§5.15.1ἐχομένη δὲ ταύτης ἐστὶ νῆσος ἡ προσαγορευομένη Σαρδώ, τῷ μὲν μεγέθει παραπλήσιος τῇ Σικελίᾳ, κατοικουμένη δʼ ὑπὸ βαρβάρων τῶν ὀνομαζομένων Ἰολαείων, οὓς νομίζουσιν ἀπογόνους εἶναι τῶν μετὰ Ἰολάου καὶ τῶν Θεσπιαδῶν κατοικησάντων.
紧邻此岛的是被称为萨尔多（撒丁）的岛屿，其大小与西西里岛相近，居住着被称为伊奥拉埃斯人的蛮族，人们认为他们是与伊奥拉乌斯及特斯皮阿代（特斯皮乌斯之子）一同定居于此之人的后代。
κατὰ γὰρ τοὺς χρόνους ἐν οἷς Ἡρακλῆς τοὺς διαβεβοημένους ἄθλους ἐτέλει, παίδων ὄντων αὐτῷ πολλῶν ἐκ τῶν Θεσπίου θυγατέρων, τούτους Ἡρακλῆς κατά τινα χρησμὸν ἐξαπέστειλεν εἰς Σαρδὼ καὶ μετʼ αὐτῶν δύναμιν ἀξιόλογον Ἑλλήνων τε καὶ βαρβάρων ἐπὶ τὴν ἀποικίαν.
因为在赫拉克勒斯履行那些举世闻名的功绩的时期，他与特斯皮乌斯的女儿们生了许多孩子，赫拉克勒斯根据某条神谕，将他们派遣到萨尔多，并随同他们派遣了一支由希腊人和蛮族组成、人数可观的军队去进行殖民。
§5.15.2ταύτης δὲ προεστηκὼς Ἰόλαος ὁ ἀδελφιδοῦς Ἡρακλέους καταλαβόμενος ᾤκισεν ἐν αὐτῇ πόλεις ἀξιολόγους, καὶ τὴν χώραν κατακληρουχήσας τοὺς μὲν λαοὺς προσηγόρευσεν ἀφʼ ἑαυτοῦ Ἰολαείους, κατεσκεύασε δὲ καὶ γυμνάσια καὶ θεῶν ναοὺς καὶ τἄλλα πάντα τὰ πρὸς βίον ἀνθρώπων εὐδαίμονα, ὧν ὑπομνήματα μέχρι τῶνδε τῶν καιρῶν διαμένει·
率领这支军队的赫拉克勒斯的外甥伊奥拉乌斯占领了该岛，并在其中建立了著名的城市，在分配土地后，他以自己的名字将这里的居民命名为伊奥拉埃斯人。 他还建造了体育馆、神庙以及其他所有适合人类幸福生活所需的设施，这些纪念物一直保存至今。
τὰ μὲν γὰρ κάλλιστα πεδία τὴν προσηγορίαν ἀπʼ ἐκείνου λαβόντα Ἰολάεια καλεῖται, τὸ δὲ πλῆθος μέχρι τοῦ νῦν φυλάττει τὴν ἀπὸ Ἰολάου προσηγορίαν.
事实上，最美丽的平原由于从他那里获得名称而被称作伊奥拉埃亚，而普通民众直到现在仍保留着来自伊奥拉乌斯的这一称呼。
§5.15.3τοῦ δὲ περὶ τῆς ἀποικίας χρησμοῦ περιέχοντος ὅτι τοῖς τῆς ἀποικίας ταύτης κοινωνήσασι διαμενεῖ τὰ τῆς ἐλευθερίας ἅπαντα τὸν αἰῶνα, συνέβη τὸν χρησμὸν παραδόξως μέχρι τοῦ νῦν αὐτονομίαν τοῖς ἐγχωρίοις ἀσάλευτον φυλάξαι.
