Humanitext Reader

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯 · 罗马古事记 §2.6.1-2.6.4

罗穆路斯即位与鸟占制度的设立

第 97 段,共 962 段 · 希腊语

内容简介

罗穆路斯在获得神意确认后被推戴为王,并确立了鸟占的传统。这一传统在后世虽流于形式,但作者通过克拉苏等人的历史教训,指出无视神意将招致惨重的灾难。

§2.6.1τότε δʼ οὖν ὁ Ῥωμύλος ἐπειδὴ τὰ παρὰ τοῦ δαιμονίου βέβαια προσέλαβε, συγκαλέσας τὸν δῆμον εἰς ἐκκλησίαν καὶ τὰ μαντεῖα δηλώσας βασιλεὺς ἀποδείκνυται πρὸς αὐτῶν καὶ κατεστήσατο ἐν ἔθει τοῖς μετʼ αὐτὸν ἅπασι μήτε βασιλείας μήτε ἀρχὰς λαμβάνειν, ἐὰν μὴ καὶ τὸ δαιμόνιον αὐτοῖς ἐπιθεσπίσῃ, διέμεινέ τε μέχρι πολλοῦ φυλαττόμενον ὑπὸ Ῥωμαίων τὸ περὶ τοὺς οἰωνισμοὺς νόμιμον, οὐ μόνον βασιλευομένης τῆς πόλεως, ἀλλὰ καὶ μετὰ κατάλυσιν τῶν μονάρχων ἐν ὑπάτων καὶ στρατηγῶν καὶ τῶν §2.6.2ἄλλων τῶν κατὰ νόμους ἀρχόντων αἱρέσει.
在那时,罗穆路斯在获得了神意的确认后,将人民召集到公民大会中,并宣布了神示,从而被他们推戴为王。 他为他的所有继承者确立了一项习俗:除非神明也向他们发出启示,否则不得接受王位或任何官职。 这一关于鸟占的法规在罗马人中保持了很长一段时间,不仅在城邦实行君主政体时如此,甚至在废除君主制后,在选任执政官、行政长官以及其他符合法律的官员时也是如此。
πέπαυται δʼ ἐν τοῖς καθʼ ἡμᾶς χρόνοις, πλὴν οἷον εἰκών τις αὐτοῦ λείπεται τῆς ὁσίας αὐτῆς ἕνεκα γινομένη.
但在我们这个时代,这一习俗已经废止,只留下了它的一种象征性形式,纯粹是为了履行宗教义务本身而进行。
ἐπαυλίζονται μὲν γὰρ οἱ τὰς ἀρχὰς μέλλοντες λαμβάνειν καὶ περὶ τὸν ὄρθρον ἀνιστάμενοι ποιοῦνταί τινας εὐχὰς ὑπαίθριοι, τῶν δὲ παρόντων τινὲς ὀρνιθοσκόπων μισθὸν ἐκ τοῦ δημοσίου φερόμενοι ἀστραπὴν αὐτοῖς μηνύειν ἐκ τῶν ἀριστερῶν φασιν τὴν οὐ §2.6.3γενομένην.
因为那些即将就职的官员会在帐篷中过夜,并在黎明时分起身,在露天进行某些祈祷;而现场的一些鸟占师(他们从公库中领取报酬)则向他们报告实际上并未发生的左侧闪电。
οἱ δὲ τὸν ἐκ τῆς φωνῆς οἰωνὸν λαβόντες ἀπέρχονται τὰς ἀρχὰς παραληψόμενοι οἱ μὲν αὐτὸ τοῦθʼ ἱκανὸν ὑπολαμβάνοντες εἶναι τὸ μηδένα γενέσθαι τῶν ἐναντιουμένων τε καὶ κωλυόντων οἰωνῶν, οἱ δὲ καὶ παρὰ τὸ βούλημα τοῦ θεοῦ κωλύοντος, ἔστι γὰρ ὅτε βιαζόμενοι καὶ τὰς ἀρχὰς ἁρπάζοντες μᾶλλον ἢ λαμβάνοντες.
而官员们在听到了这个声音所传达的征兆后,便离去接掌官职。 他们中的一些人认为这本身就已经足够了,因为没有出现任何反对或阻碍的征兆;而另一些人甚至违背阻挠之神的意志,因为有时他们强行夺取并篡夺官职,而不是依法接受。
§2.6.4δι’ οὓς πολλαὶ μὲν ἐν γῇ στρατιαὶ Ῥωμαίων ἀπώλοντο πανώλεθροι, πολλοὶ δʼ ἐν θαλάττῃ στόλοι διεφθάρησαν αὔτανδροι, ἄλλαι τε μεγάλαι καὶ δειναὶ περιπέτειαι τῇ πόλει συνέπεσον αἱ μὲν ἐν ὀθνείοις πολέμοις, αἱ δὲ κατὰ τὰς ἐμφυλίους διχοστασίας, ἐμφανεστάτη δὲ καὶ μεγίστη καὶ κατὰ τὴν ἐμὴν ἡλικίαν, ὅτε Λικίννιος Κρᾶσσος ἀνὴρ οὐδενὸς δεύτερος τῶν καθʼ ἑαυτὸν ἡγεμόνων στρατιὰν ἦγεν ἐπὶ τὸ Πάρθων ἔθνος, ἐναντιουμένου τοῦ δαιμονίου πολλὰ χαίρειν φράσας τοῖς ἀποτρέπουσι τὴν ἔξοδον οἰωνοῖς μυρίοις ὅσοις γενομένοις.
正因为这些人,许多罗马军队在陆地上全军覆没,许多舰队在海上连同船员一同毁灭,其他许多重大而可怕的灾难也降临到了这座城市,有的发生在对外战争中,有的发生于内战。 而在我所生活的时代,最显著且最大的一次灾难,是当同时代无可匹敌的统帅里基尼乌斯·克拉苏率军讨伐帕提亚人时,尽管神意大加阻挠,他却对无数阻拦他出击的征兆不予理会。
ἀλλʼ ὑπὲρ μὲν τῆς εἰς τὸ δαιμόνιον ὀλιγωρίας, ᾗ χρῶνταί τινες ἐν τοῖς καθʼ ἡμᾶς χρόνοις, πολὺ ἔργον ἂν εἴη λέγειν.
然而,关于我们这个时代某些人对神明的轻视,要说清楚将是一件极耗费笔墨的事。

词汇与语法注释

  1. 248τὴν οὐ — 否定词 `οὐ` 夹在定冠词 `τὴν` 与分词 `γενομένην`(第2.6.3节开头)之间,意为“实际上并未发生的(闪电)”。这种特殊的语序强调了退化的仪式中占卜师报告的虚假性。
  2. §2.6.3τοῦ θεοῦ κωλύοντος — 分词 `κωλύοντος` 修饰属格名词 `τοῦ θεοῦ`,既可理解为介词短语 `παρὰ τὸ βούλημα` 的属格修饰语(“违背阻挠之神的意志”),也可理解为独立属格(“尽管神在阻挠”)。在前面的 `οἱ δὲ` 之后,需要补出前文省略的主动词 `ἀπέρχονται`。
  3. §2.6.4χαίρειν φράσας — 字面意为“道别”的短语 `χαίρειν φράζω` 在此接与格 `τοῖς ἀποτρέπουσι ... οἰωνοῖς`,用作比喻性和惯用性的表达,意为“无视”或“不予理会”那些警告和不祥之兆。

引用这一段

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯, 罗马古事记 §2.6.1-2.6.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:2.6.1-2.6.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。