι πρὸς τοὺς ἐπικαλεσαμένους, πότεροι πλείονα ποιήσομεν τὸ κοινὸν ἀγαθά.
因为我们年轻一代与年长者竞争，而移民也与那些召集他们的人竞争，看谁能为共同体创造更多的福祉。
§3.11.9ἵνα δὲ συντεμὼν εἴπω τοῖς μέλλουσιν ἑτέρων ἄρξειν δύο προσεῖναι δεῖ ταῦτα, τὴν ἐν τῷ πολεμεῖν ἰσχὺν καὶ τὴν ἐν τῷ βουλεύσθαι φρόνησιν, ἃ περὶ ἡμᾶς ἐστιν ἀμφότερα· καὶ ὅτι οὐ κενὸς ὁ κόμπος ἡ παντὸς λόγου κρείττων πεῖρα ἡμῖν μαρτυρεῖ.
简而言之，那些将要统治他人的人必须具备这两点，即战争中的强力和议事中的睿智，而这两点我们都具备；且这一自夸并非空洞，那超越一切言论的实际经验已为我们作证。
τοσαύτην γοῦν μεγέθει καὶ δυνάμει πόλιν οὐχ οἷόν τε ἦν γενέσθαι τρίτῃ γενεᾷ μετὰ τὸν οἰκισμόν, εἰ μὴ τό τε ἀνδρεῖον ἐπερίττευεν αὐτῇ καὶ τὸ φρόνιμον.
无论如何，如果不是勇气与睿智在其中满溢，在建国后的第三代，这样一座在规模和力量上如此庞大的城邦是不可能形成的。
ἱκαναὶ δὲ τεκμηριῶσαι τὸ κράτος αὐτῆς πολλαὶ πόλεις ἐκ τοῦ Λατίνων οὖσαι γένους καὶ τὴν κτίσιν ἀφʼ ὑμῶν ἔχουσαι, αἳ τὴν ὑμετέραν ὑπεριδοῦσαι πόλιν ἡμῖν προσκεχωρήκασι καὶ ὑπὸ Ῥωμαίων ἄρχεσθαι μᾶλλον ἀξιοῦσιν ἢ ὑπʼ Ἀλβανῶν, ὡς ἡμῶν μὲν ἀμφότερα ἱκανῶν ὄντων τούς τε φίλους εὖ ποιεῖν καὶ τοὺς ἐχθροὺς κακῶς, ὑμῶν δʼ οὐδέτερα.
而许多属于拉丁人种族、且由你们创建的城邦，足以证明其强大；这些城邦蔑视你们的城邦，转而归顺了我们，并认为由罗马人统治比由阿尔巴人统治更为合理，因为我们双方有能力做到这两点——善待朋友、惩治敌人，而你们却两样都做不到。
§3.11.10πολλὰ εἶχον ἔτι καὶ ἰσχυρά, ὦ Φουφέττιε, πρὸς τὰς δικαιώσεις, ἃς σὺ παρέσχου, λέγειν· μάταιον δὲ ὁρῶν τὸν λόγον καὶ ἐν ἴσῳ τὰ πολλὰ τοῖς ὀλίγοις λεχθησόμενα πρὸς ἀντιπάλους ὄντας ὑμᾶς τοῦ δικαίου κριτὰς παύομαι λέγων.
福费提乌斯，针对你所提出的那些辩解，我本还有许多强有力的反驳可说；但看到进一步的言论毫无益处，且在你们这些对正义怀有敌意的裁判官面前，多说与少说无异，我便不再多言。
ἕνα δὲ ὑπολαμβάνων κράτιστον εἶναι καὶ μόνον ἡμῶν τὰ νείκη δύνασθαι διακρῖναι τρόπον, ᾧ πολλοὶ βάρβαροί τε καὶ Ἕλληνες εἰς ἔχθη καταστάντες οἱ μὲν ὑπὲρ ἡγεμονίας, οἱ δὲ ὑπὲρ ἀμφισβητησίμου γῆς ἐχρήσαντο, τοῦτον εἰπὼν ἔτι παύσομαι· §3.11.11εἰ ποιησαίμεθα μέρει τινὶ τῆς ἑαυτῶν στρατιᾶς ἑκάτεροι τὸν ἀγῶνα εἰς ὀλιγοστόν τι πλῆθος ἀνδρῶν συναγαγόντες τὴν τοῦ πολέμου τύχην· ἐξ ὁποτέρας δʼ ἂν πόλεως οἱ κρατήσαντες τῶν ἀντιπάλων γένωνται, ταύτῃ συγχωρήσαιμεν ἄρχειν τῆς ἑτέρας.
然而，我认为有一个最有效且是唯一能解决我们纷争的方法，许多陷入敌对的野蛮人和希腊人都曾采用过它，有的为了霸权，有的为了争议的土地，在说出这个方法后，我便彻底不再多说：如果我们双方各以自己军队的一小部分进行决战，将战争的命运凝聚在极少数人的身上；不论击败对手的胜者来自哪座城市，我们就同意由该城市统治另一座。
ὁπόσα γὰρ μὴ διαιρεῖται ὑπὸ λόγου, ταῦτα ὑπὸ τῶν ὅπλων κρίνεται.
因为凡是不能用言语解决的事情，都要由武器来裁决。