§10Ἔτι κἀκεῖνο εἰπεῖν ἄξιον ὅτι οὐδὲ τερπνὸν ἐν αὐτῇ τὸ κομιδῇ μυθῶδες καὶ τὸ τῶν ἐπαίνων μάλιστα πρόσαντες παρ' ἑκάτερον τοῖς ἀκούουσιν, ἢν μὴ τὸν συρφετὸν καὶ τὸν πολὺν δῆμον ἐπινοῇς, ἀλλὰ τοὺς δικαστικῶς καὶ νὴ Δία συκοφαντικῶς προσέτι γε ἀκροασομένους, οὓς οὐκ ἄν τι λάθοι παραδραμόν, ὀξύτερον μὲν τοῦ Ἄργου ὁρῶντας καὶ πανταχόθεν τοῦ σώματος, ἀργυραμοιβικῶς δὲ τῶν λεγομένων ἕκαστα ἐξετάζοντας, ὡς τὰ μὲν παρακεκομμένα εὐθὺς ἀπορρίπτειν, παραδέχεσθαι δὲ τὰ δόκιμα καὶ ἔννομα καὶ ἀκριβῆ τὸν τύπον, πρὸς οὓς ἀποβλέποντα χρὴ συγγράφειν, τῶν δὲ ἄλλων ὀλίγον φροντίζειν, κἂν διαρραγῶσιν ἐπαινοῦντες.
此外,还有一点值得说明:在历史中,极端的虚构神话,以及在每一步中都让听众感到最不可接受的谄媚称赞,绝非令人愉快之事——除非你心中所想的不是那些乌合之众和芸芸大众,而是那些将以批判性的、甚至以挑剔挖苦的态度来聆听的人。 没有什么细节能逃过他们的眼睛而溜过去,因为他们的看法比阿耳戈斯还要敏锐,并且全身上下都在注视着;他们像货币兑换商一样审查说出来的每一句话,以便立即抛弃那些伪造的,而接受那些真实、合法且印记精确的。 应当看着这些人来写作,而对其他人则几乎不予理会,即便他们因赞美而肚皮胀破。
ἢν δὲ ἀμελήσας ἐκείνων ἡδύνῃς πέρα τοῦ μετρίου τὴν ἱστορίαν μύθοις καὶ ἐπαίνοις καὶ τῇ ἄλλῃ θωπείᾳ, τάχιστ' ἂν ὁμοίαν αὐτὴν ἐξεργάσαιο τῷ ἐν Λυδίᾳ Ἡρακλεῖ.
但如果你忽视了那些人,用神话、赞美和其他谄媚过度讨好历史,你很快就会把它弄得像在吕底亚的赫拉克勒斯一样。
ἑωρακέναι γάρ σέ που εἰκὸς γεγραμμένον, τῇ Ὀμφάλῃ δουλεύοντα, πάνυ ἀλλόκοτον σκευὴν ἐσκευασμένον, ἐκείνην μὲν τὸν λέοντα αὐτοῦ περιβεβλημένην καὶ τὸ ξύλον ἐν τῇ χειρὶ ἔχουσαν, ὡς Ἡρακλέα δῆθεν οὖσαν, αὐτὸν δὲ ἐν κροκωτῷ καὶ πορφυρίδι ἔρια ξαίνοντα καὶ παιόμενον ὑπὸ τῆς Ὀμφάλης τῷ σανδαλίῳ.
因为你大概见过画中的他:服侍着翁法勒,穿着极其奇特的装束——她披着他的狮皮,手里拿着他的木槌,仿佛她才是赫拉克勒斯,而他自己则穿着藏红花色女装和紫衣,在那里梳理羊毛,并被翁法勒用凉鞋抽打。
καὶ τὸ θέαμα αἴσχιστον, ἀφεστῶσα ἡ ἐσθὴς τοῦ σώματος καὶ μὴ προσιζάνουσα καὶ τοῦ θεοῦ τὸ ἀνδρῶδες ἀσχημόνως καταθηλυνόμενον.
这景象极其丑恶:那件衣服松垮垮地挂在身上而不贴身,那尊神明的男性气概被极其难看地女性化了。
§11Καὶ οἱ μὲν πολλοὶ ἴσως καὶ ταῦτά σου ἐπαινέσονται, οἱ ὀλίγοι δὲ ἐκεῖνοι ὧν σὺ καταφρονεῖς μάλα ἡδὺ καὶ ἐς κόρον γελάσονται, ὁρῶντες τὸ ἀσύμφυλον καὶ ἀνάρμοστον καὶ δυσκόλλητον τοῦ πράγματος.
