Humanitext Reader

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯 · 罗马古事记 §1.4.1-1.4.3

选择撰写罗马早期历史的缘由与意图

第 4 段,共 962 段 · 希腊语

内容简介

作者解释了自己选择撰写罗马古代史而非其辉煌后期历史的原因,并试图纠正希腊人中流传的关于罗马起源的广泛误解。

§1.4.1ὅτι δʼ οὐκ ἄνευ λογισμοῦ καὶ προνοίας ἔμφρονος ἐπὶ τὰ παλαιὰ τῶν ἱστορουμένων περὶ αὐτῆς ἐτραπόμην, ἀλλʼ ἔχων εὐλογίστους ἀποδοῦναι τῆς προαιρέσεως αἰτίας, ὀλίγα βούλομαι προειπεῖν, ἵνα μή τινες ἐπιτιμήσωσί μοι τῶν πρὸς ἅπαντα φιλαιτίων, οὐδέν πω τῶν μελλόντων δηλοῦσθαι προακηκοότες, ὅτι τῆς ἀοιδίμου γενομένης καθʼ ἡμᾶς πόλεως ἀδόξους καὶ πάνυ ταπεινὰς τὰς πρώτας ἀφορμὰς λαβούσης καὶ οὐκ ἀξίας ἱστορικῆς ἀναγραφῆς, οὐ πολλαῖς δὲ γενεαῖς πρότερον εἰς ἐπιφάνειαν καὶ δόξαν ἀφιγμένης, ἐξ οὗ τάς τε Μακεδονικὰς καθεῖλε δυναστείας καὶ τοὺς Φοινικικοὺς κατώρθωσε πολέμους, ἐξόν μοι τῶν ἐνδόξων τινὰ λαβεῖν αὐτῆς ὑποθέσεων, ἐπὶ τὴν οὐδὲν ἔχουσαν ἐπιφανὲς ἀρχαιολογίαν ἀπέκλινα.
然而,为了表明我并非毫无根据和缺乏明智的先见而转向关于她的古代历史,而是因为我能够为这一选择提供理性的理由,我想先说几句话,免得那些对万事都吹毛求疵的人在还未听闻任何即将揭示的内容之前就指责我,说在我们时代变得最为著名的城邦仅有着无名且极其卑微的开端、不值得历史记载,并且是在不久前的几代人之前才达到显赫与荣耀 ―― 自从她推翻了马其顿王朝并圆满结束了与迦太基的战争以来 ―― 尽管我本可以选择她的一些辉煌主题,我却偏向了毫无显赫之处的古史。
§1.4.2ἔτι γὰρ ἀγνοεῖται παρὰ τοῖς Ἕλλησιν ὀλίγου δεῖν πᾶσιν ἡ παλαιὰ τῆς Ῥωμαίων πόλεως ἱστορία, καὶ δόξαι τινὲς οὐκ ἀληθεῖς, ἀλλʼ ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων ἀκουσμάτων τὴν ἀρχὴν λαβοῦσαι τοὺς πολλοὺς ἐξηπατήκασιν, ὡς ἀνεστίους μέν τινας καὶ πλάνητας καὶ βαρβάρους καὶ οὐδὲ τούτους ἐλευθέρους οἰκιστὰς εὐχομένης, οὐ διʼ εὐσέβειαν δὲ καὶ δικαιοσύνην καὶ τὴν ἄλλην ἀρετὴν ἐπὶ τὴν ἁπάντων ἡγεμονίαν σὺν χρόνῳ παρελθούσης, ἀλλὰ διʼ αὐτοματισμόν τινα καὶ τύχην ἄδικον εἰκῆ δωρουμένην τὰ μέγιστα τῶν ἀγαθῶν τοῖς ἀνεπιτηδειοτάτοις· καὶ οἵ γε κακοηθέστεροι κατηγορεῖν εἰώθασι τῆς τύχης κατὰ τὸ φανερὸν ὡς βαρβάρων τοῖς πονηροτάτοις τὰ τῶν Ἑλλήνων ποριζομένης ἀγαθά.
因为罗马城邦的古代历史对几乎所有的希腊人来说仍然是未知的,而一些并非真实的、起源于偶然听闻之传言的错误意见欺骗了大多数人,仿佛她自称拥有一些无家可归、流浪、野蛮、甚至不是自由身的建国者,并且她随着时间的推移达到万物的霸权,并非通过虔敬、正义及其他美德,而是通过某种偶然和不公的命运,将最大的福祉随意恩赐给最不配得的人;而那些更有恶意的人,甚至习惯于公然谴责命运,指责它将希腊人的福祉提供给最邪恶的野蛮人。
§1.4.3καὶ τί δεῖ περὶ τῶν ἄλλων λέγειν, ὅπου γε καὶ τῶν συγγραφέων τινὲς ἐτόλμησαν ἐν ταῖς ἱστορίαις ταῦτα γράψαντες καταλιπεῖν, βασιλεῦσι βαρβάροις μισοῦσι τὴν ἡγεμονίαν, οἷς δουλεύοντες αὐτοὶ καὶ τὰ καθʼ ἡδονὰς ὁμιλοῦντες διετέλεσεν, οὔτε δικαίας οὔτε ἀληθεῖς ἱστορίας χαριζόμενοι;
更不用说其他人了,甚至连一些历史学家也胆敢在他们的历史中留下这样的记载,以迎合那些仇视其霸权的野蛮君主(他们自己一直侍奉这些君主并投其所好地说话),献上既不公正也不真实的史书。

词汇与语法注释

  1. §1.4.1ὅτι δʼ οὐκ ἄνευ — 句首的 ὅτι 引导名词性从句,作为 βούλομαι προειπεῖν(“我想预先说明”)的宾语,或修饰省略的“为了表明”这一意图,表示“我并非毫无考虑地转向古代史这一事实”。
  2. §1.4.1ἐξόν μοι — 无人称动词 ἔξεστι(可能、允许)的单数中性宾格分词,构成宾格绝对结构(accusative absolute),表示让步:“尽管对我而言是可能的……”。
  3. §1.4.1ὅτι τῆς ἀοιδίμου — 此处的 ὅτι 是引导表示指责原因的从句的连词,与 ἐπιτιμήσωσι(“指责我”)连用,意为“因……而指责我”。该从句内部嵌有属格绝对结构(τῆς ἀοιδίμου... λαβούσης... ἀφιγμένης)。
  4. §1.4.2ὡς ἀνεστίους — 表示主观原因或他人看法的 ὡς 连同与属格名词 Ῥωμαίων πόλεως 一致的分词 εὐχομένης 和 παρελθούσης,用于解释错误的“意见(δόξαι)”的具体内容。

引用这一段

哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯, 罗马古事记 §1.4.1-1.4.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:1.4.1-1.4.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。