Humanitext Reader

西西里的狄奥多罗斯 · 历史丛书 §1.34.1-1.34.11

尼罗河三角洲的规模肥沃土地与特产

第 35 段,共 406 段 · 希腊语

内容简介

本文描述了埃及三角洲的形状与尺寸、利用阿基米德螺旋泵灌溉的肥沃土地,以及其丰富的植被和特产(如荷花、波斯木、啤酒和蓖麻油),这些产物极大地支持了当地居民的生活。

§1.34.1τὸ δʼ οὖν Δέλτα τῇ Σικελίᾳ τῷ σχήματι παραπλήσιον ὑπάρχον τῶν μὲν πλευρῶν ἑκατέραν ἔχει σταδίων ἑπτακοσίων καὶ πεντήκοντα, τὴν δὲ βάσιν θαλάττῃ προσκλυζομένην σταδίων χιλίων καὶ τριακοσίων.
总之,三角洲在形状上与西西里岛极度相似,其两边各长七百五十斯塔德,而被海水冲刷的底边则长一千三百斯塔德。
§1.34.2ἡ δὲ νῆσος αὕτη πολλαῖς διώρυξι χειροποιήτοις διείληπται καὶ χώραν περιέχει καλλίστην τῆς Αἰγύπτου.
而这座岛被许多人工运河所隔断,并包容了埃及最美丽的土地。
ποταμόχωστος γὰρ οὖσα καὶ κατάρρυτος πολλοὺς καὶ παντοδαποὺς ἐκφέρει καρπούς, τοῦ μὲν ποταμοῦ διὰ τὴν κατʼ ἔτος ἀνάβασιν νεαρὰν ἰλὺν ἀεὶ καταχέοντος, τῶν δʼ ἀνθρώπων ῥᾳδίως ἅπασαν ἀρδευόντων διά τινος μηχανῆς, ἣν ἐπενόησε μὲν Ἀρχιμήδης ὁ Συρακόσιος, ὀνομάζεται δὲ ἀπὸ τοῦ σχήματος κοχλίας.
因为它是河流淤积而成且水源充足的,所以产出丰富且多样的作物,一方面由于河流每年的上涨,总是倾注下新鲜的淤泥,另一方面人们通过一种机器轻松地灌溉了全部土地,这一机器由叙拉古的阿基米德发明,因其形状被称为“螺杆”。
§1.34.3πραεῖαν δὲ τοῦ Νείλου τὴν ῥύσιν ποιουμένου, καὶ γῆν πολλὴν καὶ παντοδαπὴν καταφέροντος, ἔτι δὲ κατὰ τοὺς κοίλους τόπους λιμνάζοντος, ἕλη γίνεται πάμφορα.
随着尼罗河缓慢流动,携带下大量且多样的泥沙,并且在低洼处积水成泽,形成了产物极其丰富的沼泽。
§1.34.4ῥίζαι γὰρ ἐν αὐτοῖς φύονται παντοδαπαὶ τῇ γεύσει καὶ καρπῶν καὶ καυλῶν ἰδιάζουσαι φύσεις, πολλὰ συμβαλλόμεναι τοῖς ἀπόροις τῶν ἀνθρώπων καὶ τοῖς ἀσθενέσι πρὸς αὐτάρκειαν.
因为在这些沼泽中生长着各种味道的根,以及果实和茎部具有独特品质的作物,为贫困和软弱的人们实现自给自足做出了巨大贡献。
§1.34.5οὐ γὰρ μόνον τροφὰς παρέχονται ποικίλας καὶ πᾶσι τοῖς δεομένοις ἑτοίμας καὶ δαψιλεῖς, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων τῶν εἰς τὸ ζῆν ἀναγκαίων οὐκ ὀλίγα φέρουσι βοηθήματα·
因为它们不仅提供了多样、现成且丰富的食物给所有需要的人,而且还为维持生活所需的其他必需品提供了不少帮助。
§1.34.6λωτός τε γὰρ φύεται πολύς, ἐξ οὗ κατασκευάζουσιν ἄρτους οἱ κατʼ Αἴγυπτον δυναμένους ἐκπληροῦν τὴν φυσικὴν τοῦ σώματος ἔνδειαν, τό τε κιβώριον δαψιλέστατον ὑπάρχον φέρει τὸν καλούμενον Αἰγύπτιον κύαμον.
例如,生长着大量的荷花,埃及的人们用它制作面包,能够满足身体的自然需求,而埃及红莲极其丰富,孕育出被称为“埃及豆”的作物。
§1.34.7ἔστι δὲ καὶ δένδρων γένη πλείονα, καὶ τούτων αἱ μὲν ὀνομαζόμεναι περσαῖαι καρπὸν διάφορον ἔχουσι τῇ γλυκύτητι, μετενεχθέντος ἐξ Αἰθιοπίας ὑπὸ Περσῶν τοῦ φυτοῦ καθʼ ὃν καιρὸν Καμβύσης ἐκράτησεν ἐκείνων τῶν τόπων· §1.34.8τῶν δὲ συκαμίνων αἱ μὲν τὸν τῶν μόρων καρπὸν φέρουσιν, αἱ δὲ τὸν τοῖς σύκοις ἐμφερῆ, καὶ παρʼ ὅλον σχεδὸν τὸν ἐνιαυτὸν αὐτοῦ φυομένου συμβαίνει τοὺς ἀπόρους καταφυγὴν ἑτοίμην ἔχειν τῆς ἐνδείας.
也有许多种类的树木,其中被称为“波斯木”的树木结出甜美异常的果实,这种植物是在坎比西斯征服那些地区时,由波斯人从埃塞俄比亚引进的;在埃及榕中,一些结出桑葚般的果实,另一些则结出类似于无花果的果实,并且由于这种果实几乎全年都在生长,使得贫困者能够随时找到摆脱匮乏的避难所。
§1.34.9τὰ δὲ βάτα καλούμενα συνάγεται μὲν κατὰ τὴν ἀποχώρησιν τοῦ ποταμοῦ, διὰ δὲ τὴν γλυκύτητα τῆς φύσεως αὐτῶν ἐν τραγήματος μέρει καταναλίσκεται.
所谓的“巴塔”在河水退去时被采集,由于其天然的甜美,被当作甜点食用。
§1.34.10κατασκευάζουσι δὲ καὶ ἐκ τῶν κριθῶν Αἰγύπτιοι πόμα λειπόμενον οὐ πολὺ τῆς περὶ τὸν οἶνον εὐωδίας, ὃ καλοῦσι ζῦθος.
埃及人还用大麦制作一种饮料,其香气不亚于葡萄酒,他们称之为“啤酒”。
§1.34.11χρῶνται δὲ καὶ πρὸς τὴν τῶν λύχνων καῦσιν ἐπιχέοντες ἀντʼ ἐλαίου τὸ ἀποθλιβόμενον ἔκ τινος φυτοῦ, προσαγορευόμενον δὲ κίκι.
他们还将其用于点灯,倒入某种被称为“奇奇”的植物中榨出的油来代替橄榄油。
πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα τὰ δυνάμενα τὰς ἀναγκαίας χρείας παρέχεσθαι τοῖς ἀνθρώποις δαψιλῆ φύεται κατὰ τὴν Αἴγυπτον. ὑπὲρ ὧν μακρὸν ἂν εἴη γράφειν.
许多其他能够满足人类基本需求的东西也在埃及丰富地生长着,关于这些,若要一一写来将会是一篇长篇大论。