大众或许也会赞美你的这些做法,但你所轻视的那少数人则会看着这件事情的格格不入、不相调和与生拼硬凑,极其痛快且尽情地嘲笑。
ἑκάστου γὰρ δὴ ἴδιόν τι καλόν ἐστιν· εἰ δὲ τοῦτο ἐναλλάξειας, ἀκαλλὲς τὸ αὐτὸ παρὰ τὴν χρῆσιν γίγνεται.
因为凡事皆有其特有的美;但如果你将这颠倒互换,它就会违背其用途而变得毫无美感。
ἐῶ λέγειν ὅτι οἱ ἔπαινοι ἑνὶ μὲν ἴσως τερπνοί, τῷ ἐπαινουμένῳ, τοῖς δὲ ἄλλοις ἐπαχθεῖς, καὶ μάλιστα ἢν ὑπερφυεῖς τὰς ὑπερβολὰς ἔχωσιν, οἵους αὐτοὺς οἱ πολλοὶ ἀπεργάζονται, τὴν εὔνοιαν τὴν παρὰ τῶν ἐπαινουμένων θηρώμενοι καὶ ἐνδιατρίβοντες ἄχρι τοῦ πᾶσι προφανῆ τὴν κολακείαν ἐξεργάσασθαι.
我且不说,赞美对于一个人—— 即被赞美的人——或许是令人愉快的,但对其他人而言则是令人反感的,尤其是当其含有极端的夸张之辞时,而大众正是这样做的,他们猎取被赞美者的好意,并沉溺其中,直到让谄媚对所有人而言都显而易见。
οὐδὲ γὰρ κατὰ τέχνην αὐτὸ δρᾶν ἴσασιν οὐδ’ ἐπισκάζουσι τὴν θωπείαν, ἀλλ’ ἐμπεσόντες ἀθρόα πάντα καὶ ἀπίθανα καὶ γυμνὰ διεξίασιν.
因为他们甚至不知道如何依照艺术来做这件事,也不掩饰他们的谄媚,而是猛扑上去,把所有令人难以置信的、赤裸裸的东西一并陈述出来。
§12Ὥστ' οὐδὲ τυγχάνουσιν οὗ μάλιστα ἐφίενται· οἱ γὰρ ἐπαινούμενοι πρὸς αὐτῶν μισοῦσι μᾶλλον καὶ ἀποστρέφονται ὡς κόλακας, εὖ ποιοῦντες, καὶ μάλιστα ἢν ἀνδρώδεις τὰς γνώμας ὦσιν.
因此,他们甚至无法得到自己最渴望的东西;因为被他们赞美的人反而更讨厌他们,并把他们当作谄媚者而加以排斥。 他们做得对,尤其是当被赞美者具有男子汉的心胸时。
Ὥσπερ Ἀλέξανδρος Ἀριστόβουλου μονομαχίαν γράψαντος Ἀλεξάνδρου καὶ Πώρου, καὶ ἀναγνόντος αὐτῷ τοῦτο μάλιστα τὸ χωρίον τῆς γραφῆς—ᾤετο γὰρ χαριεῖσθαι τὰ μέγιστα τῷ βασιλεῖ ἐπιψευδόμενος ἀριστείας τινὰς αὐτῷ καὶ ἀναπλάττων ἔργα μείζω τῆς ἀληθείας—λαβὼν τὸ βιβλίον—πλέοντες δὲ ἐτύγχανον ἐν τῷ ποταμῷ τῷ Ὑδάσπῃ—ἔρριψεν ἐπὶ κεφαλὴν ἐς τὸ ὕδωρ ἐπειπών, Καὶ σὲ δὲ οὕτως ἐχρῆν, ὦ Ἀριστόβουλε, τοιαῦτα ὑπὲρ ἐμοῦ μονομαχοῦντα καὶ ἐλέφαντας ἑνὶ ἀκοντίῳ φονεύοντα.
