§2.6.1τότε δʼ οὖν ὁ Ῥωμύλος ἐπειδὴ τὰ παρὰ τοῦ δαιμονίου βέβαια προσέλαβε, συγκαλέσας τὸν δῆμον εἰς ἐκκλησίαν καὶ τὰ μαντεῖα δηλώσας βασιλεὺς ἀποδείκνυται πρὸς αὐτῶν καὶ κατεστήσατο ἐν ἔθει τοῖς μετʼ αὐτὸν ἅπασι μήτε βασιλείας μήτε ἀρχὰς λαμβάνειν, ἐὰν μὴ καὶ τὸ δαιμόνιον αὐτοῖς ἐπιθεσπίσῃ, διέμεινέ τε μέχρι πολλοῦ φυλαττόμενον ὑπὸ Ῥωμαίων τὸ περὶ τοὺς οἰωνισμοὺς νόμιμον, οὐ μόνον βασιλευομένης τῆς πόλεως, ἀλλὰ καὶ μετὰ κατάλυσιν τῶν μονάρχων ἐν ὑπάτων καὶ στρατηγῶν καὶ τῶν §2.6.2ἄλλων τῶν κατὰ νόμους ἀρχόντων αἱρέσει.
그리하여 그때 로물루스는 신으로부터 확증을 얻은 후, 백성들을 민회에 소집하고 신탁을 선포하여 그들에 의해 왕으로 추대되었다. 그리고 자신의 뒤를 이을 모든 이들을 위해, 신이 친히 그들에게 예언을 내려주지 않는 한 왕위나 관직을 받지 않도록 하는 관습을 세웠다. 이 새점에 관한 관습법은 로마인들에 의해 오랫동안 지켜졌는데, 도시가 왕정 하에 있었을 때뿐만 아니라 군주제가 폐지된 후 집정관과 법무관 및 다른 법에 따른 관직의 선출에 있어서도 그러했다.
πέπαυται δʼ ἐν τοῖς καθʼ ἡμᾶς χρόνοις, πλὴν οἷον εἰκών τις αὐτοῦ λείπεται τῆς ὁσίας αὐτῆς ἕνεκα γινομένη.
그러나 우리 시대에는 이것이 중단되었으며, 단지 종교적 의무 그 자체를 위해 행해지는 일종의 형식적인 형상만이 남아 있을 뿐이다.
ἐπαυλίζονται μὲν γὰρ οἱ τὰς ἀρχὰς μέλλοντες λαμβάνειν καὶ περὶ τὸν ὄρθρον ἀνιστάμενοι ποιοῦνταί τινας εὐχὰς ὑπαίθριοι, τῶν δὲ παρόντων τινὲς ὀρνιθοσκόπων μισθὸν ἐκ τοῦ δημοσίου φερόμενοι ἀστραπὴν αὐτοῖς μηνύειν ἐκ τῶν ἀριστερῶν φασιν τὴν οὐ §2.6.3γενομένην.
즉, 관직을 맡으려는 자들은 밤을 새우고 새벽녘에 일어나 야외에서 어떤 기도를 드리는데, 동석한 새점술가들 중 공공 재정에서 보수를 받는 몇몇이 실제로는 일어나지 않은 왼쪽에서의 번개를 그들에게 고하는 것이다.
οἱ δὲ τὸν ἐκ τῆς φωνῆς οἰωνὸν λαβόντες ἀπέρχονται τὰς ἀρχὰς παραληψόμενοι οἱ μὲν αὐτὸ τοῦθʼ ἱκανὸν ὑπολαμβάνοντες εἶναι τὸ μηδένα γενέσθαι τῶν ἐναντιουμένων τε καὶ κωλυόντων οἰωνῶν, οἱ δὲ καὶ παρὰ τὸ βούλημα τοῦ θεοῦ κωλύοντος, ἔστι γὰρ ὅτε βιαζόμενοι καὶ τὰς ἀρχὰς ἁρπάζοντες μᾶλλον ἢ λαμβάνοντες.
그리하여 그 목소리로부터 얻은 징표를 가지고 그들은 관직을 인수하러 떠나는데, 어떤 이들은 반대하거나 가로막는 징표가 전혀 나타나지 않았다는 사실 자체만으로 충분하다고 여기고, 다른 이들은 신이 방해하는 뜻을 보임에도 불구하고 이를 위반하여 관직을 받기보다는 강제로 빼앗다시피 취하기 때문이다.
§2.6.4δι’ οὓς πολλαὶ μὲν ἐν γῇ στρατιαὶ Ῥωμαίων ἀπώλοντο πανώλεθροι, πολλοὶ δʼ ἐν θαλάττῃ στόλοι διεφθάρησαν αὔτανδροι, ἄλλαι τε μεγάλαι καὶ δειναὶ περιπέτειαι τῇ πόλει συνέπεσον αἱ μὲν ἐν ὀθνείοις πολέμοις, αἱ δὲ κατὰ τὰς ἐμφυλίους διχοστασίας, ἐμφανεστάτη δὲ καὶ μεγίστη καὶ κατὰ τὴν ἐμὴν ἡλικίαν, ὅτε Λικίννιος Κρᾶσσος ἀνὴρ οὐδενὸς δεύτερος τῶν καθʼ ἑαυτὸν ἡγεμόνων στρατιὰν ἦγεν ἐπὶ τὸ Πάρθων ἔθνος, ἐναντιουμένου τοῦ δαιμονίου πολλὰ χαίρειν φράσας τοῖς ἀποτρέπουσι τὴν ἔξοδον οἰωνοῖς μυρίοις ὅσοις γενομένοις.
이런 자들 때문에 많은 로마 육군이 땅 위에서 전멸했고, 많은 함대가 바다에서 승무원들과 함께 파멸했으며, 다른 여러 크고 끔찍한 재난들이 외세와의 전쟁이나 내란 중에 이 도시에 닥쳤다. 그중 가장 분명하고 큰 사건은 내가 살던 시대에도 있었으니, 당시 동시대의 어떤 장군에게도 뒤지지 않던 인물인 리키니우스 크라수스가 파르티아 인들을 치러 군대를 이끌고 갔을 때의 일이다. 신이 크게 반대하셨음에도 불구하고, 그는 출정을 만류하는 무수히 많은 징표들을 거들떠보지도 않고 나아갔다.
ἀλλʼ ὑπὲρ μὲν τῆς εἰς τὸ δαιμόνιον ὀλιγωρίας, ᾗ χρῶνταί τινες ἐν τοῖς καθʼ ἡμᾶς χρόνοις, πολὺ ἔργον ἂν εἴη λέγειν.
그러나 우리 시대에 일부 사람들이 신을 업신여기는 태도에 대해 이야기하는 것은 참으로 방대한 작업이 될 것이다.