§15.78.1ἐπʼ ἄρχοντος δʼ Ἀθήνησι Τιμοκράτους ἐν Ῥώμῃ μὲν ἀντὶ τῶν ὑπάτων χιλίαρχοι τρεῖς κατεστάθησαν, Τίτος Κοΐνκτιος καὶ Σερούιος Κορνήλιος καὶ Σερούιος Σουλπίκιος, Ὀλυμπιὰς δὲ ὑπὸ Πισατῶν καὶ Ἀρκάδων ἤχθη τετάρτη πρὸς ταῖς ἑκατόν, καθʼ ἣν ἐνίκα στάδιον Φωκίδης Ἀθηναῖος.
아테네에서 티모크라테스가 아르콘이었을 때, 로마에서는 집정관 대신 세 명의 군사 천인대장으로 티투스 퀸크티우스, 세르위우스 코르넬리우스, 세르위우스 술피키우스가 임명되었으며, 피사인들과 아르카디아인들에 의해 제104회 올림피아 제전이 개최되었는데, 이 대회에서 아테네의 포키데스가 스타디온 단거리 경주에서 우승하였다.
§15.78.2ἐπὶ δὲ τούτων Πισᾶται μὲν ἀνανεωσάμενοι τὸ παλαιὸν ἀξίωμα τῆς πατρίδος καί τισι μυθικαῖς καὶ παλαιαῖς ἀποδείξεσι χρώμενοι, τὴν θέσιν τῆς Ὀλυμπικῆς πανηγύρεως αὑτοῖς προσήκειν ἀπεφαίνοντο.
이들의 임기 중에 피사인들은 조국의 오래된 위상을 회복하고 신화적이고 고대적인 몇몇 근거들을 제시하며, 올림피아 제전을 개최하는 권리는 자신들에게 속한 것이라고 주장하였다.
κρίνοντες δὲ τὸν παρόντα καιρὸν εὔθετον ἔχειν ἀμφισβητῆσαι τοῦ ἀγῶνος, συμμαχίαν ἐποιήσαντο πρὸς Ἀρκάδας ὄντας πολεμίους Ἠλείων·
그리고 이 경기 대회를 두고 권리를 다투기에 지금의 시기가 적절하다고 판단하여, 에리스인들의 적이었던 아르카디아인들과 동맹을 맺었다.
συναγωνιστὰς δὲ λαβόντες τούτους ἐστράτευσαν ἐπὶ τοὺς Ἠλείους ἄρτι τιθέντας τὸν ἀγῶνα.
그들은 이들을 공동 전투원으로 삼아, 마침 경기 대회를 개최하고 있던 에리스인들을 향해 원정을 떠났다.
§15.78.3ἀντιστάντων δὲ τῶν Ἠλείων πανδημεὶ συνέστη μάχη καρτερά, θεωμένων τὴν μάχην τῶν παρόντων ἐπὶ τὴν πανήγυριν Ἑλλήνων ἐστεφανωμένων καὶ μεθʼ ἡσυχίας ἀκινδύνως ἐπισημαινομένων τὰς ἑκατέρωθεν ἀνδραγαθίας.
에리스인들이 온 힘을 다해 맞섰기에 격렬한 전투가 벌어졌는데, 제전을 위해 모인 그리스인들은 화관을 쓴 채, 평온하고 안전하게 이 전투를 지켜보며 양측의 용맹한 행위들에 갈채를 보냈다.
τέλος Πισᾶται νικήσαντες ἔθηκαν τὸν ἀγῶνα, καὶ τὴν Ὀλυμπιάδα ταύτην ὕστερον οὐκ ἀνέγραψαν Ἠλεῖοι διὰ τὸ δοκεῖν βίᾳ καὶ ἀδίκως διατεθῆναι.
마침내 피사인들이 승리하여 경기 대회를 치렀으며, 에리스인들은 훗날 이 올림피아 제전이 폭력적이고 부당하게 개최된 것으로 여겼기 때문에 이를 공식 기록에 등재하지 않았다.
§15.78.4ἅμα δὲ τούτοις πραττομένοις Ἐπαμεινώνδας ὁ Θηβαῖος, μέγιστον ἔχων τῶν πολιτῶν ἀξίωμα, συναχθείσης ἐκκλησίας διελέχθη τοῖς πολίταις, προτρεπόμενος αὐτοὺς ἀντέχεσθαι τῆς κατὰ θάλατταν ἡγεμονίας.
이 일들이 진행되던 것과 같은 시기에, 시민들 사이에서 최고의 위상을 지니고 있던 테바이의 에파메이논다스는 소집된 민회에서 시민들에게 연설하며 그들에게 해상 패권을 거머쥘 것을 독려하였다.
διελθὼν δὲ λόγον ἐκ χρόνου πεφροντισμένον ἐδείκνυε τὴν ἐπιβολὴν ταύτην συμφέρουσάν τε καὶ δυνατήν, τά τε ἄλλα προφερόμενος καὶ διότι τοῖς πεζῇ κρατοῦσι ῥᾴδιόν ἐστι περιποιήσασθαι τὴν τῆς θαλάττης ἀρχήν·
그는 오랜 시간 다듬어 온 논리를 펼치며 이 기도가 유익하면서도 가능하다는 것을 입증하였는데, 다른 여러 주장들을 제기하는 한편, 특히 육상에서 지배적인 자들에게는 해상 지배권을 손에 넣는 것이 쉬운 일이라고 지적하였다.
καὶ γὰρ Ἀθηναίους ἐν τῷ πρὸς Ξέρξην πολέμῳ διακοσίας ναῦς ἰδίᾳ πληροῦντας Λακεδαιμονίοις δέκα ναῦς παρεχομένοις ὑποτετάχθαι.
예컨대 크세르크세스와의 전쟁에서 아테네인들은 단독으로 이백 척의 함선들을 갖추었음에도 고작 열 척의 함선을 제공한 라케다이몬인들에게 예속되어 있었다는 것이다.
πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα πρὸς ταύτην τὴν ὑπόθεσιν οἰκείως διαλεχθεὶς ἔπεισε τοὺς Θηβαίους ἀντέχεσθαι τῆς κατὰ θάλατταν ἀρχῆς.
이 주장에 부합하는 여러 가지 적절한 연설을 덧붙임으로써, 그는 테바이인들이 해상 지배권을 추구하도록 설득하였다.