Humanitext Reader

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯 · 罗马古事记 §14.10.1-14.10.3

罗马军队以战术压制凯尔特人的狂暴进攻

第 902 段,共 962 段 · 希腊语

内容简介

文中描写了战斗的过程:凯尔特人(蛮族)进行着狂暴而缺乏技巧的猛烈砍击,而训练有素的罗马军队则巧妙地通过下潜防守并精准刺击其要害来压制对手。

§14.10.1ἡ μὲν οὖν τῶν βαρβάρων μάχη πολὺ τὸ θηριῶδες καὶ μανικὸν ἔχουσα πλημμελής τις ἦν καὶ σοφίας τῆς ἐν ὅπλοις ἄμοιρος.
因此,蛮族的战斗方式,由于带有极多的野兽般和狂乱的色彩,显得杂乱无章,并且缺乏使用武器的技巧。
τοτὲ μὲν γὰρ ἀνατείνοντες ἄνω τὰς μαχαίρας τὸν ἄγριον τρόπον ἔπαιον ὅλοις συνεμπίπτοντες τοῖς ἑαυτῶν σώμασιν, ὥσπερ ὑλοτόμοι τινὲς ἢ σκαπανεῖς, τοτὲ δʼ ἐκ τῶν πλαγίων ἀστοχάστους πληγὰς ἐξέφερον, ὡς αὐτοῖς σκεπαστηρίοις ὅλα διακόψοντες τὰ σώματα τῶν ἀντιπολέμων·
因为他们有时像木匠或掘土工一样,狂暴地高举起大刀,用全身的力量向下猛砍;有时则从侧面使出毫无准星的打击,仿佛要把对手的整个身体连同防具一并劈开。
§14.10.2ἔπειτα τὰς ἀκμὰς τῶν σιδήρων ἀπέστρεφον.
接着,他们把铁剑的刃口给弄弯了。
ἡ δὲ τῶν Ῥωμαίων ἀλκὴ καὶ πρὸς τὸ βάρβαρον αὐτῶν ἀντιτέχνησις εὐπαίδευτος τε ἦν καὶ πολὺ τὸ ἀσφαλὲς ἔχουσα.
相比之下,罗马人的英勇以及对付蛮族这种方式的对抗技巧,则是经过良好训练且具有极高安全性的。
ἔτι γὰρ αὐτῶν ἀναιρομένων τὰς μαχαίρας ὑποδύνοντες ὑπὸ τοὺς βραχίονας καὶ τοὺς θυρεοὺς εἰς ὕψος ἀνατείνοντες, ἔπειτα γυροὶ καὶ βραχεῖς γινόμενοι, τὰς μὲν ἐκείνων πληγὰς ὑπερπετεῖς γινομένας ἀπράκτους καὶ κενὰς ἐποίουν, αὐτοὶ δὲ ὀρθὰ τὰ ξίφη φέροντες βουβῶνάς τε αὐτῶν ἔπαιον καὶ λαγόνας διῄρουν καὶ διὰ στέρνων ἐπὶ τὰ σπλάγχνα τὰς πληγὰς ἐξέτεινον·
因为当对方还在高举大刀时,罗马人就潜入他们的手臂下方,将盾牌高高举起,然后将身体蜷缩变矮,使对方的砍击从头顶飞过,落得空忙一场;而他们自己则端直短剑,刺向对方的腹股沟,剖开其肋部,并穿透胸膛刺向内脏。
ὅσους δὲ ταῦτα τὰ μέρη διὰ φυλακῆς ἔχοντας αἴσθοιντο, γονάτων ἢ σφυρῶν νεῦρα διακείροντες ἐξέχεον ἐπὶ τὴν γῆς βεβρυχότας καὶ τοὺς θυρεοὺς ὀδακτίζοντας καὶ βοὴν ὠρυγῇ παραπλησίαν ὥσπερ τὰ §14.10.3θηρία προϊεμένους.
对于那些被发现防护着这些部位的人,罗马人就割断他们的膝盖或脚踝的肌腱,将他们击倒在地上,使他们像野兽一样咆哮、咬着盾牌并发出豺狼般的嚎叫。
ἥ τε δύναμις ὑπέλειπε πολλοὺς τῶν βαρβάρων ἐκλυομένων τῶν μελῶν ὑπὸ κόπων καὶ τῶν ὅπλων τὰ μὲν ἀπεστόμωτο, τὰ δὲ συνετέθραυστο, τὰ δʼ οὐκέτι προσωφελεῖν δυνατὰ ἦν·
随着四肢因疲惫而瘫软,许多蛮族的体力渐渐不支,他们的武器有的卷了刃,有的被震碎,有的则再也无法发挥作用。
χωρὶς γὰρ τοῦ καταρρέοντος ἐκ τῶν τραυμάτων αἵματος οἱ διʼ ὅλων ἐκχεόμενοι τῶν σωμάτων ἱδρῶτες οὔτε τὰς μαχαίρας εἴων κρατεῖν οὔτε τοὺς θυρεοὺς κατέχειν, περιολισθανόντων ταῖς λαβαῖς τῶν δυκτύλων καὶ τὰς ἁφὰς οὐκέτι κραταιὰς ἐχόντων.
因为除了从伤口淌出的鲜血外,全身排出的汗水既让他们无法握住大刀,也让他们无法拿稳盾牌,手指在把手上打滑,再也无法牢牢掌控。
Ῥωμαῖοι δὲ πολλῶν ἐθάδες ὄντες πόνων διὰ τὰς ἀτρύτους καὶ συνεχεῖς στρατείας ἅπαντα τὰ δεινὰ γενναίως ἀνέφερον.
然而,罗马人由于长年累月不懈的连续征战,早已习惯了重重劳苦,因而英勇地承受了所有这些可怕的考验。

词汇与语法注释

  1. 14.10.1αὐτοῖς σκεπαστηρίοις — 代词 αὐτός 伴随与格的用法,意为“连同防具本身一起”(即“连同防具”)。
  2. 14.10.2ἀπέστρεφον — 主语为蛮族。这一描写反映了关于凯尔特人铁剑材质较软、一击即弯、必须重新矫正的历史文献(如波利比乌斯所述)细节。
  3. 14.10.2ἐξέχεον — 动词 ἐκχέω(原意为“倾倒、流出”)的隐喻用法,在此处表示将敌人“击倒在地”或“使之瘫倒”。后续的一系列宾格分词(βεβρυχότας, ὀδακτίζοντας, προϊεμένους)修饰由关系代词 ὅσους 引导的先行词。

引用这一段

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯, 罗马古事记 §14.10.1-14.10.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:14.10.1-14.10.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。