由于关于殖民的神谕中写道，对于参与这次殖民的人来说，自由的一切权利将永远保持下去，令人惊异的是，神谕的结果使得当地人直到现在仍保持着动摇不得的自治。
§5.15.4καρχηδόνιοί τε γὰρ ἐπὶ πλέον ἰσχύσαντες καὶ τῆς νήσου κρατήσαντες οὐκ ἠδυνήθησαν τοὺς προκατασχόντας τὴν νῆσον καταδουλώσασθαι, ἀλλʼ οἱ μὲν Ἰολάειοι καταφυγόντες εἰς τὴν ὀρεινὴν καὶ καταγείους οἰκήσεις κατασκευάσαντες ἔτρεφον πολλὰς ἀγέλας βοσκημάτων, ὧν παρεχομένων δαψιλεῖς τροφὰς ἠρκοῦντο προσφερόμενοι γάλα καὶ τυρὸν καὶ κρέα, καὶ τῆς μὲν πεδιάδος γῆς ἐκχωρήσαντες τὴν ἐκ τῆς ἐργασίας κακοπάθειαν ἐξέκλιναν, τὴν δʼ ὀρεινὴν νεμόμενοι καὶ βίον ἔχοντες ἄμοιρον κακοπαθείας ταῖς προειρημέναις τροφαῖς διετέλεσαν χρώμενοι.
因为即使在迦太基人势力壮大并控制了该岛之后，也无法奴役那些先前占领该岛的人。 相反，伊奥拉埃斯人逃入山区，建造了地下住宅，饲养了许多牲畜群。 由于这些牲畜提供了丰富的食物，他们便以食用牛奶、奶酪和肉类为满足，通过退出平原地区，他们避开了因耕作而带来的劳苦，而在山区放牧，过着与劳苦无缘的生活，并持续食用前述的食物。
§5.15.5τῶν δὲ Καρχηδονίων πολλάκις ἀξιολόγοις δυνάμεσι στρατευσάντων ἐπʼ αὐτούς, διὰ τὰς δυσχωρίας καὶ τὴν ἐν τοῖς καταγείοις δυστραπέλειαν διέμειναν ἀδούλωτοι.
尽管迦太基人经常以庞大的军队对他们进行征伐，但由于地形的险阻和地下住宅的难以接近，他们依然保持着未被奴役的状态。
τὸ δὲ τελευταῖον Ῥωμαίων ἐπικρατούντων καὶ πολλάκις ἐπʼ αὐτοὺς στρατευσάντων, διὰ ταύτας τὰς αἰτίας ἀχείρωτοι πολεμίᾳ δυνάμει διέμειναν.
最后，在罗马人占支配地位并屡次对他们发动战争时，出于这些原因，他们依然未被敌对力量征服。
§5.15.6οὐ μὴν ἀλλὰ κατὰ τοὺς ἀρχαίους χρόνους Ἰόλαος μὲν συγκατασκευάσας τὰ κατὰ τὴν ἀποικίαν ἐπανῆλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, οἱ δὲ Θεσπιάδαι τῆς νήσου προεστῶτες ἐπὶ πολλὰς γενεὰς τὸ τελευταῖον ἐξέπεσον εἰς τὴν Ἰταλίαν, καὶ κατῴκησαν ἐν τοῖς κατὰ Κύμην τόποις, τὸ δʼ ἄλλο πλῆθος ἐκβαρβαρωθὲν καὶ προστησάμενον ἐκ τῶν ἐγχωρίων τοὺς ἀρίστους ἡγεμόνας διεφύλαξε τὴν ἐλευθερίαν μέχρι τῶν καθʼ ἡμᾶς χρόνων.
然而，在古时候，伊奥拉乌斯在协助整顿好殖民事务后便回到了希腊，而特斯皮阿代在统治该岛数代之后，最终被驱逐到意大利，定居在库迈附近的地区。 至于其余的民众，则逐渐蛮族化，并从当地人中推举出最优秀的领袖，将自由一直保存到我们这个时代。