§15.78.1ἐπʼ ἄρχοντος δʼ Ἀθήνησι Τιμοκράτους ἐν Ῥώμῃ μὲν ἀντὶ τῶν ὑπάτων χιλίαρχοι τρεῖς κατεστάθησαν, Τίτος Κοΐνκτιος καὶ Σερούιος Κορνήλιος καὶ Σερούιος Σουλπίκιος, Ὀλυμπιὰς δὲ ὑπὸ Πισατῶν καὶ Ἀρκάδων ἤχθη τετάρτη πρὸς ταῖς ἑκατόν, καθʼ ἣν ἐνίκα στάδιον Φωκίδης Ἀθηναῖος.
当雅典的执政官为提摩克拉特斯时,在罗马,人们设立了三位军事论坛官以代替执政官:提图斯·昆克蒂乌斯、塞鲁维乌斯·科尔内利乌斯和塞鲁维乌斯·苏尔皮基乌斯;而第一百零四届奥林匹亚竞技会由比萨人和阿卡迪亚人举办,在这一届中,雅典的福基德斯获得了短跑的冠军。
§15.78.2ἐπὶ δὲ τούτων Πισᾶται μὲν ἀνανεωσάμενοι τὸ παλαιὸν ἀξίωμα τῆς πατρίδος καί τισι μυθικαῖς καὶ παλαιαῖς ἀποδείξεσι χρώμενοι, τὴν θέσιν τῆς Ὀλυμπικῆς πανηγύρεως αὑτοῖς προσήκειν ἀπεφαίνοντο.
在他们任内,比萨人恢复了他们祖国古老的威望,并采用某些神话和古老的证据,声明举办奥林匹克盛会应当属于他们。
κρίνοντες δὲ τὸν παρόντα καιρὸν εὔθετον ἔχειν ἀμφισβητῆσαι τοῦ ἀγῶνος, συμμαχίαν ἐποιήσαντο πρὸς Ἀρκάδας ὄντας πολεμίους Ἠλείων· συναγωνιστὰς δὲ λαβόντες τούτους ἐστράτευσαν ἐπὶ τοὺς Ἠλείους ἄρτι τιθέντας τὸν ἀγῶνα.
他们判定当前的时机很适合争夺竞技会的举办权,便与同为埃利斯人仇敌的阿卡迪亚人结成了同盟;在获得了他们作为盟友后,他们便向当时正在举办竞技会的埃利斯人发起了远征。
§15.78.3ἀντιστάντων δὲ τῶν Ἠλείων πανδημεὶ συνέστη μάχη καρτερά, θεωμένων τὴν μάχην τῶν παρόντων ἐπὶ τὴν πανήγυριν Ἑλλήνων ἐστεφανωμένων καὶ μεθʼ ἡσυχίας ἀκινδύνως ἐπισημαινομένων τὰς ἑκατέρωθεν ἀνδραγαθίας.
当埃利斯人倾其全力抵抗时,发生了一场激烈的战斗,而那些聚集来参加盛会的希腊人戴着花冠,平静且安全地观看战斗,并为双方表现出的英勇行为喝彩。
τέλος Πισᾶται νικήσαντες ἔθηκαν τὸν ἀγῶνα, καὶ τὴν Ὀλυμπιάδα ταύτην ὕστερον οὐκ ἀνέγραψαν Ἠλεῖοι διὰ τὸ δοκεῖν βίᾳ καὶ ἀδίκως διατεθῆναι.
最终,比萨人获得胜利并举办了竞技会,而埃利斯人后来没有将这一届奥林匹亚竞技会登记在册,因为他们认为它是通过暴力和不公正的方式举办的。
§15.78.4ἅμα δὲ τούτοις πραττομένοις Ἐπαμεινώνδας ὁ Θηβαῖος, μέγιστον ἔχων τῶν πολιτῶν ἀξίωμα, συναχθείσης ἐκκλησίας διελέχθη τοῖς πολίταις, προτρεπόμενος αὐτοὺς ἀντέχεσθαι τῆς κατὰ θάλατταν ἡγεμονίας.
在这些事情进行的同时,在公民中享有最高威望的底比斯人伊帕密浓达,在召集的公民大会上向公民们发表演说,鼓励他们去争夺海上霸权。
διελθὼν δὲ λόγον ἐκ χρόνου πεφροντισμένον ἐδείκνυε τὴν ἐπιβολὴν ταύτην συμφέρουσάν τε καὶ δυνατήν, τά τε ἄλλα προφερόμενος καὶ διότι τοῖς πεζῇ κρατοῦσι ῥᾴδιόν ἐστι περιποιήσασθαι τὴν τῆς θαλάττης ἀρχήν· καὶ γὰρ Ἀθηναίους ἐν τῷ πρὸς Ξέρξην πολέμῳ διακοσίας ναῦς ἰδίᾳ πληροῦντας Λακεδαιμονίοις δέκα ναῦς παρεχομένοις ὑποτετάχθαι.
他阐述了自己长期深思熟虑的论据,证明这一企图既有利又可行,在提出其他论点的同时,特别指出对于陆上称霸的人来说,夺取海权是轻而易举的;因为在针对薛西斯的战争中,雅典人自己装备了二百艘船,却不得不听命于仅提供了十艘船的拉刻代蒙人。
πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα πρὸς ταύτην τὴν ὑπόθεσιν οἰκείως διαλεχθεὶς ἔπεισε τοὺς Θηβαίους ἀντέχεσθαι τῆς κατὰ θάλατταν ἀρχῆς.
他在这一论题上作了许多其他恰当的论述,说服了底比斯人去争取海上霸权。