正如亚历山大,在阿里斯托布鲁斯写了亚历山大与波罗斯的决斗,并向他宣读了书中正是这一段时——因为那人以为通过虚构一些英勇事迹、编造超越事实的伟绩可以最大限度地取悦国王——夺过那本书(他们当时正巧在许达斯佩斯河上乘船航行),将其倒扣着扔进了水里,并说:‘阿里斯托布鲁斯啊,你也应该像这样被扔下去,因为你替我打这样的决斗,还用一根标枪杀死大象!
καὶ ἔμελλέ γε οὕτως ἀγανακτήσειν ὁ Ἀλέξανδρος, ὅς γε οὐδὲ τὴν τοῦ ἀρχιτέκτονος τόλμαν ἠνέσχετο, ὑποσχομένου τὸν Ἄθων εἰκόνα ποιήσειν αὐτοῦ καὶ μετακοσμήσειν τὸ ὄρος ἐς ὁμοιότητα τοῦ βασιλέως, ἀλλὰ κόλακα εὐθὺς ἐπιγνοὺς τὸν ἄνθρωπον οὐκέτ' οὐδ’ ἐς τὰ ἄλλα ὁμοίως ἐχρῆτο.
’而亚历山大会如此愤怒自是理所当然,因为他甚至无法容忍那位建筑师的大胆无礼——那人曾许诺要将阿索斯山雕刻成他的塑像,将整座山改造得与国王一模一样。 相反,他立刻识破那人是个谄媚者,从此在其他事务中也不再同样任用他了。
§13Ποῦ τοίνυν τὸ τερπνὸν ἐν τούτοις, ἐκτὸς εἰ μή τις κομιδῇ ἀνόητος εἴη ὡς χαίρειν τὰ τοιαῦτα ἐπαινούμενος ὧν παρὰ πόδας οἱ ἔλεγχοι;
那么,在这些事情中哪里有什么快乐呢? 除非有人极其愚蠢,以至于听到那些在眼前就被戳露伪证的赞美,还会感到高兴。
ὥσπερ οἱ ἄμορφοι τῶν ἀνθρώπων, καὶ μάλιστά γε τὰ γύναια τοῖς γραφεῦσι παρακελευόμενα ὡς καλλίστας αὐτὰς γράφειν.
这就如同那些相貌丑陋的人,尤其是女人们,嘱咐画师要把她们画得极其美丽。
οἴονται γὰρ ἄμεινον ἕξειν τὴν ὄψιν, ἢν ὁ γραφεὺς αὐταῖς ἐρύθημά τε πλεῖον ἐπανθίσῃ καὶ τὸ λευκὸν ἐγκαταμίξῃ πολὺ τῷ φαρμάκῳ.
因为她们以为,如果画师能为她们多添些红润,并在颜料中掺入大量的白粉,她们的容貌就会变得更好看。
Τοιοῦτοι τῶν συγγραφόντων οἱ πολλοί εἰσι τὸ τήμερον καὶ τὸ ἴδιον καὶ τὸ χρειῶδες ὅ τι ἂν ἐκ τῆς ἱστορίας ἐλπίσωσι θεραπεύοντες, οὓς μισεῖσθαι καλῶς εἶχεν, ἐς μὲν τὸ παρὸν κόλακας προδήλους καὶ ἀτέχνους ὄντας, ἐς τοὐπιὸν δὲ ὕποπτον ταῖς ὑπερβολαῖς τὴν ὅλην πραγματείαν ἀποφαίνοντας.
今天的许多历史学者正是如此,迎合着他们期望从历史中获得的私利和便利。 他们理应受到憎恨,因为他们在当下是显而易见且拙劣的谄媚者,而对未来则通过夸张使整部著作变得令人怀疑。
εἰ δέ τις πάντως τὸ τερπνὸν ἡγεῖται καταμεμῖχθαι δεῖν τῇ ἱστορίᾳ πάσῃ, ἄλλα ἃ σὺν ἀληθείᾳ τερπνά ἐστιν ἐν τοῖς ἄλλοις κάλλεσι τοῦ λόγου, ὧν ἀμελήσαντες οἱ πολλοὶ τὰ μηδὲν προσήκοντα ἐπεισκυκλοῦσιν.
但如果有人坚信快乐必须在一切历史中交融,那么在言辞的其他美感中,本就有其他与真理相伴而生的令人愉悦之物,而大众却忽视了这些,反而把完全不相干的东西塞了进来。