词汇与语法注释

  1. 1.34.2τοῦ μὲν ποταμοῦ ... ἀρδευόντων — 两个独立属格结构并列,一个以河流(ποταμοῦ)为主语(由μέν引导),另一个以人(ἀνθρώπων)为主语(由δέ引导),通过自然因素与人为因素的对比解释了三角洲土地肥沃的原因。
  2. 1.34.2ἣν ἐπενόησε μὲν Ἀρχιμήδης ὁ Συρακόσιος, ὀνομάζεται δὲ ἀπὸ τοῦ σχήματος κοχλίας — 关系代名词 `ἣν`(宾格)指代先行词 `μηχανῆς`,在前半句中作为及物动词 `ἐπενόησε` 的宾语,但在后半句被动语态的 `ὀνομάζεται` 中,主语则隐式地切换回该机器本身。
  3. 1.34.10λειπόμενον οὐ πολὺ τῆς περὶ τὸν οἶνον εὐωδίας — 依附于 `λείπομαι`(逊色、不及)的属格 `τῆς ... εὐωδίας` 是比较属格,表示“不亚于葡萄酒的香气”。
  4. 1.34.11μακρὸν ἂν εἴη γράφειν — 使用 `ἄν` 和希求法 `εἴη` 的潜在语气表达,不定式 `γράφειν` 作主语,表达作者委婉的声明:“写下这些将会是一篇长篇大论。”

引用这一段

西西里的狄奥多罗斯, 历史丛书 §1.34.1-1.34.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc5:1.34.1-1.34.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。